Belgia zakazuje handlu kością słoniową

Belgijski parlament uchwalił wieczorem 4 kwietnia krajowy zakaz handlu kością słoniową. Wyjątki mają jednak nadal obowiązywać w przypadku przetworzonej kości słoniowej nabytej przed 1975 rokiem. Belgijskie ministerstwo środowiska dotychczas sprzeciwiało się ograniczeniom handlu, jednak obecnie popiera zakaz zarówno w Belgii, jak i na szczeblu UE. Rośnie w ten sposób presja na pozostałe państwa członkowskie UE oraz Komisję Europejską, by również zakazały tego handlu. Daniela Freyer z organizacji ochrony zwierząt i gatunków Pro Wildlife komentuje: „Mamy nadzieję, że zwrot w Belgii pomoże wreszcie zapoczątkować koniec handlu kością słoniową w Europie. Niemcy i UE nie mogą stać się maruderami i powinny wreszcie zakazać handlu kością słoniową.“

Rząd federalny wraz z Francją, Wielką Brytanią i Luksemburgiem domagał się w lipcu 2018 ograniczeń handlu kością słoniową w całej UE.

Z powodu bezczynności UE wszystkie te kraje podjęły już działania na szczeblu krajowym – tylko Niemcy jak dotąd nie.

Daniela Freyer

Wielka Brytania uchwaliła w grudniu 2018 roku najbardziej rygorystyczny zakaz, Luksemburg w lipcu 2018, Belgia 4 kwietnia 2019. Francja wprowadziła ograniczenia handlu już w 2016 roku, a Holandia od marca 2019 zakazuje przynajmniej handlu kłami i innymi surowymi kośćmi słoniowymi.

UE od lat spotyka się z krytyką: mimo licznych międzynarodowych uchwał i wezwań do zamknięcia rynków kości słoniowej oraz mimo że międzynarodowy handel kością słoniową jest zakazany od 1990 roku, nadal zezwala na handel kością słoniową z rzekomych dawnych zapasów, częściowo nawet bez zezwolenia, a więc bez możliwości kontroli. Tą luką kość słoniowa z kłusowanych słoni może trafiać do obrotu. Ponadto UE jest największym eksporterem rzekomo „starej” kości słoniowej do Azji, największego rynku zbytu kości słoniowej. „Sprzedaż kości słoniowej w UE i jej wywóz do Azji podważają światowe wysiłki na rzecz opanowania kłusownictwa i nielegalnego handlu”, mówi rzeczniczka organizacji Pro Wildlife. UE zapowiedziała już trzy lata temu kroki przeciwko handlowi kością słoniową, ale jak dotąd zakazała jedynie wywozu całych kłów i innej surowej kości słoniowej. Wywóz i handel rzeźbami z kości słoniowej są nadal dozwolone.

Chiny, dawniej największy rynek zbytu legalnej i nielegalnej kości słoniowej, zamknęły swoje sklepy z kością słoniową i fabryki rzeźb już na początku 2018 roku. Od tego czasu popyt i ceny na czarnym rynku wyraźnie spadły. W Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong zakaz handlu kością słoniową ma wejść w życie w 2021 roku, na Tajwanie w 2020 roku. Zakazu handlu od dawna domaga się zdecydowana większość państw afrykańskich, które zjednoczyły się w 32-osobowej „African Elephant Coalition”, a także obrońcy gatunków, naukowcy, Parlament Europejski i niektórzy handlowcy. Również wynik publicznych konsultacji Komisji Europejskiej jest jednoznaczny: 92 procent z prawie 90 000 odpowiedzi domaga się konsekwentnego zakazu handlu kością słoniową w UE. W petycjach organizacji zajmujących się ochroną zwierząt i gatunków znacznie ponad milion osób zażądało wprowadzenia zakazu.

Najwyższy czas, aby UE raz na zawsze powiedziała „nie” krwawemu handlowi kością słoniową. Nie może dłużej ignorować międzynarodowych decyzji ani postulatów państw afrykańskich, Parlamentu Europejskiego, naukowców, obrońców zwierząt i ponad miliona obywateli UE.

Daniela Freyer

Zamknięcie rynków kości słoniowej będzie również w centrum uwagi na zbliżającej się konferencji CITES poświęconej ochronie gatunków, która odbędzie się od końca maja na Sri Lance.

Tło:

Transgraniczny handel kością słoniową jest zakazany od 1990 roku na mocy Konwencji waszyngtońskiej o ochronie gatunków (CITES). W 1999 i 2008 roku dwukrotnie zezwolono na sprzedaż kości słoniowej z południowej Afryki do Japonii i Chin, a od tego czasu kłusownictwo i nielegalny handel kością słoniową gwałtownie wzrosły. Obecnie co roku zabija się kłusowniczo około 20 000 słoni na potrzeby handlu kością słoniową.  

Dotychczas w UE dozwolony jest handel kością słoniową z rzekomo legalnych starych zapasów, nabytych przed 1990 rokiem. W przypadku rzekomych antyków nabytych przed 1947 rokiem nie są wymagane nawet zezwolenia. Wiarygodne ustalenie wieku jest niemal niemożliwe, a kontrole legalności „antyków” oferowanych w internecie, domach aukcyjnych, sklepach i na pchlich targach zdarzają się rzadko. Te wyjątki umożliwiają zatem wprowadzanie kości słoniowej pochodzącej z kłusownictwa do legalnego obrotu. Ponadto w ostatnich latach UE stała się największym eksporterem „legalnej” kości słoniowej do Azji: samych tylko w 2015 roku kraje UE wyeksportowały 10 000 wyrobów z kości słoniowej – głównie do Chin.