Owady odgrywają ważną rolę w ekosystemach

Według najnowszych badań przeprowadzonych przez Uniwersytet w Lancaster powinniśmy przestać postrzegać owady jako budzące odrazę pełzające stworzenia, a zamiast tego skupić się na różnorodnych korzyściach, jakie przynoszą ludziom i przyrodzie.

Powszechnie rozpowszechnione i głęboko zakorzenione negatywne kulturowe postrzeganie owadów jest istotnym czynnikiem, który uniemożliwia opinii publicznej docenienie kluczowej roli, jaką odgrywają one w ekosystemach. Niestety, to postrzeganie znajduje częściowe odzwierciedlenie również w bezczynności rządów w zakresie polityki dotyczącej bioróżnorodności na całym świecie.

Pomimo trzech dekad międzyrządowych raportów podkreślających cele w zakresie różnorodności biologicznej, biomasa, liczebność i różnorodność owadów na całym świecie nadal maleją. «Spadek różnorodności biologicznej, w tym owadów, jest często niezamierzonym skutkiem działalności człowieka, w której dobrostan ludzki niemal zawsze stawiany jest ponad ochroną przyrody, i prawdopodobnie będzie się to utrzymywać, dopóki nie osiągniemy punktu, w którym zauważymy, że degradacja ekosystemów szkodzi naszemu własnemu gatunkowi», powiedział główny autor badania, Phillip Donkersley, ekspert w dziedzinie biologii bezkręgowców i polityki ochrony przyrody w Lancaster.

«Działania międzyrządowe reagowały dotychczas powoli i zaczynają przynosić efekty dopiero wtedy, gdy zmian nie da się już dłużej ignorować. Jeśli chcemy, aby zmieniły się postawy i działania polityczne, musimy najpierw zająć się sposobem, w jaki społeczeństwo postrzega owady.«

Dr. Donkersley i jego koledzy podkreślają różnorodne korzyści, jakie przynoszą owady, w tym ich podstawową rolę w ekosystemach (np. zapylanie roślin lub bycie źródłem pożywienia dla zwierząt i ludzi w wielu częściach świata) oraz ich wkład w dobrostan, kulturę i innowacje (np. korzyści dla zdrowia psychicznego, jakie ludzie czerpią z obserwowania motyli w parkach i ogrodach, ich obecność w poezji i literaturze czy wykorzystanie w wielu technologiach, kosmetykach i lekach).

Ponadto naukowcy określili w swoim planie działania kilka strategicznych priorytetów wspierających ochronę owadów, w tym: proaktywne i publiczne zwracanie uwagi na bezczynność rządów; podkreślanie osiągnięć technologicznych, które zawdzięczamy owadom; współpracę z grupami zajmującymi się ochroną roślin, ssaków i ptaków, aby uwypuklić wzajemną zależność różnych gatunków oraz korzyści, jakie ochrona owadów może przynieść innym gatunkom; uwrażliwianie uczniów i studentów na cuda świata owadów, aby przeciwdziałać głęboko zakorzenionemu postrzeganiu owadów jako groźnego robactwa.

«Korzyści, jakie czerpiemy ze świata owadów, są bardzo różnorodne, jednak niechęć lub fobie wobec bezkręgowców są powszechne i stoją na przeszkodzie ich ochronie», mówi dr Donkersley. «Musimy przezwyciężyć ten sposób myślenia i docenić ogromną rolę, jaką odgrywają owady dla ekosystemów, łańcuchów pokarmowych, zdrowia psychicznego, a nawet innowacji technologicznych.»

«Ta zmiana postrzegania to kluczowy krok, obok innych działań, które przedstawiamy w tym opracowaniu. Konieczne są natychmiastowe i szeroko zakrojone działania na rzecz ochrony gatunków owadów, aby zachować stabilność globalnych ekosystemów», zakończył.

Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Ecology and Evolution.