Insecten spelen een belangrijke rol in ecosystemen

Volgens een recente studie van de Universiteit van Lancaster zouden we moeten stoppen met insecten te zien als griezelige kruipdiertjes, en ons in plaats daarvan moeten richten op het brede scala aan voordelen die ze bieden voor mens en natuur.

De wijdverbreide en diepgewortelde negatieve culturele perceptie van insecten is een belangrijke factor die het publiek ervan weerhoudt de cruciale rol te waarderen die zij in ecosystemen spelen. Helaas komt deze perceptie deels ook tot uiting in de passiviteit van regeringen wereldwijd op het gebied van biodiversiteitsbeleid.

Ondanks drie decennia van intergouvernementele rapporten waarin de biodiversiteitsdoelstellingen worden benadrukt, blijven de biomassa, de talrijkheid en de diversiteit van insecten wereldwijd afnemen. «De achteruitgang van de biologische diversiteit, met inbegrip van insecten, is vaak een onbedoeld gevolg van menselijke activiteiten, waarbij het menselijk welzijn bijna altijd voorrang krijgt boven natuurbehoud, en dat zal waarschijnlijk zo blijven totdat we een punt bereiken waarop we vaststellen dat de verwoesting van ecosystemen schadelijk is voor onze eigen soort», aldus hoofdauteur van de studie Phillip Donkersley, een expert op het gebied van biologie van ongewervelde dieren en natuurbeschermingsbeleid aan de Universiteit van Lancaster.

«Intergouvernementele maatregelen hebben traag gereageerd en worden pas van kracht wanneer de veranderingen niet langer te negeren zijn. Als we willen dat politieke houdingen en handelingen veranderen, moeten we eerst de perceptie van insecten in de samenleving aanpakken.«

Dr. Donkersley en zijn collega's belichten de verschillende voordelen die insecten met zich meebrengen, waaronder hun fundamentele rol in ecosystemen (bijvoorbeeld de bestuiving van planten of als voedselbron voor dieren en mensen in veel delen van de wereld) en hun bijdrage aan welzijn, cultuur en innovatie (bijvoorbeeld het nut voor de geestelijke gezondheid dat mensen ontlenen aan het zien van vlinders in parken en tuinen, hun opname in poëzie en literatuur, of hun gebruik in allerlei technologieën, cosmetica en geneesmiddelen).

Daarnaast hebben de wetenschappers in hun actieplan verschillende strategische prioriteiten vastgelegd om het behoud van insecten te ondersteunen, waaronder: proactief en publiekelijk aan de kaak stellen van de passiviteit van overheden; het belichten van de technologische ontwikkelingen die we aan insecten te danken hebben; samenwerking met groepen die planten, zoogdieren en vogels beschermen, om de onderlinge afhankelijkheid van de verschillende soorten te benadrukken en de voordelen die het behoud van insecten voor andere soorten kan hebben, te verduidelijken; het bewustmaken van scholieren en studenten voor de wonderen van de insectenwereld, om de diepgewortelde perceptie van insecten als bedreigende kruipende beestjes tegen te gaan.

«De voordelen die wij uit de wereld van insecten halen, zijn breed gefundeerd, maar afkeer of fobieën voor ongewervelde dieren zijn wijdverspreid en staan hun bescherming in de weg», aldus Dr. Donkersley. «We moeten deze denkwijze overwinnen en de enorme rol erkennen die zij spelen voor ecosystemen, voedselketens, geestelijke gezondheid en zelfs voor technologische innovaties.»

«Deze verandering in perceptie is een cruciale stap, naast andere maatregelen die we in dit document schetsen. Er zijn onmiddellijke en omvangrijke maatregelen nodig om insectensoorten te beschermen, om de stabiliteit van de mondiale ecosystemen te behouden», besloot hij.

De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift Ecology and Evolution.