Zabijanie nadliczbowych zwierząt – zoo zawodzą w ochronie gatunków

Kilka dni temu zoo w Lipsku poinformowało o uśmierceniu czterech antylop błotnych – silnie zagrożonego gatunku – z powodu braku miejsca.

Fakt, że zoo coraz częściej uśmiercają zwierzęta, które stały się dla nich ekonomicznie niewygodne, a wobec opinii publicznej przedstawiają to jako środek ochrony gatunków i edukacji, pokazuje, że zoo to przede wszystkim komercyjnie prowadzone placówki rozrywkowe.

«Zoo wciąż reklamują się tym, że utrzymywanie zagrożonych gatunków zwierząt w ich obiektach stanowi ważny wkład w ochronę gatunków. Jeśli jednak przyjrzeć się temu bliżej, okazuje się, że tylko nieliczne zwierzęta w zoo w ogóle mają szansę na powrót do środowiska naturalnego», stwierdza Laura Zodrow, ekspertka Pro Wildlife e.V.

Ochrona gatunków jako listek figowy

Potwierdza to również odpowiedź rządu federalnego na interpelację poselską, zgodnie z którą w ciągu 15 lat (od 2005 do 2020 roku) z niemieckich zoo do projektów reintrodukcji za granicą wywieziono łącznie zaledwie 149 zwierząt gatunków chronionych. Wobec około 17 000 zwierząt utrzymywanych tylko w zoo zrzeszonych w Związku Ogrodów Zoologicznych (VdZ) jest to liczba znikoma. Zresztą tylko bardzo nielicznym gatunkom zwierząt, które wyginęły lub wyginęły na wolności, udało się przetrwać dzięki wysiłkom hodowlanym.

Ogólnie rzecz biorąc, zoo często natrafiają na granice swoich możliwości w zarządzaniu populacją. «Pojęcie nadliczbowości stało się już standardowym słownictwem w zarządzaniu zoo, ale zawiera w sobie wątpliwą etycznie i pod względem prawa ochrony zwierząt klasyfikację zwierząt na te warte życia i bezwartościowe. Zwierzęta są istotami czującymi, a nie tylko rezerwuarami genów», mówi dr Yvonne Würz, ekspertka PETA Deutschland e.V.

Naruszenie zasad prawnych i etycznych

Zoo wciąż na nowo próbują uzasadniać uśmiercanie zdrowych zwierząt jako konieczne. W niedawno opublikowanym artykule w czasopiśmie naukowym «Proceedings of the National Academy of Sciences» (PNAS) osoby odpowiedzialne za zoo argumentują, że bez rozmnażania zwierzętom odmawia się istotnych obszarów zachowań, takich jak reprodukcja, wychowywanie młodych i interakcje społeczne z młodymi osobnikami. «Autorzy nie wspominają jednak, że zwierzęta w zoo są ograniczane niemal we wszystkich aspektach życia jako coś oczywistego i na przykład nie mogą same wybierać partnerów społecznych ani realizować istotnych obszarów zachowań, takich jak zachowania eksploracyjne, społeczne i terytorialne, poszukiwanie pożywienia czy zachowania odpoczynkowe i komfortowe. Całe życie zwierząt w zoo jest kształtowane przez ludzi z zewnątrz. Argumentacja jest więc całkowicie bezpodstawna», mówi Claudia Lotz, przewodnicząca Bundesverband Tierschutz e.V.

Uśmiercanie z powodów ekonomicznych jest niezgodne z prawem

Także kwestie etyczne i związane z prawem ochrony zwierząt są dla autorów najwyraźniej drugorzędne: stare zwierzęta, które wymagają więcej opieki i zasobów, ich zdaniem powinny być uśmiercane, aby zrobić miejsce dla młodszych i zdrowszych zwierząt. Dla Organizacje ochrony zwierząt, którzy z poświęceniem opiekują się każdym zwierzęciem powierzonym ich pieczy, nie może to być właściwa droga. «Gdyby schroniska dla zwierząt czy weterynarze w Niemczech zaczęli systematycznie usypiać stare zwierzęta lub takie, które wymagają intensywnej opieki, z powodów ekonomicznych, protest byłby zapewne ogromny. Nie można akceptować tego, że zoo uchylają się od odpowiedzialności za swoje zwierzęta, które dodatkowo same wyhodowały. Nie bez znaczenia jest też fakt, że uśmiercenie bez uzasadnionego powodu jest niezgodne z prawem», krytykuje Thomas Schröder, prezes Deutscher Tierschutzbund e.V.

Organizacje ochrony zwierząt wzywają społeczność zoo do zaprzestania uśmiercania «niechcianych» zwierząt w zoo. Torsten Schmidt, referent naukowy w Bund gegen Missbrauch der Tiere e.V., mówi na ten temat: «Zoo muszą wziąć na siebie odpowiedzialność i stworzyć warunki życia odpowiednie dla gatunku dla wszystkich powierzonych im zwierząt. Obejmuje to w szczególności redukcję hodowanych gatunków, zaprzestanie rozmnażania, a także rozbudowę wybiegów, aż po budowę nowych wybiegów, aby móc nadal utrzymywać zwierzęta, których nie da się przekazać dalej.»

Dalsze artykuły

• Zoo wyrządzają zwierzętom więcej szkody, niż mogłoby się wydawać
• Sprawiedliwość dla zwierząt z zoo
• Czy nadszedł czas, by zakazać zoo?
• Finlandia: zoo chce odesłać pandy wielkie do Chin ze względu na koszty utrzymania
• Trzymanie słoni w zoo musi wreszcie się skończyć!
• Zabijanie nadliczbowych zwierząt – zoo zawodzą w ochronie gatunków