Parlement verankert verbod op dierenmishandeling bij bontproductie in de wet

Zwitserland heeft het verbod op bont uit mishandelingspraktijken definitief in de wet verankerd.

Met de eindstemming van 2 oktober 2026 hebben de Nationale Raad en de Kantonsraad het indirecte tegenvoorstel op het bont-initiatief aangenomen. Voortaan verbiedt de dierenwelzijnswet zowel de commerciële import van dergelijk bont als de handel ervan binnen het land. Volgens de betrokken dierenwelzijnsorganisaties is Zwitserland het eerste land ter wereld met een wettelijk importverbod dat aanknoopt bij dierenmishandelende productiemethoden.

Achter het besluit staan VIER PFOTEN, de Stiftung für das Tier im Recht (TIR), de Schweizer Tierschutz STS, de Zürcher Tierschutz, Sentience en Animal Rights Switzerland. «Vandaag is een grote dag voor de dieren», zegt Katja Schönenberger, directeur van VIER PFOTEN Schweiz.

Wat het parlement heeft besloten

De Bondsraad had in mei 2025 een tweesporenbeleid gevoerd. Hij vaardigde een importverbod uit op verordeningsniveau, dat op 1 juli 2025 in werking trad. Tegelijkertijd legde hij het parlement een indirect tegenvoorstel voor, dat verder gaat dan het initiatief en ook de handel binnen Zwitserland verbiedt. De Nationale Raad stemde hiermee in september 2025 in, zoals Wild beim Wild berichtte. De Kantonsraad volgde op 15 september 2026 met 43 tegen 1 stem.

Zo wordt een verordening, die de Bondsraad op elk moment zou kunnen aanpassen, een wet. Andreas Rüttimann van de Stiftung für das Tier im Recht spreekt van een blijvende wettelijke dierenwelzijnsnorm. Het initiatiefcomité had aangekondigd het volksinitiatief in te trekken indien het parlement een doeltreffend tegenvoorstel zou aannemen.

Certificering in plaats van brancherichtlijnen

De kern van het verbod is een certificeringsprogramma van het Federaal Bureau voor Voedselveiligheid en Veterinaire Zaken (BLV). Voortaan mogen bontproducten alleen worden toegelaten voor commerciële import en verkoop als hun productie voldoet aan de eisen van het certificeringsprogramma. Daartoe behoort dat de niet-menselijke dieren soorteigen gedrag kunnen vertonen en geen pijn of verwondingen worden toegebracht.

Volgens de organisaties heeft het parlement pogingen van de bontindustrie afgewezen om via eigen brancheclaims mee te beslissen over de criteria. Omdat de eisen duidelijk verder gaan dan de huidige gangbare houderijomstandigheden, zullen de meeste producten die momenteel in de handel zijn uit de commerciële bontindustrie in de toekomst niet meer mogen worden geïmporteerd. Het BLV wil de uitgangspunten van het programma tot eind 2026 uitwerken.

Een lange weg sinds de deklaratieplicht

Jarenlang vertrouwde Zwitserland op de bontdeklaratie. Die is mislukt, dat ziet inmiddels ook de Bondsraad zo. Nadja Brodmann van Zürcher Tierschutz trekt daaruit de conclusie dat deklaratie en vrijwillig afzien niet volstaan om een dierenwelzijnsmisstand op te heffen.

Wild beim Wild heeft deze ontwikkeling jarenlang gevolgd: van de campagne voor een bontimportverbod in 2021 via de kritiek op de hiaten in de Zwitserse dierenwelzijnswet tot het moment waarop de Bondsraad in 2023 voor het eerst een importverbod onderzocht. Hoe de situatie er in de herkomstlanden uitziet, tonen de onderzoeken naar de bonthouderij in Finland, waar vossen in kooien tot onherkenbaarheid worden vetgemest.

Internationaal blijft Israël een referentiepunt: het land verbood in 2021 als eerste de verkoop van bont voor de mode. Zwitserland gaat nu een eigen weg en richt zich op de import.

De termijnen lopen tot 2030

Wat in het persbericht van de organisaties ontbreekt: het duurt nog voordat het verbod ingaat. De Bondsraad heeft op 5 juni 2026 de overgangsbepalingen van de verordening met twee jaar verlengd, zodat de bontbranche haar productie kan aanpassen. Op dieronvriendelijke wijze geproduceerd bont mag dus pas vanaf 1 juli 2029 niet meer worden geïmporteerd en vanaf 1 juli 2030 niet meer worden verkocht.

Tot die tijd blijven zulke producten in Zwitserse winkels hangen. Voor de niet-menselijke dieren op de bontfokkerijen betekent de verlenging twee extra productiejaren onder omstandigheden die in de toekomst niet meer voldoen aan de wettelijke eisen voor import en handel in Zwitserland.

En het bont uit de recreatieve jacht?

Het besluit richt zich op productiemethoden in het buitenland. Een hoofdstuk blijft daarbij buiten beschouwing: het bont dat in Zwitserland zelf wordt geproduceerd. Op de Bündner huidenmarkt in Thusis wisselden 700 tot 800 vossenhuiden voor 8 Zwitserse frank per stuk van eigenaar. Deze vossen werden niet gedood op bontfarms, maar tijdens de recreatieve jacht.

Het principe dat STS-directeur Marco Mettler formuleert, geldt daarom ook voor de recreatieve jacht: dierenwelzijn stopt niet bij de landsgrens. Maar het mag ook niet ophouden waar het lijden in het eigen land plaatsvindt. Wie bont uit buitenlandse kooihouderij als dierenmishandeling bestempelt, moet zich de vraag stellen waarom het afschieten van vossen hier te lande als traditie geldt, hoewel dit volgens IG Wild beim Wild ecologisch niet noodzakelijk is. Waarom de vossenjacht vakinhoudelijk niet houdbaar is, laat Wild beim Wild zien in dossiergedeelte. Meer bijdragen over dit onderwerp zijn te vinden in de categorie dierenrechten.