Wisent: terugkeer naar het Solothurner Thal gepland

De wisent, het Europese tegenhanger van de Amerikaanse bizon, zou in het Naturpark Thal weer een thuis kunnen vinden. De oerrunderen gelden in Zwitserland sinds ongeveer 1’000 jaar als uitgestorven. Wisentkoeien worden zo'n 500 tot 600 kilogram zwaar, stieren tot een ton.

De wisent is het grootste en zwaarste landzoogdier van Europa en bevolkte de bossen van Noordwest-Zwitserland tot in de late middeleeuwen.

Al volgend jaar moeten 15 tot 20 wisenten worden geplaatst in het gebied Sollmatt in Welschenrohr.

Ongeveer tien wilde runderen moeten worden ondergebracht in een 20 hectare groot toonomheining in de buurt van een biologische boerderij. Daaraan grenzend moeten de overige dieren aan de noordflank van de Jura een omheining van 100 hectare krijgen. Als alles volgens plan verloopt, zorgt biologisch boer Benjamin Brunner gedurende een voorlopige testfase van tien jaar voor de wisenten in het Thal.

Op dit beboste terrein moeten de dieren worden voorbereid op hun uitzetting in het wild. Een elektrisch hek moet na ongeveer een tot twee jaar worden verwijderd. Men hoopt dat de dieren dan een zeker gevoel van thuis hebben ontwikkeld voor deze locatie. Eerst moet er echter ervaring worden opgedaan met het gedrag van de dieren. Daarom wordt het project begeleid door onderzoekers en worden de gegevens voortdurend geanalyseerd.

Bund en kanton moeten instemmen

Voor de realisatie van het project «Wisent im Thal» moeten niet alleen de bevolking, de bosbouw, de recreatieve jacht en de politiek worden meegenomen, maar moeten ook vergunningen worden aangevraagd bij kanton en Bund, zo legt Reinhard Schnidrig van het Bundesamt für Umwelt (BAFU) uit. Het BAFU weet dat er in het Thal een project in voorbereiding is, maar heeft dit nog niet kunnen inzien, aldus de hoofd van de sectie Wilde dieren en Bosbiodiversiteit.

Vast staat daarentegen dat de wisent een in Zwitserland uitgeroeide diersoort is. Voor het uitzetten in grote omheiningen met bosaandeel is een boswetvergunning van het kanton van de locatie nodig. Bij het vrijlaten is bovendien een vergunning vereist volgens de federale Jachtwet nodig.

Van overheidswege moeten verschillende randvoorwaarden worden getoetst, onder meer de beschikbaarheid van een voldoende groot leefgebied. Het project, dat 4,4 miljoen frank kost, moet worden gefinancierd door een stichting en met de jaarlijkse inkomsten uit het schaugehege (kijkverblijf) van 1,8 miljoen frank.

Benjamin Brunner speelt hierbij een belangrijke rol. Hij is lid van de projectgroep Wisent Thal, waartoe ook nationaal raadslid Stefan Müller-Altermatt (Herbetswil), Christina Stauffer en Darius Weber behoren. Als eerste wisent-ranger van heel Zwitserland zou de biologische boer niet alleen verantwoordelijk zijn voor de communicatie naar buiten toe en de verzorging van de dieren, maar ook voor het opnemen van eventuele schade in het bos. Die schade moet zo volledig mogelijk worden vergoed.

Solothurner Bauernverband is ongerust

Het wisentproject wekt ook angst: sommige boeren vrezen dat de dieren het cultuurland zouden kunnen beschadigen.

De boerenbond stelt zich op het standpunt dat er voor de terugkeer van wilde dieren, die al eeuwenlang niet meer in de regio voorkomen, in het dichtbevolkte Noordwest-Zwitserland geen ruimte is. Een dergelijk project, waarbij zeker in het begin 100 hectare wordt omheind, is ook in strijd met alle wettelijke regels die de landbouw, maar ook andere inwoners van het kanton Solothurn, verplicht moeten naleven.

Het kan niet zo zijn dat voor de terugkeer van één wild dier zulke grote oppervlakten worden omheind en dat de wettelijk gegarandeerde toegang tot bos en veld voor de bevolking wordt bemoeilijkt of zelfs onmogelijk gemaakt. Een zo uitgestrekte omheining is ook op grond van de geldende wetgeving inzake ruimtelijke ordening niet toegestaan.

Wetenschapsmagazine: een 'oer-Zwitser' keert terug (audio)