«Einde van het speciesisme: deze eisen tonen waarom de recreatieve jacht ter discussie staat»

De Werelddag voor het einde van het speciesisme vindt in 2026 plaats op zaterdag 29 augustus.

De internationale campagne End of Speciesism formuleert vijf centrale eisen waarmee de soortgrens als morele grens moet worden overwonnen. We hebben de campagne al ter gelegenheid van de Werelddag voor het einde van het speciesisme gepresenteerd. De concrete eisen zijn tot nu toe echter nauwelijks bekend, terwijl ze de recreatieve jacht op meerdere punten rechtstreeks raken.

Nieuwe juridische status in plaats van eigendom

De eerste eis verlangt een nieuwe rechtsstatus voor dieren, die zich losmaakt van de status als louter eigendomszaak. Zolang niet-menselijke dieren juridisch als zaak gelden, prevaleren in geval van conflict regelmatig de belangen van de eigenaar, ook al zijn ze onbeduidend, boven de fundamentele belangen van het dier. Juist dit onevenwicht komt in de recreatieve jacht bijzonder duidelijk naar voren: wilde dieren gelden juridisch als een zaak zonder eigenaar, over wier leven en dood in het kader van de kantonale jachtwetten wordt beslist, zonder dat hun eigen belangen als rechtsgoed worden meegewogen.

Educatie tegen speciesisme

De tweede eis vraagt om wereldwijde informatiecampagnes en verplichte onderwijsmodules ter preventie van speciesisme. Toegepast op Zwitserland betekent dat ook een kritische omgang met de recreatieve jacht al op school, daar waar kinderen vandaag nog in contact komen met jachthoornblazers, Hubertusmissen en trofeeëncultuur, zonder dat de ethische dimensie van het doden als vrijetijdsbesteding aan de orde komt.

Einde van het doden voor consumptie

De derde eis richt zich tegen de slachtindustrie en de visserij en verlangt het einde van de subsidies voor de dierlijke landbouw. Ook al heeft deze eis primair betrekking op de veehouderij, laat ze zich rechtstreeks toepassen op de recreatieve jacht: wildvlees wordt eveneens voor consumptie gedood, hoewel daarvoor geen noodzaak bestaat. Studies tonen bovendien gezondheidsrisico's aan door lood en PFAS in wildvlees, wat het argument van de «duurzame vleesbron» bijkomend verzwakt.

Ethisch onderzoek in plaats van dierproeven

De vierde eis betreft primair de wetenschap, maar ze stelt een principe op dat ook voor de recreatieve jacht geldt: geen enkel voelend levend wezen mag geïnstrumentaliseerd worden, alleen omdat het zwakker is dan de mens. De recreatieve jacht instrumentaliseert wilde dieren voor vrijetijdsbesteding, voor een trofee of voor de vermeende «regulatie», hoewel erkende wildbiologen zoals prof. dr. Josef Reichholf de natuurlijke zelfregulatie van wilde-dierenpopulaties aantonen.

Respect voor individuen in plaats van denken in termen van hulpbronnen

De vijfde eis verlangt dat dierlijke belangen in alle milieubeslissingen worden meegewogen, ongeacht of een soort met uitsterven wordt bedreigd. Dat is de meest directe verbinding met de recreatieve jacht: wilde dieren worden in het geldende jachtrecht behandeld als «natuurlijke hulpbron», die beheerd en «benut» mag worden. End of Speciesism spreekt deze logica uitdrukkelijk tegen: een ree of een vos is geen onderdeel van een wildpopulatie, maar een individu met een eigen belang bij een ongeschonden leven.

Deze eisen zijn geen abstract standpuntdocument, ze laten zich concreet opeisen. Daarom roepen wij samen met End of Speciesism ook op tot de Werelddag tegen de Jacht op 11 november, een dag waarop we zichtbaar opkomen voor een jachtvrije toekomst en echte soortenbescherming. Doe mee, informeer je en zet een teken tegen de recreatieve jacht.

Conclusie

De eisen van End of Speciesism laten zien dat de kritiek op de recreatieve jacht geen geïsoleerd Zwitsers randthema is, maar deel uitmaakt van een internationale beweging die de morele status van dieren fundamenteel opnieuw wil bepalen. In ons Dossier over de jacht bundelen we factchecks, analyses en achtergrondverslagen die deze eisen met Zwitserse praktijkvoorbeelden onderbouwen.