EU moet voedseltransitie en klimaatbescherming versnellen

Europa niet voorbereid op klimaatrisico's

Een nieuw rapport benadrukt dat Europa niet voorbereid is op de snel toenemende risico's van de klimaatverandering.

Daarom zou het EU-actieplan concrete beleidsmaatregelen moeten bevatten die het aantal voor voedseldoeleinden gefokte dieren verminderen, veerkrachtige landbouwpraktijken met een hogere dierenwelzijn bevoordelen en een overgang naar plantaardige voeding ondersteunen.

Naar aanleiding van de publicatie van de allereerste Europese klimaatrisicobeoordeling door het Europees Milieuagentschap (EEA), waarin de risico's van de klimaatverandering in de EU en de gebieden die onmiddellijk aandacht behoeven werden geanalyseerd, heeft de Europese Commissie (EC) een mededeling uitgebracht waarin zij voorstellen doet voor maatregelen op zes effectgebieden, waaronder ecosystemen en voedsel.

Minder dieren, betere omstandigheden

Tot de grootste risico's waarmee Europa wordt geconfronteerd, behoren de risico's in de context van de plantaardige productie: twee derde van het landbouwareaal in de EU wordt gebruikt voor de veeteelt, waarvan het grootste deel voor de productie van gewassen voor de intensieve veehouderij. Toekomstbestendige en natuurvriendelijke oplossingen kunnen alleen worden bereikt als minder dieren onder betere omstandigheden worden gehouden. Dit wordt onderbouwd door een nu gepubliceerde studie van de Harvard Law School, waaruit duidelijk blijkt dat de emissies uit de veehouderij vanaf 2025 snel moeten dalen.

Terwijl het EEA-rapport duidelijk aantoont dat het huidige EU-beleid niet in staat is om klimaatrisico's effectief te bestrijden, blijft de toekomst van belangrijke wetgevende verplichtingen van de EU die de veerkracht zouden verbeteren, zoals de herziening van de dierenwelzijnsregels en het kader voor duurzame voedselsystemen, onzeker.

Voedseltransitie dringend noodzakelijk

In de mededeling van de Europese Commissie wordt erkend dat maatregelen voor een duurzame landbouw en visserij niet voldoende zijn om klimaatrisico's te bestrijden, en dat er behoefte is aan langetermijnbeleid dat een verandering van het voedingspatroon ondersteunt en gezonde en duurzame voeding betaalbaar en toegankelijk maakt. Het is dan ook teleurstellend dat in het recent gepubliceerde klimaatdoel voor 2040 de rol van een veranderd voedingspatroon en de aanzienlijke gevolgen van landbouwemissies uit de veehouderij onvoldoende worden meegenomen.

Nu steeds duidelijker wordt dat systematische veranderingen nodig zijn om de klimaatrisico's voor de voedselproductie, de ecosystemen en de gezondheid aan te pakken, zijn grotere inspanningen van de EU en bindende beleidsmaatregelen die deze overgang kunnen ondersteunen, onmisbaar.

«De wetenschap laat ons steeds opnieuw zien dat het handhaven van de status quo geen optie is. Alleen door minder dieren te houden onder betere dierenwelzijnsomstandigheden en door voedselomgevingen te creëren die een verandering van het voedingspatroon ondersteunen, kan de EU de dreigende klimaatrisico's werkelijk aanpakken. Helaas zullen de voorgestelde uitzonderingen op de milieumaatregelen van het GLB ons nog verder verwijderen van klimaataanpassing en veerkracht. Om de overgang en investeringen in toekomstbestendige oplossingen te ondersteunen, moet de Europese Commissie de beloofde wetgevingsvoorstellen over dierenwelzijn en het kader voor duurzame voedselsystemen zonder verder uitstel indienen.»

Camilla Björkbom, beleidsadviseur voedselbeleid, Eurogroup for Animals.