Amazonia płonie: spożycie mięsa główną przyczyną

Lasy deszczowe Brazylii stały się zabawką w rękach koncernów rolnych. Tam, gdzie dziś szaleją pożary, jutro będą się pasły krowy. Tym samym konsumenci w Europie ponoszą współodpowiedzialność za wylesianie Amazonii.

Obrazy płonącego lasu deszczowego w Brazylii poruszyły ludzi na całym świecie. Choć pożary szaleją tysiące kilometrów stąd, katastrofa po drugiej stronie Atlantyku ma również związek z zachowaniami konsumenckimi w Europie. Przede wszystkim łakomstwo na soczyste steki i słone kotlety napędza wycinkę i wypalanie rozległych obszarów w Amazonii.

«Oczywiście nasze działania również mają wiele wspólnego z utratą lasu deszczowego– mówi Matin Qaim, profesor światowej gospodarki żywnościowej na niemieckim Uniwersytecie w Getyndze. „Na przykład importujemy ogromne ilości soi jako paszy dla naszych krów i świń, a rosnąca uprawa soi w Brazylii przyczynia się do wycinki lasu deszczowego.»

Amazonia to fascynujący ekosystem i zielone płuca świata, ale też gigantyczny skarbiec zasobów, który budzi pożądanie: w lesie deszczowym można zarobić dobre pieniądze na wołowinie i soi, energii i złocie. Według badania Banku Światowego rolnicy w Amazonii mogą gospodarować znacznie zyskowniej niż w innych regionach.

Eksplozja produkcji mięsa

Zdaniem ekologów ostatnie pożary w Amazonii wzniecili farmerzy, aby zyskać nowe pastwiska dla swoich stad bydła lub pola pod uprawę soi. Zazwyczaj podpala się już wcześniej wykarczowane obszary leśne, aby spalić poszycie i pnie drzew, jak wyjaśnia organizacja ochrony przyrody Greenpeace. Bolsonaro stworzył jednak klimat polityczny, w którym rolnicy czują się zachęcani do coraz większej wycinki i wypalania lasów – twierdzą ekolodzy. Ponieważ pora deszczowa jeszcze się nie rozpoczęła, pożary rozprzestrzeniają się coraz dalej.

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) uznaje przekształcanie terenów w pastwiska za przyczynę 80 procent utraty lasów deszczowych w regionie Amazonii. W ostatnich latach produkcja mięsa w Brazylii gwałtownie wzrosła, a w największym kraju Ameryki Południowej żyje dziś około 200 milionów sztuk bydła. Według analizy organizacji Foodwatch eksport wzrósł w ciągu ostatnich 14 lat o ponad 700 procent. Dziś Brazylia jest największym eksporterem wołowiny na świecie.

https://youtu.be/RB0lLlFxft8

To, co uprawia się na ogromnych pastwiskach i polach w Brazylii, trafia także na talerze w Europie. Według Komisji Europejskiej Brazylia jest największym eksporterem produktów rolnych do Unii Europejskiej. W ubiegłym roku Brazylia sprzedała do UE produkty rolne o wartości 14,5 miliarda euro. Dzięki niedawno uzgodnionej umowie o wolnym handlu między południowoamerykańskim sojuszem gospodarczym Mercosur a Unią Europejską w przyszłości może być ich jeszcze więcej.

Mercosur jako kolejny czynnik napędowy

«Podpisując umowę o wolnym handlu z państwami Mercosur, Unia Europejska staje się współwinna niszczycielskich pożarów lasów”, mówi referent ds. Brazylii katolickiej organizacji pomocowej dla Ameryki Łacińskiej Adveniat z Niemiec, Klemens Paffhausen. „Obiecane niższe cła na import wołowiny i soi z Ameryki Południowej prowadzą do większej wycinki lasów i większej powierzchni upraw.»

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Francja i Irlandia grożą teraz zablokowaniem umowy z Mercosur w obliczu masowej wycinki brazylijskiego lasu deszczowego. Również Komisja Europejska chce za pośrednictwem umowy z Mercosur wywrzeć presję na rząd brazylijskiego prezydenta Jaira Bolsonaro.

Według danych satelitarnych tylko w sierpniu 2019 roku zniszczono 1’700 kilometrów kwadratowych lasu deszczowego Amazonii, czyli ponad trzykrotnie więcej niż w sierpniu 2018 roku. Eksperci zakładają, że do końca roku zniszczonych zostanie łącznie 10’000 kilometrów kwadratowych lasu.

Powiększanie powierzchni upraw

Skrajnie prawicowy prezydent Brazylii Jair Bolsonaro jest blisko związany z lobby rolnym i złagodził wymogi ochrony środowiska. Brazylijscy rolnicy mogli ostatnio wypalać nie pięć, lecz 20 hektarów powierzchni. Urzędy, które mają zapobiegać nielegalnej wycince, zostały za rządów Bolsonaro osłabione. Coraz większe obszary lasu są więc wycinane, a następnie wypalane, aby zrobić miejsce dla rolnictwa i hodowli zwierząt.

Pożarów ma być jeszcze więcej

Według danych instytutu Inpe od stycznia do końca sierpnia w Brazylii zarejestrowano łącznie 88’816 pożarów, z czego ponad połowę w dorzeczu Amazonki. To najwyższa liczba od 2010 roku, kiedy w ciągu całego roku naliczono ponad 132’000 pożarów lasów. Eksperci obawiają się, że liczba pożarów w regionie Amazonii w tym miesiącu jeszcze wyraźnie wzrośnie. Szczyt wylesiania przypada bowiem na lipiec, a następujących po nim pożarów na wrzesień.

Ceny muszą wzrosnąć

Jeszcze ważniejszy jest handel soją. Brazylia jest obecnie drugim największym producentem zielonej fasoli. Ostatnio w tym południowoamerykańskim kraju zebrano 117 milionów ton soi. Również tutaj lwia część trafia do Chin, a z powodu konfliktu handlowego między Pekinem a Waszyngtonem może jej być jeszcze więcej.

Zdaniem klimatologa Richarda Fuchsa z Karlsruhe Institute of Technology, aby przeciwdziałać wycinaniu lasów deszczowych pod nowe pola uprawne i pastwiska, należy obciążyć kosztami konsumentów. „Konsumpcja mięsa musi spaść”, powiedział niedawno agencji prasowej DPA. „Państwa UE mogłyby opodatkować ryczałtowo mięso zwierząt tuczonych soją z obszarów lasów deszczowych. W ten sposób ekologiczne koszty następcze zostałyby wliczone w cenę..»