Wolvenregulering Graubünden: jachtpolitiek in plaats van feiten

Bijzonder grotesk is het geval van het Muchetta-roedel in het Albuladal.

Dit roedel viel jarenlang nauwelijks op. Het leefde teruggetrokken, veroorzaakte geen bijzondere schade en was nooit onderwerp van krantenkoppen. Precies dat roedel moet nu worden uitgeroeid.

Logica van de autoriteiten: eerst jonge dieren afschieten, dan beweren dat het roedel «minder schuw» is

De wildbeheerders doodden in januari 2024 welpen uit het Muchetta-roedel. Vervolgens stelden de autoriteiten vast dat het roedel nu «minder schuw» zou zijn. Vakinhoudelijk is dat tegenstrijdig. Wetenschappelijk is al lang aangetoond dat sociaal gedestabiliseerde wolvenroedels eerder risico's nemen, van prooidieren wisselen of minder voorspelbaar handelen.

Toch beweert het verantwoordelijke departement in het afschotbesluit dat het roedel «ongewenst gedrag tegenover mensen» vertoont. Dit wordt niet onderbouwd. Onderzoeksresultaten weerleggen de onzinnige aanname dat wolven hun schuwheid tegenover mensen zouden hebben verloren. Integendeel: ze tonen aan dat wolven de mens nog steeds als de grootste bedreiging beschouwen.

Natuurbeschermingsorganisaties spreken van een politiek afleidingsmanoeuvre. David Gerke van de groep Wolf Schweiz bekritiseert dat er geen enkel bewijs bestaat dat dergelijke ingrepen de veiligheid van mensen vergroten. Men negeert dat slecht onderbouwde afschotacties het tegenovergestelde effect kunnen hebben.

Het sprookje van de «noodzakelijke regulering»

Al jarenlang herhalen jacht- en politieke kringen als een mantra dat wolven regelmatig moeten worden afgeschoten, anders zou de situatie onhoudbaar worden. Maar noch de schadecijfers, noch de ontwikkeling van de conflicten onderbouwen dit narratief. Integendeel, het blijkt dat afschot sociaal intacte roedels vernietigt, waardoor:

• onervaren jonge wolven vaker vee aanvallen
• territoriale structuren instorten
• de mate van verstoring toeneemt
• het gedrag minder voorspelbaar wordt

Christina Steiner, voorzitter van de vereniging CHWolf, spreekt van een beleid dat «regelmatig zijn doel voorbijschiet». In plaats van schade te verminderen, veroorzaakt men extra problemen. De familiestructuur van de wolven wordt vernietigd, het sociale gedrag wordt verstoord, en uiteindelijk betreurt men het eigen afschot.

Een systeemfout: jachtpolitiek overschaduwt wildbiologie

Het valt op: telkens wanneer de situatie tot rust komt en een roedel onopvallend leeft, volgt de volgende afschotvergunning. Niet omdat het vanuit vakkundig oogpunt nodig is, maar omdat de politieke verwachtingen op de achtergrond blijven doorwerken. De lobby van de recreatieve jacht, die zich op veel plaatsen profileert als hoeder van de natuur, profiteert van een reguleringspraktijk die wolven als storende factor moet definiëren om de eigen ingrepen te rechtvaardigen.

Ook het Rijk laat zich steeds meer door deze druk leiden. In plaats van consequent objectieve richtlijnen toe te passen, worden uitzonderingsvergunningen steeds meer routine. Het afschot van de Silsner-roedel in de Unterengadin is al goedgekeurd, hoewel centrale vragen onbeantwoord blijven.

Een regulering die schade creëert om die vervolgens te rechtvaardigen

De zaak Muchetta laat op treffende wijze zien hoe problematisch het systeem is geworden. Een onopvallend roedel wordt door overheidsingrepen gedestabiliseerd. Vervolgens worden de gevolgen van die ingrepen gebruikt als reden voor de volledige uitroeiing. Deze logica is niet alleen inhoudelijk absurd, ze is ook gevaarlijk. Uiteindelijk blijft er een escalatiespiraal over die weinig met natuurbescherming en veel met symboolpolitiek te maken heeft.

De vraag die zich opdringt: hoe lang wil Zwitserland nog een wolvenbeheer accepteren dat problemen creëert om ze vervolgens met het geweer op te lossen?

Een modern wildbeleid zou moeten steunen op wetenschappelijke grondslagen, niet op jachtpolitieke reflexen. Het zou roedels moeten behouden in plaats van ze te vernietigen. En het zou moeten erkennen dat wolven geen bedreiging vormen, maar een waardevol onderdeel zijn van goed functionerende ecosystemen.

Het Bureau voor Jacht en Onzin in Graubünden is vandaag opnieuw een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet.