Alternatywy dla łowiectwa hobbystycznego w walce z pomorem świń

Aby skutecznie powstrzymać rozprzestrzenianie się tej choroby, potrzebne jest bezstronne, naukowo uzasadnione podejście oraz innowacyjne rozwiązania.

Badania pokazują, że nacisk musi być położony na profilaktykę oraz rygorystyczne stosowanie środków bioasekuracji – z korzyścią dla zwierząt, ludzi i różnorodności biologicznej.

Afrykański pomór świń (ASF) to wysoce zakaźna i śmiertelna choroba wirusowa, która atakuje zarówno świnie domowe, jak i dziki. Jednak niektórzy postrzegają ją jako pretekst do masowych odstrzałów dzików, o których zwolennicy twierdzą, że ograniczą one rozprzestrzenianie się epidemii. Oczywiście chodzi o coś więcej niż ludzkie zachcianki, a humanitarne alternatywy dla polowań są prawdopodobnie skuteczniejsze, etycznie uzasadnione i oparte na nauce.

Ten często śmiertelny, szybko rozprzestrzeniający się wirus przenoszony jest przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt z zakażonymi świniami, a także poprzez pośredni kontakt ze świniami, sprzętem i paszą. Choroba powoduje ogromne cierpienie i znaczne straty gospodarcze. Rozpoczynając się na Litwie, tylko w latach 2014–2021 rozprzestrzeniła się już na dziewięć krajów.

W rezultacie w Europie każdego roku odstrzeliwuje się setki tysięcy dzików, aby ograniczyć ich liczebność i zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusa. Jednak poza bólem i cierpieniem zadawanym zwierzętom, nauka pokazuje, że odstrzał dzików w celu ograniczenia ASF jest nieskuteczny. Wirus występuje zarówno w populacjach o wysokiej, jak i niskiej gęstości, dlatego zmniejszenie gęstości populacji prawdopodobnie nie przynosi efektów.

Ponadto łowiectwo rekreacyjne realistycznie nie mogłoby zredukować populacji o 67%, co byłoby konieczne do stabilizacji populacji dzików, a te i tak ponownie się odbudowują. Więcej polowań oznacza znacznie więcej urodzeń oraz cierpienia i stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa biologicznego.

DG SANTE (Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności) donosi, że pomimo szeroko zakrojonych kampanii uświadamiających skierowanych do myśliwych rekreacyjnych, środki bezpieczeństwa biologicznego podczas łowiectwa rekreacyjnego nie zawsze są przestrzegane. W rezultacie dochodzi do bezpośredniego kontaktu z krwią oraz pośredniego kontaktu ze skażonym sprzętem, narzędziami i odzieżą, co należy traktować poważnie. Nie należy również zapominać o dodatkowym potencjale rozprzestrzeniania się choroby wynikającym z obecnych intensywnych praktyk rolniczych.

Jakie są alternatywy?

• Rozprzestrzenianie się wirusa spowodowane przez człowieka należy zwalczać przede wszystkim za pomocą kampanii uświadamiających i innych metod, w których na pierwszym planie stoi dobrostan zwierząt. Zmiana zachowań oraz przestrzeganie środków bezpieczeństwa biologicznego należą do najważniejszych czynników.
• Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podkreśla, że przestrzeganie środków bezpieczeństwa biologicznego w gospodarstwach rolnych oraz rezygnacja z działań łowieckich, które mogą prowadzić do rozprzestrzeniania się choroby, są kluczem do zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania się ASF.
• Do obiecujących środków kontroli populacji należy zastosowanie immunologicznej antykoncepcji (GnRH GONACON), która wykazała obiecujące wyniki w zmniejszaniu płodności dzików utrzymywanych w warunkach eksperymentalnych po podaniu pojedynczej iniekcji.
• Wstępne prace badawcze rokują obiecująco w kwestii skutecznej szczepionki w przyszłości.

Biorąc pod uwagę fakt, że Łowiectwo nie stanowi skutecznego rozwiązania, lecz zwiększa ryzyko i niewątpliwie powoduje cierpienie zwierząt, wzywamy UE do inwestowania w badania w celu opracowania skutecznych metod kontroli płodności dzików oraz znalezienia bezpiecznej i skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi.