Austria: żbik potrzebuje połączonych siedlisk

Od dziesięciu lat w Austrii poszukuje się żbika europejskiego.

Z okazji rocznicy odbyła się konferencja naukowa „Plattform Wildkatze”, podczas której omówiono obecną sytuację żbika w Austrii.

Jeden z najrzadszych ssaków Austrii

W rezultacie konferencji „Plattform Wildkatze” przedstawia osiem punktów, których wdrożenie jest niezbędne dla trwałego powrotu Żbik do Austrii.

Żbik jest jednym z najrzadszych ssaków Austrii. Czerwona Lista wymienia go jako gatunek regionalnie wymarły lub zaginiony. Mimo to od powstania punktu zgłoszeń żbików w 2009 roku odnotowano co najmniej 21 pewnych potwierdzeń jego obecności. Większość z nich pochodzi z północnej (Park Narodowy Thayatal) i południowej części Waldviertel (Wachau) oraz z Karyntii. Boleśnie brakuje natomiast dowodów na rozmnażanie się żbików w kraju. Tylko one pozwalają bowiem zmienić status zagrożenia i uzyskać krajowe środki ochrony.

Swoim doświadczeniem na niedawnej konferencji w Parku Narodowym Thayatal podzieliły się także ekspertki z Niemiec i Szwajcarii. W Niemczech rozległy projekt partycypacji obywatelskiej z udziałem licznych wolontariuszy przyniósł bardzo wiele nowych potwierdzeń obecności żbików. W Szwajcarii dzięki obrożom telemetrycznym zakładanym żbikom okazuje się właśnie, że występują one także na terenach otwartych z dużą ilością osłony, nie tylko w lesie – być może Żbiki są bardziej zdolne do adaptacji, niż dotąd sądzono.

Fragmentacja siedlisk jako główne zagrożenie

Eksperci, przyrodnicy i myśliwi rekreacyjni omawiali także napięcia między Łowiectwo a żbikiem, niezbędne środki ochrony oraz udział wolontariuszy w poszukiwaniach rzadkiego żbika. Szczególną uwagę poświęcono fragmentacji ich siedlisk, która w najgorszym przypadku kończy się dla żbików śmiercią. Ze względu na małe i prawdopodobnie izolowane austriackie populacje każdy osobnik ma ogromne znaczenie dla szans przetrwania populacji.

Osiem punktów na rzecz powrotu żbika

Wnioskiem z konferencji jest to, że żbikowi trzeba pomóc w ponownym rozprzestrzenianiu się. W tym celu potrzebne jest:

• znacznie więcej potwierdzonych obserwacji żbika, zwłaszcza potwierdzeń rozrodu. Jedną z możliwości jest poszukiwanie z udziałem wolontariuszy.
• więcej środków finansowych na badania nad żbikiem (np. jego rozmieszczenie w poszczególnych krajach związkowych, trasy wędrówek itp.)
• zabezpieczenie korytarzy siedliskowych w planowaniu przestrzennym
• naukowa inwentaryzacja istniejących i potencjalnych korytarzy dla dzikich zwierząt
• ponadregionalna koordynacja tej sieci korytarzy
• podnoszenie świadomości wśród myśliwych rekreacyjnych na temat występowania i cech rozpoznawczych żbika oraz znaczenia tego gatunku dla bioróżnorodności w Austrii
• uwrażliwianie społeczeństwa na problem niepożądanego krzyżowania się kotów domowych i żbików: swobodnie wychodzące koty domowe muszą być zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt wysterylizowane/wykastrowane.

Wnioski te należy teraz wdrożyć. Potrzeba do tego wielu sojuszników. Od uczestników platformy, przez odpowiedzialnych polityków, aż po każdego z nas, kto zobaczy, sfotografuje lub znajdzie na poboczu drogi kota o umaszczeniu żbika. Każde zgłoszenie i każdy odtworzony korytarz wędrówkowy mają znaczenie, aby żbik mógł na stałe zadomowić się w Austrii.