Zwitserland wijst importverbod voor jachttrofeeën af

Waarom staan Zwitserland en Duitsland nog steeds de invoer van particuliere jachttrofeeën toe?

Dieren doden voor trofeeën is deels crimineel, maar altijd verkeerd – een onwaardige praktijk.

Critici eisen al jaren een verbod om wetenschappelijke en ethische redenen, maar in beide landen leden ze in het voorjaar van 2017 voorlopig opnieuw schipbreuk.

Trofeejacht: ethisch verwerpelijk en contraproductief

Schedels van leeuwen, jachtluipaarden en bruine beren, luipaardvellen, neushoornhoorns, slagtanden van olifanten enzovoort: duizenden van dergelijke lichaamsdelen van beschermde diersoorten belanden regelmatig in onze landen, en dat nog steeds legaal.

Trofeejagers besteden hun vrije tijd aan het verwonden en doden van weerloze dieren, om zich vervolgens in kringen van recreatieve jagers te beroemen op de levenloze lichamen van hun slachtoffers – de jachttrofeeën. Het gaat louter om de lust om te doden en om het poseren met de slachtoffers. Ethisch verwerpelijker dan trofeejacht kan het niet. Zo'n jachtreis duurt doorgaans 1–3 weken, waarbij afhankelijk van het land gemiddeld 2–10 dieren voor de lol worden neergeschoten. Bij de trofeejacht worden bij voorkeur de grootste en voor het behoud van de soort belangrijkste dieren gedood. Daardoor gaan belangrijke sociale persoonlijkheden voor de sociale groepen verloren, wat de overige leden van de kudde kan traumatiseren. Bij de trofeejacht worden in het buitenland methoden toegepast die vanuit het oogpunt van dierenwelzijn niet te tolereren zijn. Soms worden wilde dieren zelfs speciaal voor de trofeejacht gefokt, de zogenaamde 'Canned Hunting'.

Nationale Raad stemt tegen importverbod

In Zwitserland heeft de Nationale Raad zich op 7 juni 2017 uitgesproken tegen een importverbod op jachttrofeeën van zeldzame dieren en een Motie met 118 tegen 72 stemmen verworpen.

Wild beim Wild adviseert deze politici bij de volgende verkiezingen weg te sturen. Het zijn overwegend steeds dezelfde kringen die op het gebied van dieren- en natuurbescherming achterhaalde beslissingen nemen.

De motie 'Importverbod voor jachttrofeeën' eiste dat de in- en doorvoer van trofeeën van beschermde diersoorten zoals olifanten, neushoorns en ijsberen, alsmede van primaten en roofdieren, zou worden verhinderd doordat de Bondsraad een importverbod uitvaardigt. Bovendien zou een importverbod moeten gelden voor alle trofeeën afkomstig van zogenaamde jachten in omheinde gebieden.

Duitsland is voorstander van trofeejacht

De Duitse federale regering publiceerde vrijwel gelijktijdig, op 17 mei 2017, een achtergrondnota over het thema Trofeejacht. Op die dag werd een Petitie met zo'n 200.000 ondertekenaars aan de regering overhandigd. Staatssecretaris Jochen Flasbarth van het BMUB sprak zich bij de ontvangst van de petitie op de dienstzetel in Bonn duidelijk uit voor de trofeejacht. Als hoogste ambtenaar vertegenwoordigt hij minister Barbara Hendricks en daarmee de federale regering.

Flasbarth onderbouwde zijn standpunt met standaardargumenten van voorstanders van de jacht: het zijn de critici van de grootwildjacht die koloniaal gedrag vertonen, niet de grootwildjagers. Wie tegen de import van jachttrofeeën is, moet ook de jacht in Duitsland willen afschaffen. Bovendien wordt er in Afrika alleen op goede populaties gejaagd. De trofeejacht zou dienen om die te reguleren en de landen van herkomst tot partners maken.

De initiatiefnemer van de petitie, dr. Christian Felix, werpt tegen: «Met uitsterven bedreigde soorten mogen niet worden gedood uit pure trofeezucht. Bovendien heb je een jachtakte nodig, en aan beide voorwaarden wordt bij trofeejacht in het buitenland niet voldaan. Ook de jachtmethoden zouden in onze landen verboden zijn: steeds weer worden dieren uit beschermde gebieden naar omliggende jachtgebieden gelokt om daar op uiteenlopende manieren door recreatieve jagers te worden gedood. Zelfs jacht met pijl en boog of kruisboog is toegestaan. Ook de aangehaalde 'goede populaties' bestaan nauwelijks nog. De populaties van jachtluipaarden, leeuwen, luipaarden, neushoorns, olifanten en giraffen zijn sterk afgenomen. Miljoenen euro's aan Duits belastinggeld worden geïnvesteerd in de infrastructuur van Afrikaanse jachtgebieden. Terwijl trofeejacht ethisch onaanvaardbaar is, een overblijfsel uit de koloniale tijd, en de met uitroeiing bedreigde diersoorten verder decimeert, zoals ook het Europees Parlement op 24 november 2016 in een resolutie heeft vastgesteld.»

Dier- en soortenbeschermers eisen al lang een verbod op de invoer van dergelijke jachttrofeeën, om de trofeejacht haar aantrekkingskracht en de bedreigde soorten de dreiging te ontnemen.

Als recreatieve jagers werkelijk geïnteresseerd waren in het helpen van de lokale bevolking of het behoud van soorten, zouden de hoge bedragen die zij aan jachtreizen uitgeven beter en effectiever geïnvesteerd zijn in betrouwbare ontwikkelings- en onderwijsprojecten.

In India of Sri Lanka geldt bijvoorbeeld een landelijk jachtverbod, en daar hebben we deze problemen van schamele ontwikkelingshulp of soortenbehoud vanuit het Westen niet.

Schokkende cijfers

Alleen al dit jaar zijn door Afrikaanse jachtlanden 1.028 olifanten vrijgegeven voor afschot en export door buitenlandse trofeejagers – en dat terwijl hun aantal in Afrika de afgelopen acht jaar met ongeveer een derde is afgenomen. Zelfs de uiterst zeldzame woestijnolifanten en bosolifanten worden door recreatieve jagers afgeslacht. In de jaren 2010 tot 2016 zijn 80 olifantentrofeeën naar Zwitserland ingevoerd. Dat zijn 10 dode olifanten per jaar die jaarlijks op het conto van Zwitserse recreatieve jagers komen! In Duitsland zijn in 2015 62 slagtanden van Afrikaanse olifanten ingevoerd, daarvoor zijn dus minstens 31 dieren gestorven. Prognoses gaan ervan uit dat er in 2030 vrijwel geen olifanten meer in Afrika zullen zijn.

Alleen al in Afrika worden jaarlijks zo'n 100.000 grote katachtigen, olifanten, buffels, giraffen, zebra's, antilopen enzovoort het slachtoffer van trofeejagers.

Duitsland is na Spanje het EU-land met de op een na hoogste importquote. Frankrijk daarentegen heeft twee jaar geleden de invoer van leeuwentrofeeën verboden – ondanks het steeds weer aangevoerde argument dat de grootwildjacht bijdraagt aan de bescherming van de dieren. Doordat ze ook de lokale bevolking economisch ten goede zou komen, zou ze de prikkel tot Stroperij verminderen. Tal van onderzoeken tonen echter aan dat dit argument inderdaad zo absurd is als het klinkt. Jachttoeristen helpen de mensen in West-Afrika noch op lokaal noch op staatsniveau, zo blijkt bijvoorbeeld uit een studie van de Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN).

Zwitserland en Duitsland dragen hier verantwoordelijkheid voor de internationale dieren- en soortenbescherming en worden opgeroepen om juist te handelen. Ze staan daarin niet alleen. Andere landen zijn al in actie gekomen. Ook Nederland verbiedt de invoer van trofeeën van zo'n tweehonderd diersoorten, en in de EU eisen 143 Europarlementariërs een aanscherping van de invoervoorwaarden voor jachttrofeeën naar de EU. Ter bescherming van de leeuwen heeft Australië in 2015 een importverbod voor jachttrofeeën van deze dieren ingesteld enzovoort.

Pas door de trofeeën worden jachten in het buitenland aantrekkelijk

Ongeveer 1.500 Zwitsers reizen elk jaar de wereld rond om bedreigde dieren af te schieten, die ze als trofeeën mee naar huis nemen. Dit is mede een reden waarom recreatieve jagers en jaaksters zo'n beroerde ecologische voetafdruk hebben. Op dit moment is de invoer van dierlijke trofeeën van beschermde of ernstig bedreigde soorten in Zwitserland legaal, mits wordt voldaan aan de voorschriften van het Verdrag van Washington inzake de bescherming van soorten, CITES.

Weliswaar vormen de Zwitserse invoercijfers slechts een fractie van die van de grootste importeurs van dierlijke trofeeën ter wereld, de VS en de EU, maar bij beschermde soorten telt elk afzonderlijk dier voor het voortbestaan van de soort. Bovendien gaan met trofeejacht – naast het probleem van de soortenbescherming – ook Dierenmishandeling, corruptie, landonteigening, illegale handel en smokkel gepaard. Het argument dat trofeejacht de soortenbescherming dient, omdat ze deviezen oplevert en zo een prikkel creëert om wilde dierenpopulaties als inkomstenbron te behouden, wordt niet alleen door Lüber van OceanCare verworpen. Volgens studies komen de inkomsten nauwelijks bij de bevolking terecht: aan de staatsbegroting draagt de grootwildjacht in Afrika slechts 0,006% bij.

“Met een invoerverbod voor jachttrofeeën had Zwitserland een eigentijdse beslissing met symbolische waarde genomen. Landen als Frankrijk en Nederland hebben al vergelijkbare regels ingevoerd – ook voor Zwitserland was het hoog tijd geweest. Wij blijven ernaartoe werken dat Zwitserland dit voorbeeld volgt”, aldus Lüber van OceanCare.

Volgens de VN is een groot percentage van alle uitgestorven diersoorten mede door toedoen van recreatieve jagers verdwenen. Recreatieve jagers dragen aantoonbaar bij aan de afname van de Biodiversiteit. Trofeejacht is decadentie in zijn zuiverste vorm.

Ironisch genoeg nam de Zwitserse Nationale Raad op 7 juni 2017 eveneens met 97 tegen 77 stemmen, bij 17 onthoudingen, een motie aan voor een invoerverbod op alle producten die met dierenmishandeling zijn vervaardigd (ook hier was de Bondsraad tegen). Als ook de Kantonsraad met de motie instemt, moet de Bondsraad de wettelijke basis uitwerken voor een invoerverbod op producten zoals bontproducten, foie gras of kikkerbilletjes.