Belasting van belangrijke biotopen door gewasbeschermingsmiddelen

Het aantal insecten neemt af.

Net als het aantal broedvogels die hun jongen met insecten voeren. En van de in Zwitserland inheemse kikkers, padden en salamandersoorten staat inmiddels 70% op de Rode Lijst van bedreigde soorten. Om ze te redden, zijn beschermde gebieden ingesteld – de belangrijkste daarvan zijn gebieden van nationaal belang.

Het onderzoek naar amfibiepaaigebieden en laagvenen toont aan dat deze belangrijke biotopen belast zijn met veel gewasbeschermingsmiddelen.

Vooral bepaalde insecticiden overschrijden de wettelijke grenswaarden en kwaliteitscriteria aanzienlijk.

Een Nationaal Actieplan voor risicovermindering en duurzaam gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is nu door de Bondsraad goedgekeurd om dergelijke biotopen te beschermen. Om het risico te kunnen beoordelen en maatregelen te kunnen plannen, zijn gegevens over de milieubelasting noodzakelijk. In een pilotstudie zijn negen amfibiepaaigebieden en drie laagvenen onderzocht. Daar werden maandelijks monsters genomen en geanalyseerd op in totaal 96 gewasbeschermingsmiddelen.

Uit het onderzoek is gebleken dat in alle wateren gewasbeschermingsmiddelen zijn aangetroffen. De grenswaarden van de verordening op de bescherming van wateren werden in de helft van de biotopen tot 25 keer overschreden. Bijzonder vaak werd het insecticide cypermethrin aangetroffen. Dit wordt onder andere gebruikt bij de teelt van aardappelen, bieten, koolzaad, groenten of fruit. Verrassend genoeg werd ook het insecticide chloorpyrifos aangetroffen, hoewel deze werkzame stof sinds 2020 verboden is. Er werden ook andere gewasbeschermingsmiddelen gevonden die de kwaliteitscriteria overschreden.

Het is zorgwekkend dat de pesticiden zelfs beschermde biotopen binnendringen. Er zijn verschillende manieren waarop ze terechtkomen, zoals via water, oppervlakteafvoer, drainage of luchtdeeltjes. Uit de studie blijkt dat de pesticiden zich niet alleen via water, maar ook via de lucht verspreiden.

Het is belangrijk om de bedreigde ecosystemen adequaat te beschermen. Meer informatie over deze studie vindt u op de projectwebsite.