Trzymanie słoni w zoo musi się skończyć

Zoo w Bazylei uśpił swojego nosiciela nadziei Tuskera, jak poinformowało kierownictwo zoo.

Byk słoniowy chorował na gruźlicę, a z powodu niewłaściwych warunków trzymania zagrożone są teraz kolejne zwierząt. Dla Fondation Franz Weber (FFW) to najnowsze wydarzenie potwierdza żądanie, by pozostawiać słonie w ich naturalnym środowisku.

Utrata wagi, apatia, brak ochoty i słaby apetyt – Tusker od miesięcy wykazywał objawy gruźlicy.W środę rano kierownictwo zoo w Bazylei poinformowało, że został uśpiony z powodu tej choroby. Wiele pytań pozostaje jednak otwartych, w szczególności pytanie, w jaki sposób zaraził się patogenem oraz dlaczego byk, mimo różnych objawów, nie został oddzielony od pozostałych osobników (zwłaszcza od Heri, samicy, która obecnie jest w ciąży).

Jak Tusker się zaraził?

«Badania wskazują, że większość przypadków gruźlicy u słoni wywodzi się z ludzkiej postaci gruźlicy (Mycobacterium tuberculosum) i jest przenoszona z ludzi na słonie!» – podkreśla dr David Perpiñán, weterynarz i ekspert w dziedzinie medycyny zoologicznej. Zwraca on uwagę, że ta choroba odzwierzęca dotyka przede wszystkim słonie mające kontakt z ludźmi, czyli żyjące w niewoli. Wiadomo, że Tusker w minionych latach był narażony na kontakt z patogenem gruźlicy. Z tego powodu pierwotny transfer do zoo w Bazylei w 2017 roku został wstrzymany. Mimo to w 2021 roku byk słoniowy trafił do „Zolli” – jako nosiciel nadziei dla ich programu hodowlanego.

Biorąc pod uwagę tę specyficzną przeszłość Tuskera, należało go izolować już od pierwszych objawów. Fakt, że zoo w Bazylei pozwoliło mu swobodnie kontaktować się z innymi osobnikami, wyraźnie pokazuje zaniedbanie ze strony kierownictwa zoo, które zagraża zwłaszcza przyszłości ciężarnej Heri i jej nienarodzonego cielaka. W tych okolicznościach oczywiste jest, że program hodowlany zoo nie powinien być kontynuowany.

Zoo muszą wziąć odpowiedzialność

Dla Very Weber, prezeski FFW, ten kolejny przypadek śmierci jest jedynie potwierdzeniem tego, że słonie nie powinny żyć w niewoli – oraz że sytuacja tych zwierząt w szwajcarskich zoo nie jest lepsza niż gdziekolwiek indziej. „Zoo muszą wreszcie wziąć na siebie odpowiedzialność" – wyjaśnia. „Podobnie jak zoo w Zurychu, także "Zolli" próbuje sprawiać wrażenie, że po prostu miało pecha. Tak jednak nie jest: ta śmierć, podobnie jak ta w Zurychu, wynika wyłącznie z warunków niewoli, kontaktu z ludźmi oraz innych czynników związanych z trzymaniem zwierząt w zoo. To oczywisty fakt, że podstawowe potrzeby słoni nie mogą zostać zaspokojone w warunkach ogrodu zoologicznego".

Zoo nie przyczyniają się do ochrony słoni

Program hodowlany słoni w europejskich zoo, w którym uczestniczą zoo w Zurychu i Bazylei, jest całkowicie nieudany. Populacja słoni żyjących w niewoli od dawna systematycznie maleje. Szczególnie wymowny jest przypadek Bazylei: „Zolli" trzyma słonie afrykańskie od około 70 lat i może pochwalić się jedynie czterema narodzinami – w tym dwoma martwymi urodzeniami. Pozostałe dwa słonie zmarły odpowiednio w wieku 16 i 21 lat – to młody wiek jak na słonie. Co gorsza, słonie urodzone w zoo, które przeżyją, na zawsze pozostają w niewoli, ponieważ nie można ich wypuścić z powrotem na wolność.

„Program hodowlany słoni, podobnie jak samo trzymanie słoni w zoo, jest zupełnie pozbawiony sensu i nie przyczynia się do ochrony gatunku" – potwierdza biolog specjalizujący się w słoniach, dr Keith Lindsay. Również dla Grupy Specjalistów ds. Słonia Afrykańskiego (African Elephant Specialist Group) Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) niewola ex situ (w zoo) nie przynosi żadnych korzyści dla zachowania gatunku w warunkach naturalnych, czyli in situ.

Zoo w Bazylei jest, obok zoo w Zurychu i Rapperswil, jedynym w Szwajcarii, który wciąż trzyma słonie. Ten aktualny przypadek po raz kolejny pokazuje, że nadszedł czas, by również oni zaprzestali trzymania słoni!

Dalsze artykuły

• Zoo wyrządzają zwierzętom więcej szkody, niż mogłoby się wydawać
• Sprawiedliwość dla zwierząt z zoo
• Czy nadszedł czas, by zakazać zoo?
• Finlandia: zoo chce odesłać pandy wielkie do Chin ze względu na koszty utrzymania
• Trzymanie słoni w zoo musi wreszcie się skończyć!
• Zabijanie nadliczbowych zwierząt – zoo zawodzą w ochronie gatunków