Parlament wpisuje do ustawy zakaz futra pochodzącego z produkcji związanej z okrucieństwem wobec zwierząt

Szwajcaria ostatecznie wpisała do ustawy zakaz dotyczący futra pochodzącego z produkcji związanej z okrucieństwem wobec zwierząt.

W głosowaniu końcowym z 2 października 2026 roku Rada Narodowa i Rada Kantonów przyjęły pośrednią kontrpropozycję wobec inicjatywy w sprawie futra. Od tej pory komercyjny import takiego futra oraz handel nim na terenie kraju są zakazane w ustawie o ochronie zwierząt. Według zaangażowanych organizacji ochrony zwierząt Szwajcaria jest pierwszym krajem na świecie z ustawowym zakazem importu, który odnosi się do metod produkcji związanych z okrucieństwem wobec zwierząt.

Za tą decyzją stoją VIER PFOTEN, Fundacja na rzecz Zwierzęcia w Prawie (TIR), Schweizer Tierschutz STS, Zürcher Tierschutz, Sentience oraz Animal Rights Switzerland. „Dziś jest wielki dzień dla zwierząt" – mówi Katja Schönenberger, dyrektorka zarządzająca VIER PFOTEN Schweiz.

Co postanowił parlament

Rada Federalna działała w maju 2025 roku dwutorowo. Wydała zakaz importu na poziomie rozporządzenia, który wszedł w życie 1 lipca 2025 roku. Jednocześnie przedłożyła parlamentowi pośrednią kontrpropozycję, która wykracza poza inicjatywę i zakazuje również handlu w obrębie Szwajcarii. Rada Narodowa zgodziła się na to we wrześniu 2025 roku, jak informował Wild beim Wild. Rada Kantonów poszła w jej ślady 15 września 2026 roku stosunkiem głosów 43 do 1.

Z rozporządzenia, które Rada Federalna mogłaby w każdej chwili zmienić, powstaje w ten sposób ustawa. Andreas Rüttimann z Fundacji na rzecz Zwierzęcia w Prawie mówi o trwałym ustawowym standardzie ochrony zwierząt. Komitet inicjatywy zapowiedział wycofanie inicjatywy ludowej, jeśli parlament przyjmie skuteczną kontrpropozycję.

Certyfikacja zamiast standardów branżowych

Sednem zakazu jest program certyfikacji Federalnego Urzędu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii (BLV). W przyszłości futra będą dopuszczane do komercyjnego importu i sprzedaży tylko wtedy, gdy ich produkcja będzie spełniać wymogi programu certyfikacji. Obejmuje to możliwość wyrażania przez zwierzęta pozaludzkie zachowań typowych dla gatunku oraz brak zadawania im bólu lub obrażeń.

Według organizacji parlament odrzucił próby przemysłu futrzarskiego, by współdecydować o kryteriach poprzez własne etykiety branżowe. Ponieważ wymogi znacznie wykraczają poza obecnie powszechne warunki chowu, większość produktów obecnie obecnych na rynku z komercyjnego przemysłu futrzarskiego nie będzie mogła być w przyszłości importowana. BLV zamierza opracować założenia programu do końca 2026 roku.

Długa droga od obowiązku deklaracji

Przez lata Szwajcaria stawiała na deklarację pochodzenia futer. Zawiodła, co obecnie przyznaje również Rada Federalna. Nadja Brodmann z Zürcher Tierschutz wyciąga z tego wniosek, że deklaracja i dobrowolna rezygnacja nie wystarczają, by usunąć nadużycia w zakresie ochrony zwierząt.

Wild beim Wild śledziło ten rozwój wydarzeń od lat: od kampanii na rzecz zakazu importu futer z 2021 roku poprzez krytykę luk w szwajcarskiej ustawie o ochronie zwierząt aż do momentu, gdy Rada Federalna w 2023 roku dopiero rozważała zakaz importu. Jak wygląda sytuacja w krajach pochodzenia, pokazują badania dotyczące hodowli zwierząt futerkowych w Finlandii, gdzie lisy trzymane w klatkach są tuczone do niepoznania.

W skali międzynarodowej punktem odniesienia pozostaje Izrael: kraj ten jako pierwszy zakazał w 2021 roku sprzedaży futer na potrzeby mody. Szwajcaria obiera teraz własną drogę i interweniuje na etapie importu.

Terminy biegną do 2030 roku

Czego brakuje w komunikacie prasowym organizacji: do wejścia zakazu w życie minie jeszcze trochę czasu. 5 czerwca 2026 roku Rada Federalna przedłużyła o dwa lata przepisy przejściowe rozporządzenia, aby branża futrzarska mogła dostosować swoją produkcję. Oznacza to, że futra wyprodukowane w sposób znęcający się nad zwierzętami będzie można importować jeszcze do 1 lipca 2029 roku, a sprzedawać do 1 lipca 2030 roku.

Do tego czasu takie produkty nadal będą wisieć w szwajcarskich sklepach. Dla zwierząt pozaludzkich na fermach futrzarskich przedłużenie oznacza kolejne dwa lata produkcji w warunkach, które w przyszłości nie będą spełniać ustawowych wymogów dotyczących importu i handlu w Szwajcarii.

A co z futrem pochodzącym z łowiectwa rekreacyjnego?

Decyzja dotyczy metod produkcji za granicą. Pewien rozdział pozostaje przy tym pominięty: futro powstające w samej Szwajcarii. Na targach futrzarskich w Gryzonii w Thusis zmieniło właściciela 700 do 800 skór lisów po 8 franków za sztukę. Lisy te nie zostały zabite na fermach futrzarskich, lecz podczas łowiectwa rekreacyjnego.

Zasada sformułowana przez dyrektora zarządzającego STS Marco Mettlera dotyczy zatem również łowiectwa rekreacyjnego: ochrona zwierząt nie kończy się na granicy państwa. Nie może jednak także kończyć się tam, gdzie cierpienie ma miejsce we własnym kraju. Kto uznaje futro z zagranicznej hodowli klatkowej za okrutne wobec zwierząt, musi zadać sobie pytanie, dlaczego odstrzał lisów w naszym kraju uchodzi za tradycję, mimo że z punktu widzenia IG Wild beim Wild nie jest on ekologicznie konieczny. Dlaczego polowanie na lisy nie jest merytorycznie uzasadnione, Wild beim Wild pokazuje w sekcji Dossier. Więcej artykułów na ten temat można znaleźć w kategorii prawa zwierząt.