Energia wiatrowa zabija młode i samice nietoperzy

Dotychczas nie było jasne, czy wszystkie grupy wiekowe lub obie płcie są zagrożone w takim samym stopniu.

Porównanie wieku, płci i pochodzenia karlików większych zabitych przez elektrownie wiatrowe z żyjącymi osobnikami tego samego gatunku w pobliżu tych instalacji pokazuje obecnie, że młode osobniki giną w wyniku kolizji z elektrowniami wiatrowymi nieproporcjonalnie często. Samice są zabijane przy elektrowniach wiatrowych częściej niż samce – odpowiada to jednak ich wyższemu udziałowi w lokalnych populacjach. Wysoka liczba zabitych młodych osobników i samic może mieć długofalowy negatywny wpływ na rozwój populacji. Dlatego obecna praktyka wytwarzania energii wiatrowej wydaje się nie być ekologicznie zrównoważona. Badanie przeprowadzili naukowcy z Instytutu Badań nad Zwierzętami Dzikimi i Ogrodami Zoologicznymi im. Leibniza (Leibniz-IZW), a jego wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym «Ecological Applications».

W dążeniu do zmniejszenia negatywnego wpływu emisji gazów cieplarnianych na globalny klimat wiele krajów wspiera wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych, takich jak energia wiatrowa. Choć energia wiatrowa uchodzi za przyjazną środowisku, wiąże się ona z istotnymi kosztami dla różnorodności biologicznej. Z jednej strony populacje zwierząt cierpią z powodu utraty siedlisk podczas budowy elektrowni wiatrowych na obszarach wrażliwych, takich jak lasy czy tereny podmokłe. Z drugiej strony ptaki i nietoperze mogą ginąć w wyniku działania elektrowni wiatrowych – albo przez bezpośrednią kolizję z obracającymi się łopatami wirnika, albo – w przypadku nietoperzy – w wyniku tzw. barotraumy powodowanej przez zawirowania powietrza przy łopatach wirnika. Dotychczas nie było jasne, czy określone grupy wiekowe lub płcie nietoperzy są szczególnie narażone na zagrożenie przy elektrowniach wiatrowych. Większa podatność na przykład samic lub młodych nietoperzy mogłaby mieć istotny wpływ na lokalne populacje.

„W ramach naszego badania stwierdziliśmy więcej młodych karlików większych (Pipistrellus nathusii) martwych pod turbinami wiatrowymi, niż wynikałoby to z ich liczebności w lokalnych populacjach. To wskazuje na to, że młode nietoperze są szczególnie zagrożone przez turbiny wiatrowe", mówi dr Christian Voigt, kierownik Wydziału Ekologii Ewolucyjnej Leibniz-IZW i główny autor badania. "Ten nieproporcjonalnie wysoki udział młodych nietoperzy wśród ofiar wykazaliśmy przy niskiej gęstości turbin wiatrowych na obszarach z wodami i lasami, czyli w miejscach, gdzie mroczki posrebrzane rozmnażają się. Na obszarach o wysokiej gęstości turbin wiatrowych, na przykład w regionach nadmorskich, grupy wiekowe i płcie ginęły pod turbinami wiatrowymi proporcjonalnie do ich względnej częstości występowania w żywej populacji". Wysokie zagrożenie młodych mroczków posrebrzanych przez turbiny wiatrowe może zaburzyć naturalną piramidę wieku. Także częstą śmierć samic Voigt i jego zespół uznają za problem dla ochrony migrujących nietoperzy. "Samice i młode osobniki są niezwykle ważne dla zapewnienia długoterminowej żywotności kolonii. Ochrona nietoperzy przed turbinami wiatrowymi powinna więc być priorytetowym celem przy planowaniu i eksploatacji turbin wiatrowych", mówi Voigt.

Voigt i jego koledzy zbadali cechy około 650 karlików większych podczas letniego okresu migracji w Niemczech. Przeanalizowali płeć, wiek i geograficzne pochodzenie – zarówno zabitych nietoperzy (119), jak i osobników z populacji lokalnych (524), które zostały schwytane w sieci lub zaobserwowane w sztucznych kryjówkach dziennych. Aby odróżnić nietoperze z populacji lokalnych od tych, które przywędrowały do nas z regionu bałtycko-rosyjskiego, przeanalizowano stabilne izotopy wodoru w futrze zwierząt. „W przeciwieństwie do płci i wieku, pochodzenie nietoperza nie miało jednak wpływu na prawdopodobieństwo zginięcia w turbinie wiatrowej" – mówi pierwsza autorka badania, Cecília Kruszynski de Assis, doktorantka w Wydziale Ekologii Ewolucyjnej Leibniz-IZW. „Nasze badanie pokazuje jednak, że turbiny wiatrowe mogą mieć nierówny wpływ na różne podgrupy migrujących nietoperzy. Środki zapobiegające wysokim wskaźnikom śmiertelności przy turbinach wiatrowych, takie jak sezonowe wyłączanie turbin w nocy i przy sprzyjających dla nietoperzy warunkach pogodowych, powinny zostać wdrożone w całej Europie, aby zapobiec spadkowi liczebności populacji migrujących nietoperzy, takich jak karlik większy.»