Żubr: planowany powrót do doliny Thal w kantonie Solura

Żubr, europejski odpowiednik amerykańskiego bizona, mógłby znów znaleźć dom w Parku Przyrody Thal. W Szwajcarii te pradawne bydło uchodzi za wymarłe od około 1’000 lat. Krowy żubrów ważą około 500 do 600 kilogramów, byki do jednej tony.

Żubr to największy i najcięższy ssak lądowy Europy, który zamieszkiwał lasy północno-zachodniej Szwajcarii aż do późnego średniowiecza.

Już w przyszłym roku 15 do 20 żubrów ma zostać osiedlonych na terenie Sollmatt w Welschenrohr.

Około dziesięciu dzikich byków ma zostać umieszczonych na 20-hektarowym wybiegu pokazowym w pobliżu gospodarstwa ekologicznego. Do niego przylegać ma 100-hektarowy wybieg dla pozostałych zwierząt na północnym stoku Jury. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, rolnik ekologiczny Benjamin Brunner zajmie się żubrami w Thal w ramach wstępnej, dziesięcioletniej fazy testowej.

Na tym zalesionym terenie zwierzęta mają zostać przygotowane do wypuszczenia na wolność. Ogrodzenie elektryczne ma zostać usunięte po mniej więcej roku lub dwóch. Ma się nadzieję, że zwierzęta wykształcą wówczas pewne poczucie przywiązania do tego miejsca. Najpierw jednak trzeba zebrać doświadczenia dotyczące zachowania zwierząt. Dlatego projekt będzie prowadzony pod okiem naukowców, a dane będą na bieżąco analizowane.

Konfederacja i kanton muszą wyrazić zgodę

Aby zrealizować projekt „Żubr w Thal”, trzeba zaangażować nie tylko mieszkańców, leśnictwo, łowiectwo rekreacyjne i polityków, lecz także uzyskać zezwolenia od kantonu i Konfederacji, jak wyjaśnia Reinhard Schnidrig z Federalnego Urzędu Środowiska (BAFU). BAFU wie, że w Thal przygotowywany jest projekt, ale nie mógł jeszcze zapoznać się z jego treścią — mówi kierownik sekcji Dzikie zwierzęta i bioróżnorodność lasów.

Pewne jest natomiast, że żubr jest gatunkiem wytępionym w Szwajcarii. Do jego osiedlenia na dużych wybiegach z udziałem lasu potrzebne jest zezwolenie leśne kantonu, w którym znajduje się dane miejsce. Przy wypuszczeniu na wolność wymagane jest ponadto zezwolenie na podstawie federalnego Ustawa łowiecka ..

Z urzędu muszą zostać sprawdzone różne warunki ramowe, między innymi dostępność wystarczająco dużego siedliska. Projekt, którego koszt wynosi 4,4 mln franków, ma być sfinansowany przez fundację oraz z rocznych wpływów z zagrody pokazowej w wysokości 1,8 mln franków.

Ważną rolę odgrywa tu Benjamin Brunner. Jest on członkiem grupy projektowej Wisent Thal, do której należą również poseł do Rady Narodowej Stefan Müller-Altermatt (Herbetswil), Christina Stauffer i Darius Weber. Jako pierwszy w Szwajcarii strażnik żubrów (Wisent-Ranger) ten rolnik ekologiczny byłby odpowiedzialny nie tylko za komunikację na zewnątrz i opiekę nad zwierzętami, ale także za rejestrowanie ewentualnych szkód w lesie. Mają one być w możliwie pełnym zakresie rekompensowane.

Solurski Związek Rolników jest zaniepokojony

Projekt żubrowy budzi również obawy: niektórzy rolnicy boją się, że zwierzęta mogłyby uszkodzić grunty rolne.

Związek Rolników stoi na stanowisku, że dla osiedlenia dziką zwierzyną, które od stuleci nie występują w regionie, nie ma miejsca w gęsto zaludnionej północno-zachodniej Szwajcarii. Taki projekt, w którym przynajmniej na początku ogrodzonych ma zostać 100 hektarów, jest również sprzeczny ze wszystkimi przepisami prawnymi, których rolnictwo, ale także inni mieszkańcy kantonu Solothurn, muszą bezwzględnie przestrzegać.

Nie może być tak, że dla osiedlenia jednego gatunku dzikiego zwierzęcia ogradza się tak wielkie powierzchnie, a gwarantowany ustawowo dostęp ludności do lasu i pól zostaje utrudniony lub wręcz uniemożliwiony. Tak rozległe ogrodzenie jest również niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów o planowaniu przestrzennym.

Magazyn naukowy: «Pierwotny Szwajcar» wraca (audio)