Van schandaalopname tot tragedie: de zaak Zali en de dood van de «Offensiva Animalista»-voorzitster

De politieke zaak rond het Tessijnse regeringslid Claudio Zali kreeg op 18 augustus 2026 een tragische nieuwe dimensie: in Melide werd een 52-jarige vrouw dood aangetroffen in het meer van Lugano, die in juli de belastende audio-opnamen met Zali had verspreid.

Het openbaar ministerie opende een onderzoek. De doodsoorzaak was aanvankelijk niet opgehelderd; de onderzoekers verklaarden geen enkele hypothese uit te sluiten. De vrouw had ongeveer tien dagen eerder aangifte tegen onbekenden gedaan na een vermeende aanval in Melide. Of dit voorval verband houdt met haar dood, was bij het ter perse gaan niet duidelijk. Een officieel aangetoond verband met de politieke zaak Zali bestaat vooralsnog niet.

Het gaat, zoals de vereniging zelf in een rouwbericht bevestigde, om Elisabetta, de langjarige, «historische» voorzitster van Offensiva Animalista, een van de oudste Tessijnse dierenrechtengroepen die zich inzet tegen het houden van circusdieren, dierproeven en de hobbyjacht.

Tessijnse media noemen de volledige naam van de overledene vooralsnog niet. Ook dit bericht ziet daarvan af. De hier gebruikte aanduiding „Elisabetta“ volgt uitsluitend het openbare rouwbericht van haar vereniging; verdergaande persoonlijke gegevens worden niet gepubliceerd.

De audio-opnamen: wat Zali zei

In het centrum van het politieke schandaal staan meerdere fragmenten uit een telefoongesprek dat «enkele jaren» geleden plaatsvond. De opnames werden verspreid via een anoniem Instagram-profiel en werden op 22 juli 2026 door mediaberichten breed publiekelijk bekend. RSI verklaarde dat ze de volledig beschikbare opnames had beluisterd, ze in de context van een langdurige kennismaking tussen de gesprekspartners kon plaatsen en ze daarom als authentiek beschouwt.

Te horen is een telefoongesprek tussen Zali en een hem bekende vrouw, die om raad vraagt hoe ze een vermeende stalkster kwijt kan raken:

Vrouw: «Dimmi Claudio cosa devo fare perché tutto questo finisca?»
(«Zeg me, Claudio, wat moet ik doen om dit te laten ophouden?»)

Zali: «Riempila di botte sotto casa tua.»
(«Sla haar in elkaar voor je eigen deur.»)

Vrouw: «Non posso, non posso.»
(«Ik kan het niet, ik kan het niet.»)

Zali: «Perché non puoi?»
(«Waarom kun je het niet?»)

Zali: «Io quando è venuta a casa mia l’ho pestata.»
(«Toen ze bij mij thuis kwam, heb ik haar afgetuigd.»)

In een tweede, korter fragment brengt Zali nog een optie ter sprake:

Zali: «Mi viene in mente di chiamare un amico di Milano che non mi tradirebbe mai.»
(«Het komt in me op om een vriend uit Milaan te bellen die mij nooit zou verraden.»)

Zali: «Non dirmi che non ci pensi anche tu a queste cose, almeno a farlo personalmente.»
(«Zeg me niet dat jij daar zelf ook niet aan denkt, om het tenminste persoonlijk te doen.»)

De gesprekspartner spreekt Zali in de loop van de opname tweemaal met zijn voornaam «Claudio» aan, en eenmaal met zijn volledige naam «Claudio Zali», wat bijdroeg aan de identificatie.

Reactie en politieke val

Na de publicatie eisten de voorzitters van PLR, Mitte en SP, Alessandro Speziali, Fiorenzo Dadò en Fabrizio Sirica, in een aan Zali gerichte brief openbare opheldering; de Corriere del Ticino had daarover op 22 juli bericht. Zali reageerde met een mededeling aan de media, waarin hij sprak van een «hernieuwde en geïnstrumentaliseerde schending van mijn privacy» en aankondigde strafklachten in te dienen tegen alle betrokkenen, waaronder expliciet ook tegen de drie partijvoorzitters.

Tegelijkertijd werd bekend dat er tegen Zali al sinds eind juni een onderzoek loopt wegens machtsmisbruik en poging tot dwang, in verband met zijn inzet voor een 14-jarige, zoon van een kennis, die in de gevangenis La Farera gedetineerd was. De RSI berichtte bovendien over een oudere e-mail van Zali uit 2020 aan de directie van het Ospedale EOC, waarin hij zich inzette voor de aanstelling van een kennis en voorstelde daarvoor «een van de grensarbeiders te ontslaan, waarmee [het ziekenhuis] volgepropt is als een cannolo met slagroom».

Op 29 juli 2026 kondigde Zali in een exclusieve brief aan Radio Ticino aan dat hij zijn ambt eind september 2026 zou neerleggen; de concrete herindeling van de departementen zou na zijn vertrek worden beslist. Over de geluidsopnamen verklaarde hij:

«La donna che al telefono ho detto di avere “picchiato” l’ho solo allontanata dalla mia proprietà quando, quasi 10 anni fa, si era presentata nottetempo a casa mia. Per farlo l’ho strattonata, ma non percossa. Mi ha querelato e pochi giorni dopo ha ritirato la denuncia.»

(«De vrouw van wie ik aan de telefoon zei dat ik haar had ‹afgetuigd›, heb ik alleen van mijn terrein weggestuurd toen ze bijna tien jaar geleden 's nachts bij mij opdook. Daarvoor heb ik haar weggetrokken, maar niet geslagen. Ze heeft aangifte tegen me gedaan en die aangifte enkele dagen later weer ingetrokken.»)

Over de vrouw aan de telefoon zelf schreef hij:

«Quella che ho detto di voler far “picchiare”, da mesi stava assillando me e l’allora mia compagna. […] Il mio era lo sfogo, in privato, di una persona esasperata. […] Non ho picchiato nessuno, non ho mandato a picchiare nessuno. Non sono un violento.»

(«Degene die ik wilde laten afranselen, viel mij en mijn toenmalige partner maandenlang lastig. […] Het was de privé-uitbarsting van een wanhopig mens. […] Ik heb niemand geslagen, ik heb niemand laten slaan. Ik ben geen gewelddadig mens.»)

RSI berichtte bovendien over eerdere, apart te beschouwen beschuldigingen uit Zali's persoonlijke omgeving. Een vrouw naar wie Zali in de opname verwees met de uitspraak dat hij haar «pestata» had, zou volgens hen al in 2017 aangifte hebben gedaan en die later hebben ingetrokken. De vrouw die de in juli verspreide audio-opnames op Instagram had gepubliceerd, zou op haar beurt in 2021 aangifte hebben gedaan: zij verweet Zali dat hij haar had geslagen en in zijn auto had vastgehouden. Volgens RSI werd de aangifte na een verontschuldiging ingetrokken, waarop het openbaar ministerie de procedure niet voortzette. Deze gegevens vormen geen gerechtelijke vaststellingen van de beweerde geweldplegingen.

Zij verspreidde de opnames

Na eerste onzekere berichten meldde RSI dat de op 18 augustus in Melide dood aangetroffen 52-jarige die vrouw was die de audio-opnames in juli 2026 via Instagram had verspreid. De kantonspolitie verklaarde tegenover «Blick» aanvankelijk dat de identiteit van de overledene officieel nog niet door de autoriteiten was bevestigd, een aanwijzing dat de toewijzing in de media op het moment van de eerste berichten op journalistiek onderzoek en niet op een officiële mededeling berustte.

Nog een detail: de vrouw had ongeveer tien dagen voor haar dood, eveneens in Melide, na een vermoedelijke aanval aangifte tegen onbekend gedaan bij het openbaar ministerie. Of er tussen dit voorval en haar dood een verband bestaat, kon volgens de onderzoekers op het moment van de berichtgeving niet worden vastgesteld; het werd echter evenmin uitgesloten.

De dood in de Ceresio

Op dinsdag 18 augustus 2026, omstreeks 17.30 uur, werd de 52-jarige, woonachtig in Melide, enkele meters van de oever verwijderd levenloos aangetroffen in het meer van Lugano (Ceresio). Voorbijgangers brachten haar aan land, de kantonspolitie begon met reanimatiemaatregelen, de ambulanciers van de Croce Verde Lugano zetten deze voort. De inspanningen bleven zonder succes.

De doodsoorzaak was bij het ter perse gaan officieel niet opgehelderd. Het openbaar ministerie onder leiding van officier van justitie Roberto Ruggeri stelde een onderzoek in en verklaarde uitdrukkelijk geen enkele hypothese voorbarig uit te sluiten. Het resultaat van de autopsie liet nog op zich wachten.

Elisabetta en «Offensiva Animalista»

Elisabetta was volgens de vereniging jarenlang «historisch voorzitster» van Offensiva Animalista, een in 2009 opgerichte Tessijnse dierenrechtengroep. De groep onderscheidde zich in haar eigen presentatie van gematigdere dierenbeschermingsorganisaties en zette naar eigen zeggen in op directe actievormen in plaats van handtekeningeninzamelingen.

Tot de historisch gedocumenteerde campagnes en conflicten van de groep behoorden:

• Tegen dierentuinen en circussen: jarenlang protest tegen de dierentuin al Maglio in Neggio, terugkerende demonstraties tegen de circussen Knie, Nock en Royal
• Tegen de hobbyjacht: openbare kritiek op het doden van de predatoren M13 (beer, 2013) en de «Lince di Kandertal» (lynx) alsook een in 2013 gedocumenteerde controverse: na de dood van een hobbyjager in het Bleniotal verschenen op de Facebookpagina van de groep reacties van derden die werden gelezen als «proosten op de dood»; Offensiva Animalista distantieerde zich daar publiekelijk van en meldde vervolgens talrijke doodsbedreigingen te hebben ontvangen (bronnen: RSI, 3 september 2013; Tio, 25 november 2014; Libera TV, 2018)
• Tegen dierproeven: campagne tegen de Tessijnse dierproevencommissie en verzoek om ontslag aan de toenmalige departementshoofd Paolo Beltraminelli
• Overige kwesties: campagne «Stop Soppressioni» tegen het doden van gezonde huisdieren, herhaalde acties over hondenvergiftigingen in Lugano en Biasca

Na haar dood eerde de vereniging haar in een mededeling van twee leden, Nadia en Miriam, als «geweldige dierenrechtenactiviste» en «geweldige vriendin», met wie men in ruim twintig verenigingsjaren «vele strijden voor dieren heeft gevoerd en gewonnen».