TIR krytykuje raport Rady Federalnej oceniający obowiązek oznakowania futer

Szwajcarska Rada Federalna opublikowała raport w sprawie obowiązku oznakowania futer, realizując dwa postulaty parlamentarne. W marcu 2015 roku Rada Stanów zleciła jej zbadanie alternatyw dla obowiązku oznakowania produktów futrzarskich, aby powstrzymać import i sprzedaż produktów futrzarskich pozyskanych w okrutny dla zwierząt sposób. Fundacja Tier im Recht (TIR) uważa wyniki przedstawione w raporcie za w najwyższym stopniu niezadowalające.

Chociaż większość szwajcarskiego społeczeństwa wyraźnie odrzuca okrutne metody hodowli, odłowu i zabijania zwierząt futerkowych, sprzedaż wyrobów futrzarskich przeżywa renesans. Futra są dziś produkowane masowo i tanio, dzięki czemu stały się przystępne cenowo.

Służy ono dziś już niemal wyłącznie jako ozdoba tekstyliów i modnych akcesoriów.

Od 2014 roku w całej Szwajcarii obowiązuje obowiązek deklarowania wyrobów futrzarskich, który miał między innymi ograniczyć popyt na produkty futrzarskie wytwarzane z okrucieństwem wobec zwierząt, a tym samym przyczynić się do zmniejszenia ich importu. W ostatnich latach stało się jednak jasne, że rozporządzenie o deklaracji tego celu nie osiąga.

W grudniu 2014 roku w parlamencie złożono dlatego od razu trzy interwencje w tej sprawie. Postulat „Zapobieganie importowi i sprzedaży produktów futrzarskich wytwarzanych z okrucieństwem wobec zwierząt” senator Pascale Bruderer Wyss (SP/AG), przyjęty przez Radę Stanów 17 marca 2015 roku, zobowiązał Radę Federalną do zbadania alternatyw dla deklaracji w odniesieniu do produktów futrzarskich, aby powstrzymać import i sprzedaż produktów wytwarzanych z okrucieństwem wobec zwierząt. W szczególności miał zostać oceniony zakaz wprowadzania takich produktów do obrotu.

Po trzech latach jest już sprawozdanie Rady Federalnej. Jego wnioski są jednak rozczarowujące: zdaniem Rady Federalnej rozporządzenie o deklaracji futer spełnia swoją funkcję informacyjną – ten bilans opiera się w zasadzie na pisemnej ankiecie przeprowadzonej wśród 103 punktów sprzedaży, które wcześniej skontrolował Federalny Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii (BLV). Przeprowadzono wprawdzie także wywiady z osobami odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów w BLV, z SwissFur, dwoma punktami sprzedaży futer, Szwajcarską Ochroną Zwierząt i TIR – w badaniu stanowiącym podstawę sprawozdania Rady Federalnej zostały one jednak podsumowane jedynie w krótkim fragmencie.

Rada Federalna odnosi się odmownie do zakazu importu lub sprzedaży produktów futrzarskich wytwarzanych z okrucieństwem wobec zwierząt, ponieważ jej zdaniem istnieje ryzyko, że takie środki doprowadziłyby do sporów handlowych. Oczywiście w przypadku środków ograniczających handel takich sporów nigdy nie można wykluczyć, a wyniku ewentualnego postępowania prawnego nigdy nie da się przewidzieć z pewnością. Przy takiej argumentacji wszelkie ograniczenia handlu we wszystkich dziedzinach byłyby jednak per se wykluczone, a przewidziane w istotnych umowach handlowych przepisy wyjątkowe straciłyby sens. W odniesieniu do produktów futrzarskich wytwarzanych z okrucieństwem wobec zwierząt fundacja TIR w obszernej opinii prawnej szczegółowo przeanalizowała wszystkie istotne przepisy międzynarodowe i umowy o wolnym handlu i jednoznacznie doszła do wniosku, że odpowiedni zakaz byłby zgodny z międzynarodowymi zobowiązaniami handlowymi. Opinia, która powstała we współpracy z różnymi ekspertami, została jednak w sprawozdaniu Rady Federalnej całkowicie pominięta.

Ponadto Rada Federalna uważa, że zakazy importu i sprzedaży przynoszą mniejszy skutek w dłuższej perspektywie, jeśli chodzi o usuwanie sprzecznych z ochroną zwierząt warunków w krajach pochodzenia, niż udział w odpowiednich gremiach międzynarodowych. Niestety, zdaniem TIR wspomniane starania Szwajcarii nie przyniosły dotąd żadnej poprawy na korzyść dotkniętych zwierząt, wręcz przeciwnie: odkąd azjatycka produkcja futer dosłownie zalewa rynek tanimi towarami, problem ochrony zwierząt jeszcze drastycznie się nasilił, ponieważ Chiny nie dysponują nawet najbardziej podstawowymi przepisami o ochronie zwierząt.

Przeciwko wprowadzeniu zakazu importu i wprowadzania do obrotu produktów futrzarskich wytwarzanych z okrucieństwem wobec zwierząt przemawiają zdaniem Rady Federalnej ponadto związane z tym problemy wdrożeniowe, ponieważ kontrole za granicą byłyby trudne. To samo oczywiście dotyczy obowiązku deklaracji: wcale nie ma pewności, że dane dostawców są prawdziwe. Rada Federalna pozostawia punktom sprzedaży i konsumentom ocenę wiarygodności informacji na etykiecie futra. Biorąc pod uwagę, że sama Rada Federalna wskazuje w swoim sprawozdaniu na przesłanki świadczące o tym, że kupującym nie przekazuje się konsekwentnie rzetelnych informacji, TIR uważa takie postępowanie za wysoce niepokojące.

Ostatecznie Rada Federalna uznaje, że istnieje pewna potrzeba działania w zakresie informowania i edukacji na temat futer, uważa jednak, że jest to przede wszystkim zadanie branży futrzarskiej i zainteresowanych środowisk. Mimo to rozporządzenie w sprawie deklaracji futer ma zostać zmienione w kilku punktach. Nowością jest wprowadzenie pojęcia „futro naturalne”. Ponadto określenia dotyczące sposobów pozyskiwania mają zostać nieznacznie zmienione: mylące nazwy „chów klatkowy z naturalnym podłożem”, „chów stadny” i „chów w stadach” mają zostać poprawione. Wreszcie w przypadkach, gdy punkty sprzedaży nie mogą uzyskać od dostawców informacji niezbędnych do oznakowania, ma być możliwy wyjątek od pełnej deklaracji.

Dla TIR niezrozumiały jest przede wszystkim jednoznaczny wniosek końcowy, który jest znacznie mniej zniuansowany niż wyjaśnienia i podstawy, na których opiera się sprawozdanie. Ogólnie rzecz biorąc, konkluzja sprawia wrażenie stronniczej, co budzi wątpliwości, czy Rada Federalna kiedykolwiek poważnie rozważała alternatywę dla obowiązku deklaracji futer. TIR wyciąga ze sprawozdania otrzeźwiający wniosek: Szwajcaria obstaje przy deklaracji, której nie może zweryfikować i która – jak przyznaje sprawozdanie – jak dotąd prawie nie doprowadziła do zmiany zachowań zakupowych konsumentów.

Weitere Informationen:
Bericht des Bundesrats zur Pelzdeklarationsverordnung 
Medienmitteilung des Bundesrats vom 23.5.2018 
Evaluation der Pelzdeklarationsverordnung im Auftrag des BLV 
Rechtsgutachten der TIR zu Handelsbeschränkungen 
für tierquälerisch erzeugte Pelzprodukte 
Pelzdeklarationsverordnung 
Kampagnenseite "Stopp Pelz"