Vossenjacht-podium in Utzenstorf: vier hobbyjagers, één niet-jager en geen echte dialoog

Op zondag 14 juni 2026 nodigde de vereniging Förderverein Schloss Landshut in Utzenstorf uit voor de «Landshuter Dialog over wild en jacht».

Het thema luidde: «De vossenjacht, noodzakelijk of twijfelachtig?» Als opwarmer werd om 12 uur de documentaire «Alles für die Füchse, ein Wildtier, geliebt und gejagt» van biologe Isabella Sedivy vertoond. Vanaf 14 uur volgde een vakreferaat van hobbyjager Martin Baumann, voordat een paneldiscussie het thema vanuit «verschillende invalshoeken» zou belichten. Ongeveer 50 personen volgden het evenement. Wat volgde was echter allesbehalve een evenwichtige dialoog.

Van de vijf paneldeelnemers bekenden vier zich openlijk tot de hobbyjacht: Nicole Imesch, jachtinspectrice van het kanton Bern; David Clavadetscher, directeur van JagdSchweiz; Martin Baumann, hobbyjager; alsook Sara Wehrli, bij Pro Natura verantwoordelijk voor jachtbeleid, die zich in de loop van de avond eveneens als hobbyjager outte. Enkel Casimir von Arx, GLP-grootraadslid van het kanton Bern, die volgens eigen zeggen achteraf was uitgenodigd, vertegenwoordigde een jachtkritisch perspectief. Ook moderator Reinhard Schnidrig, wildbioloog en voormalig sectiechef wilde dieren bij het BAFU, is hobbyjager.

Baumann, die pleitte voor een consequente bejaging van de vos, gaf op zijn minst toe dat de holenjacht maatschappelijk moeilijk uit te leggen is. «Jagen voor de vuilnisbak» wordt door de meerderheid van de bevolking niet getolereerd, aldus zijn eigen inschatting. Als argument voor de bejaging noemde hij het gevaar dat de vos vormt voor bodembroeders en vermeldde daarbij de in Zwitserland uitgestorven patrijs. Wat hij verzweeg: de hoofdoorzaak voor het verdwijnen van de patrijs is het verlies van habitat door intensieve landbouw, niet de vos. Daarover verloor hij geen woord.

Bijzonder pikant: Baumann sprak zich ook uit voor de gravenjacht, die praktijk waarbij honden in vossenholen worden gedreven om daar een gevecht op de kleinst mogelijke ruimte af te dwingen. De Stiftung für das Tier im Recht (TIR) komt in haar deskundigenrapport over de gravenjacht (publicatiereeks deel 10, 2012) tot de duidelijke conclusie dat deze jachtmethode het strafbare feit van dierenmishandeling vervult, en dat zelfs meermaals. De TIR analyseerde daarbij ook of de kantonnale regelingen die de gravenjacht legaliseren, eigenlijk wel op een rechtmatige grondslag staan. De kantons Zürich, Thurgau en Baselland hebben de gravenjacht inmiddels verboden. Dat uitgerekend een hobbyjager op een openbaar podium voor deze praktijk pleitte, zonder dit ook maar in de verste verte te problematiseren, toont aan hoe ver het zelfbeeld van de hobbyjacht van de maatschappelijke realiteit verwijderd is. Een uitgebreid achtergrondartikel over de gravenjacht als legale dierenmishandeling is te vinden op wildbeimwild.com.

Nicole Imesch beperkte zich tot de juridische vaststelling dat de vos bejaagbaar is en daarom mag worden bejaagd. Dat «bejaagbaar» geen wetenschappelijk argument is en ook geen verplichting tot bejaging inhoudt, bleef onweersproken. Het kanton Genève ziet sinds 1974 af van de hobbyjacht, en het kanton Zug zet eerste stappen in dezelfde richting, bij de vossenjacht.

Von Arx, de enige niet-jager op het podium, bracht het meest constructieve voorstel van de avond: in het kanton Bern zou een wetenschappelijk begeleide proef moeten worden gestart om in een testgebied af te zien van de vossenjacht. De regeringsraad van het kanton Bern had de betreffende motie al afgewezen. Hij stelde niet eens een omzetting in een postulaat voor. In de Grote Raad wordt de motie in de herfstzitting behandeld. Het podium sloot zich, zoals te verwachten was, bij deze afwijzing aan, zonder daarvoor wetenschappelijke grondslagen aan te dragen.

Ook uit het publiek kwamen slechts vier woordmeldingen, allemaal van hobbyjagers. Kritische stemmen werden niet gehoord.

Opmerkelijk was een uitspraak die het wezen van de hobbyjacht onbedoeld treffend samenvatte: het jagen zou voor de individuele hobbyjager zelfbelonend gedrag zijn, aangedreven door het dopamine-beloningssysteem. Kortom: puur doel op zich. Dat uitgerekend een voorstander van de hobbyjacht dit zo formuleerde, spreekt boekdelen.

De «Landshuter Dialog» liet eens te meer zien hoe kritiek op de vossenjacht in Zwitserland systematisch de kop wordt ingedrukt, zonder dat daarvoor wetenschappelijke grondslagen worden aangeleverd. Zolang panels over dit onderwerp bijna uitsluitend met hobbyjagers worden bezet en zelfs de moderatie uit dezelfde kringen afkomstig is, is een echte dialoog niet mogelijk. Jammer, want het onderwerp had een eerlijk, wetenschappelijk onderbouwd debat verdiend.