Jaagden hobbyjagers op mensen tijdens de Bosnische oorlog?

Het vermoeden dat buitenlandse hobbyjagers tijdens de jaren negentig – velen uit het milieu van die ‘killers’ die anders naar Afrika of Oost-Europa reizen om zich te laten fotograferen bij dode dieren – geld betaalden om op burgers te schieten, is een klap in het gezicht van elke samenleving die zich beschaafd wil noemen.

Het is de ultieme consequentie van een cultuur die doden verheerlijkt tot vrijetijdsbesteding.

In 1993 en 1994 zouden in totaal honderden rijke buitenlandse hobbyjagers, die er genoeg van hadden om steeds alleen maar op herten, reeën en wilde zwijnen te schieten, 80.000 tot 100.000 euro hebben betaald om ook eens een mens te kunnen ‘vellen’. De hobbyjagers zouden ook betaald hebben om op kinderen te jagen.

Want ook al liggen er werelden tussen oorlogsmisdaden en de jacht op wilde dieren, de psychologische grondhouding is angstaanjagend gelijkaardig: de blik door de vizierkijker verandert alles wat leeft in een object. In een doelwit. In een treffer. Precies deze manier van denken maakt het mogelijk dat mensen die anders graag praten over wildbeheer, traditie en duurzaamheid, zich plotseling op een moreel niveau bevinden dat nauwelijks nog te onderscheiden is van een afgrond.

Wat de organisatie betreft, suggereert het rapport dat de groepen uit jagers bestonden. Daarom is aan te nemen dat de organisatie van de ‘safari’s’ hoogstwaarschijnlijk werd overgenomen door bureaus die gewoonlijk jachtreizen organiseerden naar de gebruikelijke bestemmingen – Hongarije, Kroatië, Slovenië, Servië, Bulgarije, Roemenië enzovoort – om groot wild zoals herten en wilde zwijnen te bejagen. – Rai News

Al jarenlang beweren hobbyjagers dat hun activiteit niets te maken heeft met plezier in doden. Maar de realiteit spreekt een andere taal. Het is geen toeval dat juist die kringen, waar trofeeën boven de open haard hangen en mannelijkheid zich meent te bewijzen in de terugslag van het geweer, nu in verband worden gebracht met gruwelijke beschuldigingen. Wie zijn weekend doorbrengt met het doodschieten van dieren voor het goede gevoel van eigen superioriteit, mag zich niet verbazen als ooit de vraag opduikt hoe ver deze ontwaarding van het leven reikt.

Het onderzoek uit Milaan suggereert dat sommigen kennelijk bereid waren nog een stap verder te gaan: van wild dier naar mens. En zelfs als slechts een fractie van de beschuldigingen waarheid blijkt te zijn, toont dat al aan welke gevaarlijke fantasieën er in delen van de scene broeien. Een cultuur die het doden romantiseert, hoeft zich niet te verbazen als sommige van haar volgelingen ooit hun morele kompas volledig verliezen.

Het gaat om gepassioneerde jagers die hoopten op een extra adrenalinekick van een menselijke trofee. – Edlin Subašić, ex-agent van de Bosnische geheime dienst

Wat er in Sarajevo gebeurd zou kunnen zijn, is geen toevallige misstap van een randgroep. Het is het eindstadium van een denkwijze die leven meet, beoordeelt en hiërarchisch ordent, en daaruit het recht afleidt om over dood en overleven te beslissen. Precies deze denkfout doordringt de hobbyjacht al decennialang. Men praat zichzelf aan dat men handelt in het belang van de natuur, terwijl men in werkelijkheid de natuur tot toneel maakt van de eigen behoefte aan erkenning.

Het beleg van Sarajevo was een oorlogsmisdaad. Maar het huidige debat toont aan: als een samenleving doden tot een legitieme vrijetijdsbesteding maakt, is enkel de juiste context nodig totdat het ondenkbare mogelijk wordt. En dat is de scherpste waarschuwing aan allen die de hobbyjacht nog steeds als een onschuldige hobby willen voorstellen: wie leven tot doelwit maakt, verliest ooit het vermogen om leven te respecteren, of het nu vier poten heeft of twee.

Verdere artikelen

• Zijn hobbyjagers psychopaten?
• Hobbyjagers op de psychoschommel
• Agressie: hobbyjagers beter begrijpen
• Sadisme: hobbyjagers beter begrijpen
• Trofeeën: de lustjacht
• Alcohol: hobbyjagers en het drankprobleem
• Jacht en jagers: psychoanalyse
• Hobbyjagers en het geweld in onze maatschappij