Insecten hebben hulp nodig tegen de klimaatverandering

Hoewel de wetenschap al voor een alarmerende afname van de insectenpopulaties heeft gewaarschuwd, is er tot nu toe niet veel gedaan om dit probleem op wereldwijd niveau aan te pakken.

Nu geeft een internationaal team van experts een overtuigend overzicht van de rol van de klimaatverandering en klimaatextremen bij de achteruitgang van insecten.

70 wetenschappers waarschuwen voor insectensterfte

«Als er geen maatregelen worden genomen om de gevolgen van de klimaatverandering voor insecten beter te begrijpen en te verminderen, zullen we onze kansen op een duurzame toekomst met gezonde ecosystemen drastisch beperken.» Zo luidt de waarschuwing in een document, dat is opgesteld door 70 wetenschappers uit 19 landen in het kader van de reeks «The Scientists‘ Warning».

«De klimaatverandering verergert andere, door de mens veroorzaakte milieuproblemen», zegt hoofdauteur Jeffrey Harvey van het Nederlands Instituut voor Ecologie. «Daartoe behoren het verlies en de versnippering van leefgebieden, verschillende vormen van vervuiling, overbevissing en invasieve soorten.»

Insecten spelen in veel ecosystemen een cruciale rol, wat dit probleem uiterst urgent maakt, aangezien het verlies van ecosystemen steeds verder toeneemt.

Hitte, droogte en steriliteit

«De geleidelijke stijging van de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak heeft invloed op de fysiologie, het gedrag, de fenologie, de verspreiding en de interacties tussen soorten. Maar ook meer en langduriger extreme gebeurtenissen laten hun sporen na», aldus Harvey.

Fruitvliegjes, vlinders en meeltorren kunnen weliswaar hittegolven overleven, maar ze kunnen wel gesteriliseerd raken en zich niet meer voortplanten. Vooral hommels zijn zeer gevoelig voor hitte, en de klimaatverandering wordt inmiddels beschouwd als de belangrijkste factor achter de achteruitgang van meerdere Noord-Amerikaanse soorten.

«Koudbloedige insecten behoren tot de organismegroepen die het sterkst worden getroffen door de klimaatverandering, omdat hun lichaamstemperatuur en stofwisseling nauw verbonden zijn met de temperatuur van de omringende lucht», aldus Harvey.

Bijdrage van miljarden aan de wereldeconomie

Insecten spelen ook een cruciale rol bij het ondersteunen van de wereldeconomie door middel van diensten zoals bestuiving, plaagbestrijding, nutriëntenkringloop en afbraak van afval. Deze essentiële diensten dragen bij aan het voortbestaan van de mensheid en leveren de wereldeconomie jaarlijks miljarden dollars op.

De overleden beroemde mierenecoloog Edward O. Wilson zei ooit: «Het zijn de kleine dingen die de wereld regeren.» Harvey voegt daaraan toe: «En dat doen ze ook!»

Het vermogen van insecten om zich aan te passen aan de opwarming van de aarde wordt verder aangetast door menselijke bedreigingen zoals de vernietiging van leefgebieden en pesticiden. Hittegolven en droogtes kunnen insectenpopulaties op korte termijn drastisch schaden, waardoor insecten zich minder goed kunnen aanpassen aan een geleidelijke opwarming.

Wat iedereen kan doen

Het rapport bevat oplossingen en beheerstrategieën. Individuen kunnen bijdragen door verschillende wilde planten te verzorgen, die insecten voedsel en bescherming bieden tijdens extreme klimaatomstandigheden. Ook wordt aanbevolen om het gebruik van pesticiden en andere chemicaliën te verminderen.

«Insecten zijn taaie kleine wezens, en we mogen opgelucht zijn dat we onze fouten nog kunnen herstellen», zei Harvey. «We moeten echt beleidsmaatregelen nemen om het wereldklimaat te stabiliseren. Ondertussen kunnen we allemaal, zowel op overheids- als op individueel niveau, bijdragen aan het insectvriendelijker maken van stedelijke en landelijke landschappen.» Meer achtergrondinformatie over dit onderwerp is te vinden in de rubriek Milieu en natuurbescherming.