Ogień, upał, strzelby: dlaczego Francja odmawia tego, co Portugalia dawno uregulowała

Południe Europy płonie, a w sam środek popiołu przypada otwarcie sezonu łowieckiego.

Sposób, w jaki państwa sobie z tym radzą, nie mógłby być bardziej różny: Portugalia rozporządzeniem zamknęła tereny pogorzelisk dla hobby hunting, w Hiszpanii organizacje ekologiczne i władze spierają się o ochronę spalonych obszarów leśnych, a we Francji najwyższy funkcjonariusz związku nazywa samo żądanie odroczenia «śmiesznym». Przez hobby hunting rozumie się w tym tekście prywatne łowiectwo rekreacyjne i związkowe, w odróżnieniu od zorganizowanego przez państwo zarządzania dziką zwierzyną, jakie zna na przykład kanton Genewa.

Francja: «Ideologia ekologów, którzy nic z tego nie rozumieją»

23 lipca 2026 francuski portal łowiecki «Chasse Passion» poinformował o żądaniu kilku organizacji ochrony zwierząt: otwarcie sezonu łowieckiego we wrześniu miałoby zostać przesunięte w całym kraju o kilka miesięcy. Uzasadnienie: pożywienie i siedliska zostały spalone na dużych obszarach, a dezorientacja ocalałych zwierząt prowadzi do licznych wypadków z udziałem dzikiej zwierzyny.

Willy Schraen, prezes Fédération Nationale des Chasseurs, odrzucił to żądanie, cytowany przez «Chasse Passion» za «La Dépêche du Midi», jako «śmieszne» i będące «ideologią ekologów, którzy nic z tego nie rozumieją». Twierdzi, że hobbyści myśliwi wraz z prefektami są najlepiej przygotowani do oceny lokalnych populacji; lokalne dostosowania liczby odstrzałów są możliwe w każdej chwili. Fédération Départementale des Chasseurs de l’Aude, której departament został poważnie dotknięty przez pożary, argumentuje podobnie: oceniać strefowo zamiast decydować z Paryża. Reakcja państwa nie była widoczna do momentu zamknięcia numeru.

Żądanie to nie jest jednak ani nowe, ani wywołane obecnymi pożarami. Już na początku lipca organizacje ochrony zwierząt domagały się zawieszenia polowań hobbystycznych podczas fal upałów. Francja wychodziła wówczas z historycznego okresu upałów, w Saintes pod koniec czerwca zmierzono 43,8 stopnia. Kluczowy jest przy tym pewien punkt, który w debacie chętnie się pomija: dla lisów, saren, danieli i dzików sezon jest już dawno otwarty, mogą one być zabijane na podstawie rozporządzeń prefektur już od 1 czerwca.

Przyrodnik Pierre Rigaux wskazuje na pożar w pobliżu Trévillach w Pyrénées-Orientales z 4 lipca, który zniszczył około 4600 hektarów i zmusił do ewakuacji ponad 10’000 osób. Ani ekologicznie, ani rolniczo nie da się uzasadnić odstrzału lisów w jakimkolwiek momencie roku, mówi, przy czym właśnie młode lisy są celowo zabijane wczesnym latem. W przypadku dzików i saren sami hobbyści myśliwi przyznają, że letnie odstrzały są liczebnie niewielkie, co pozbawia wszelkich podstaw rzekomy cel regulacyjny. Organizacje domagają się automatycznego zawieszenia polowań hobbystycznych, gdy tylko Météo-France oficjalnie ogłosi falę upałów.

To, że polowanie na lisy nie jest naukowo uzasadnione, IG Wild beim Wild wielokrotnie udowadniała: Szkody powodowane przez myszy w lesie: polowanie na lisy nie jest rozwiązaniem.

Zdradliwe porównanie: co jeszcze jest zakazane

Szczególnie wymowne jest to, co w tych samych regionach zostaje zakazane podczas upałów. Fédération des Chasseurs departamentu Saône-et-Loire sama poinformowała, że zgodnie z rozporządzeniem prefektury z 22 czerwca przy czerwonym stopniu ostrzegawczym zakazane są wszelkie sportowe imprezy na świeżym powietrzu, a transporty żywych zwierząt w temperaturze powyżej 30 stopni są zabronione. Związek jednocześnie zwrócił uwagę na silny wpływ upałów na dzikie zwierzęta i ich siedliska oraz zalecił przenoszenie pobytów na łonie natury na wczesny poranek lub wieczór.

Ta logika jest godna uwagi: imprezy sportowe odwołane, transporty zwierząt wstrzymane, spacerowiczki mają unikać południowego upału. Tylko przy zabijaniu z broni upał nie ma jakoby żadnego znaczenia, choć ten sam związek jednocześnie wskazuje na silne obciążenie dzikich zwierząt upałem.

Hiszpania: spór o ochronę terenów pożarów

W Hiszpanii sytuacja jest bardziej dramatyczna i pod względem prawnym bardziej zaostrzona. 23 lipca aktywnych było 71 zarejestrowanych satelitarnie ognisk pożarów. Pożar w La Mierla w prowincji Guadalajara uchodzi już za drugi największy pożar stulecia w Hiszpanii i zniszczył około 35’000 hektarów. Hiszpańskie media, powołując się na Europejski System Informacji o Pożarach Lasów EFFIS, donosiły o około 121’600 spalonych hektarach w bieżącym roku; ewakuowano 1’200 osób z 40 wsi. Burmistrz Albendiego stwierdził, że nie chodzi tylko o roślinność, lecz o żywe istoty, które tam biegają i mają tam podstawę swojego życia.

Zasadnicza różnica w porównaniu z Francją: w Hiszpanii dla obszarów pożarzysk obowiązują prawne ograniczenia użytkowania i właśnie o to toczy się spór. Już po pożarach z 2025 roku Plataforma para la Defensa de la Cordillera Cantábrica, Ecologistas en Acción, Corredor Ecológico del Noroeste Ibérico oraz Bierzo Aire Limpio zarzuciły Junta de Castilla y León wielokrotne naruszanie ustawowego obowiązku zapewnienia dostępu do informacji o środowisku. Według tych organizacji obowiązujące w Castilla y León przepisy leśne zakazują polowań i wypasu na spalonych obszarach leśnych przez co najmniej pięć lat, aby zapewnić regenerację ekologiczną. Nie mogliśmy zapoznać się z dokładnym brzmieniem odnośnej normy. Mimo to organ dopuścił te działania na obszarach objętych pożarami, przy czym nie jest znane żadne udokumentowane uzasadnienie, oraz blokuje dostęp do ekspertyz, które rzekomo stanowią podstawę tych zezwoleń. Organizacje określają to jako naruszenie zasady legalizmu i niebezpieczny precedens, ponieważ regeneracja po pożarze może zostać poważnie zaburzona przez wczesną presję wypasu i polowań.

Jeśli zarzut jest zasadny, to sedno problemu nie leży w braku regulacji, lecz w jej obchodzeniu przez administrację, połączonym z odmową ujawnienia jej podstaw. Nie dysponujemy stanowiskiem Junta de Castilla y León w sprawie tych zarzutów.

Jak głęboko hobbystyczne polowania w Hiszpanii są uwikłane w strukturalne problemy ochrony zwierząt, pokazuje także sposób traktowania psów myśliwskich: Psy myśliwskie w Hiszpanii: wypierany dramat polowań hobbystycznych.

Dlaczego „dostosowanie lokalne” nie wystarczy

Argument Schraena brzmi: w razie potrzeby można regionalnie dostosować odstrzały. Dane temu przeczą. Greenpeace Hiszpania przedstawił w czerwcu raport „Grandes incendios forestales en España: qué ocurrió en 2025 y qué debe cambiar”. Przelot nad tak zwanym trójkątem pożarowym dziesięć miesięcy po pożarach ukazał wysoki stopień szkód oraz niewielką lub całkowicie brakującą naturalną regenerację. 71,4 procent wielkich pożarów z 2025 roku zbiegło się z ekstremalnymi upałami, pięć największych pożarów miało miejsce podczas najdłuższej kiedykolwiek zarejestrowanej w Hiszpanii fali upałów trwającej 33 dni. Według badań atrybucyjnych zmiany klimatyczne sprawiły, że sytuacja pogodowa prowadząca do pożarów z 2025 roku była 40-krotnie bardziej prawdopodobna i o 30 procent intensywniejsza.

Jeśli po dziesięciu miesiącach obszar dotknięty pożarem wciąż niemal się nie zregenerował, to rozpoczęcie sezonu sześć tygodni po pożarze nie jest kwestią lokalnej korekty, lecz po prostu przedwczesne. To, że różnorodność genetyczna dodatkowo kurczy się pod presją łowiecką, zaostrza problem: Zmiana klimatu: dlaczego różnorodność genetyczna jest kluczowa dla przetrwania.

Portugalia pokazuje, że się da

Portugalia udowodniła, że państwo może działać inaczej. Za pomocą Portaria n.º 283/2019 rząd wydał specjalne rozporządzenie po tym, jak dwa wielkie pożary w gminach Mação, Sertã i Vila de Rei masowo dotknęły populacje dzikich zwierząt. Władze wyraźnie stwierdziły, że przewidziany w Decreto-Lei n.º 202/2004 zwykły okres zamknięcia obszarów dotkniętych pożarem nie jest wystarczający przy pożarach tej skali. Zakazały polowań na dotkniętych terenach wraz z otaczającą strefą ochronną aż do końca trwającego sezonu łowieckiego, w wyraźnym celu ochrony zwierząt, które przeżyły, i odtworzenia populacji. Pozostał jeden jedyny wyjątek: polowanie na dziki z ambony, uzasadnione wysokim zagęszczeniem tego gatunku. To również pokazuje, że możliwe jest zróżnicowane uregulowanie zamiast albo zakazywania wszystkiego, albo nierobienia niczego.

Portugalia zrobiła zatem dokładnie to, co Schraen odrzuca jako «śmieszne»: przedłużyła istniejący okres zamknięcia, ponieważ zdarzenie było nadzwyczajne.

A Szwajcaria?

Naszym zdaniem w tym kraju brakuje porównywalnej regulacji dla dzikich zwierząt po zdarzeniach ekstremalnych. Nie znamy żadnego przepisu, który automatycznie zawieszałby polowania hobbystyczne w przypadku ogłoszonego ostrzeżenia przed upałem, ani żadnego, który zamykałby tereny na określony czas po pożarach lub szkodach spowodowanych suszą. Zamiast tego polowanie na kozły przypada w środku najgorętszych tygodni roku, podczas gdy zwierzętom brakuje wody i termicznych schronień: Fala upałów 2026: dzikie zwierzęta pod ekstremalnym stresem, a polowania trwają dalej.

Dla zwierząt alpejskich dochodzi dodatkowo presja klimatyczna: Zmiana klimatu i dzikie zwierzęta w Alpach. A to, jak dzikie zwierzęta w ogóle radzą sobie z ekstremalnymi temperaturami, jest dobrze udokumentowane: Jak dzikie zwierzęta radzą sobie z wysokimi temperaturami.

Trzy kraje, trzy odpowiedzi na ten sam problem. Portugalia podjęła działania, w Hiszpanii regionalny system ochrony budzi spory, a we Francji związek łowiecki odrzuca dyskusję. Wszystkie trzy przypadki łączy jedno: nigdzie sprzeciw wobec odroczenia nie pochodzi z nauki. Pochodzi on od związków i administracji, które mają interes w tym, by sezon rozpoczął się punktualnie.

Dla Szwajcarii można z tego wyprowadzić proste żądanie: ustawowe zawieszenie polowań hobbystycznych przy oficjalnie ogłoszonym ostrzeżeniu o upałach oraz wieloletni okres zakazu wstępu na tereny po pożarach. Portugalia pokazała, że taka regulacja jest wykonalna prawnie. Jedynym otwartym pytaniem jest wola polityczna.