Broń myśliwska w szafie: ciche zagrożenie w domach myśliwi rekreacyjni

W Szwajcarii co dwa tygodnie kobieta jest zabijana przez swojego partnera lub byłego partnera.

To, co prawie nigdy nie pojawia się w tych doniesieniach: czy sprawca był myśliwy rekreacyjny. Czy w szafie stała broń myśliwska. Czy prawo współprzyczyniło się do śmierci.

Brak sejfu, brak problemu

Szwajcarskie prawo o broni nakazuje, by broń była przechowywana „starannie”. Jednak prawo nie wymaga jako takiego zamykanego sejfu na broń w przypadku broni długiej – nie są też przeprowadzane żadne urzędowe kontrole. Dla bezpiecznego przechowywania zaleca się zamknięty sejf na broń, jak czytamy w oficjalnych ulotkach. Zalecenie, nie obowiązek. Dla kobiety, która mieszka z myśliwy rekreacyjny, ta różnica nie jest teoretyczna.

W co trzecim gospodarstwie domowym w Szwajcarii znajduje się broń. W wielu przypadkach przemocy domowej broń palna jest wykorzystywana przez mężczyzn jako środek zastraszania.

30’000 myśliwi rekreacyjni, co najmniej dwa razy więcej broni

Liczbę myśliwi rekreacyjni w Szwajcarii szacuje się na około 30’000. Kto uprawia łowiectwo rekreacyjne, posiada zwykle kilka sztuk broni: sztucer na zwierzynę kopytną, strzelbę na ptactwo, często także pistolet. Według ostrożnych szacunków tylko w domach myśliwi rekreacyjni w szwajcarskich mieszkaniach przechowywanych jest od 60’000 do 100’000 sztuk broni myśliwskiej – większość z nich bez obowiązkowego zabezpieczenia.

To zasadniczo odróżnia dom myśliwy rekreacyjny od cywilnego gospodarstwa, w którym gdzieś na strychu leży zapomniana broń wojskowa. Od 2010 roku żołnierze mogą dobrowolnie złożyć swoją broń służbową w arsenale. W całej Szwajcarii korzysta z tego zaledwie 789 osób. Broń wojskowa pozostaje więc również w domu – ale leży nieużywana w pokrowcu. Sztucer myśliwski myśliwy rekreacyjny jest regularnie czyszczony, ładowany i używany.

Codzienne zabijanie – to jest trening

Szwajcarski żołnierz nigdy nie idzie na wojnę. Neutralna Szwajcaria nie prowadzi działań bojowych. Broń w domu wojskowym to artefakt, symbol obowiązku milicyjnego. Myśliwy rekreacyjny natomiast zabija rutynowo. Zna swoją broń jako narzędzie zabijania z codziennej praktyki. Wie, jak działa, jak się czuje w dłoni, do czego jest zdolna. To nie jest kwestia poboczna – to sedno strukturalnej sytuacji zagrożenia.

Sama obecność broni w przestrzeni mieszkalnej przejmuje komunikację. Nie trzeba żadnego wypowiedzianego słowa. Kobieta wie, gdzie stoi broń. Mężczyzna wie, że ona to wie.

Profil sprawcy pasuje

Średni wiek sprawców zabójstw z użyciem broni palnej w środowisku domowym wynosi 63 lata, około 86 procent to Szwajcarzy. Broni używają wyłącznie oskarżeni mężczyźni. To dokładnie ten profil demograficzny, który pokrywa się z typowym szwajcarskim myśliwy rekreacyjnyem: starszy Szwajcar, zakorzeniony w wiejskiej tradycji, broń od dziesięcioleci oczywista część gospodarstwa domowego.

W porównaniu międzynarodowym broń palna jest w Szwajcarii używana w przypadkach kobietobójstwa ponadprzeciętnie często. Ponad połowa wszystkich zabójstw ma miejsce w środowisku rodzinnym lub partnerskim – w ponad 90 procentach przypadków ofiarami są kobiety. W Szwajcarii w ciągu ostatnich 30 lat przy kobietobójstwach partnerskich najczęściej używanym narzędziem zbrodni była broń palna.

Hobby-Jägerinnen lernen Selbstverteidigung: Was der «Sicher Jagen»-Kurs über die Hobby-Jagd verrät

Domy dla kobiet tego nie wiedzą – i nikt ich nie pyta

Organizacja patronacka domów dla kobiet Szwajcarii i Liechtensteinu (DAO) co roku zbiera statystyki dotyczące przyjętych kobiet: narodowość, formy przemocy, czas pobytu. O sprawcach natomiast prawie nic nie jest systematycznie rejestrowane. Żadnego zawodu, żadnych zajęć wolnoczasowych, żadnego posiadania broni. Domy dla kobiet opiekują się ofiarami – sprawca nie jest ich klientem. Pytanie typu «Czy twój partner ma licencję myśliwską?» nie jest dziś zadawane, a jeśli, to nigdzie nie jest analizowane.

To nie jest zaniedbanie domów dla kobiet. To strukturalna porażka całego systemu. Przekazywanie danych sprawców i ofiar do punktów doradczych lub kontaktowych jest regulowane różnie w zależności od kantonu – w niektórych kantonach w ogóle nie następuje. Nawet gdyby dom dla kobiet chciał, nie mógłby zebrać kompletnych danych o sprawcy.

Kto nie pyta, czy sprawca przemocy był hobbystycznym myśliwym, nigdy nie musi publicznie ujawniać odpowiedzi. Luka w danych nie jest przypadkowa – jest politycznie wygodna.

Milczenie systemu

W zależności od kantonu w różny sposób lub wcale nie dokumentuje się, czy narzędzie zbrodni było legalne, skąd pochodziło ani czy sprawca był już znany z gróźb lub przemocy. Nikt nie pyta, czy sprawca był hobbystycznym myśliwym. Nikt nie analizuje, ile zabójstw kobiet miało miejsce w gospodarstwach domowych, w których broń myśliwska była przechowywana legalnie i bez kontroli.

Lobby zbrojeniowe i lobby myśliwskie w Szwajcarii znacząco się pokrywają. Oba skutecznie zapobiegły zaostrzeniu obowiązków dotyczących przechowywania broni. Lewicowi i zieloni politycy kilkakrotnie próbowali znieść wydawanie broni do domu – zawsze jednak ponosili porażkę wobec oporu mieszczańskiego.

Aktualnie: liczba porad nadal rośnie

Problem narasta, a nie maleje. Według Federalnego Urzędu Statystycznego szwajcarskie ośrodki pomocy ofiarom udzieliły w 2025 roku łącznie 55’260 porad – o siedem procent więcej niż rok wcześniej. 72 procent z nich skorzystały ofiary płci żeńskiej lub ich bliscy. Wypłacone odszkodowania i zadośćuczynienia wzrosły o dziesięć procent, do 7,3 miliona franków. Najczęstsze tematy porad: uszkodzenia ciała, naruszenia nietykalności i groźby. To nie są abstrakcyjne liczby. To kobiety, które szukały pomocy – po tym, jak coś się stało. Nie wcześniej. (Źródło: SRF, 9 czerwca 2026)

Czego należałoby żądać

Certyfikowanej, zamykanej szafy na broń jako ustawowego obowiązku dla każdego gospodarstwa domowego posiadającego broń myśliwską. Systematycznego rejestrowania, czy sprawcy przemocy domowej mieli w domu broń myśliwską. Możliwości złożenia przez zagrożone partnerki wniosku o urzędowe zabezpieczenie broni myśliwskiej – bez konieczności samodzielnego składania doniesienia. Oraz jednolitego obowiązku dla schronisk dla kobiet i policji, by rejestrować i analizować posiadanie broni przez sprawcę.

Dopóki szafa na ubrania uchodzi za szafę na broń i nikt nie pyta, czy sprawca był hobbystycznym myśliwym, scenografia zastraszania w gospodarstwie domowym hobbystycznego myśliwego jest prawnie zabezpieczona – i statystycznie niewidoczna.

Więcej na ten temat: Przestępczość & łowiectwo | Ustawa łowiecka | Psychologia & łowiectwo