Studie: 107.356 soorten in de handel, twee keer zoveel als gedacht

Minstens 107.356 in het wild levende dier-, plant- en schimmelsoorten worden wereldwijd verhandeld. Dat is meer dan twee keer zoveel als tot nu toe werd aangenomen. Tot dit resultaat komt een studie onder leiding van de Universiteit van Melbourne, die op 30 oktober 2026 is verschenen in het vakblad “Science Advances” en waarover Keystone-SDA bericht heeft. Negen dagen later, op zondag 8 november 2026, opent de Umwelt Arena Spreitenbach haar hallen opnieuw voor de TerraExpo, volgens eigen zeggen de grootste terrarium- en aquariumbeurs van Zwitserland.

Meer dan 47.000 diersoorten zijn handelswaar

Eerdere schattingen, waaronder een analyse van de wereldbiodiversiteitsraad IPBES, gingen uit van ongeveer 50.000 internationaal verhandelde soorten. Het nieuwe onderzoek registreert alleen al meer dan 47.000 diersoorten, daarnaast bijna 50.000 gebruikte plantensoorten en schimmels. De onderzoekers hebben daarvoor de gegevens uit soortenbescherming, visserij, houtindustrie, handel in huisdieren en geneeskunde systematisch samengevoegd.

Het grootste deel van deze handel is legaal. De onderzoekers schatten de jaarlijkse waarde op 220 tot 300 miljard Amerikaanse dollar, omgerekend zo'n 181 tot 247 miljard Zwitserse frank. De illegale handel komt op een geschatte 28,4 tot 39,5 miljard dollar. “Als we denken aan de handel in wilde soorten, denken we meestal aan de illegale handel in olifanten, tijgers en schubdieren. Maar het gaat om veel meer”, zegt studieleidster Alice Hughes. De mondiale biodiversiteitsstrategie bestrijkt met haar handelsdoel naar schatting van de auteurs slechts zo'n twee procent van de verhandelde soorten. De overige 98 procent valt buiten de boot.

Verhandelde populaties zijn de helft kleiner

Wat het onttrekken aan de natuur aanricht, blijkt uit nog een bevinding: bij soorten waarvoor gegevens beschikbaar zijn, zijn verhandelde populaties gemiddeld 50 tot 60 procent kleiner dan niet-verhandelde populaties. Volgens de studie heeft de handel direct of indirect bijgedragen aan het uitsterven van 294 soorten. Nog eens 25 soorten zijn in het wild verdwenen en overleven alleen nog in menselijke gevangenschap. In 192 gevallen zijn populaties lokaal uitgestorven.

Dat dit mechanisme ook voor reptielen geldt, is bekend: meer dan de helft van de verhandelde reptielen wordt aan de natuur onttrokken, zoals een commentaar in “Nature” in september heeft uiteengezet. Handelaren benutten zelfs wetenschappelijke eerste beschrijvingen van nieuwe soorten om de vindplaatsen ervan leeg te plunderen.

Europa: “We weten het gewoon niet”

Het meest explosieve deel van de studie betreft de datalacunes. De Conventie van Washington (CITES) registreert vooral de internationale handel in soorten die al bedreigd zijn. Een relatief goede registratie bestaat alleen in de VS: het informatiesysteem Lemis documenteert daar sinds 2000 de handel in meer dan 21.000 diersoorten. 25 procent van de geregistreerde verhandelde vogelsoorten en 54 procent van de zoogdiersoorten komt uitsluitend in deze Amerikaanse database voor. Elders bestaan ze in geen enkele statistiek.

Voor Europa zou de handel volgens Hughes net zo omvangrijk of groter kunnen zijn dan in de VS. Dat valt niet te controleren: “Het probleem is dat we het simpelweg niet weten: de gegevens zijn niet openbaar toegankelijk en voldoen mogelijk niet aan de normen die nodig zijn om de werkelijke omvang van de handel vast te stellen.” De studie noemt Zwitserland niet expliciet, maar de situatie is vergelijkbaar: systematisch geregistreerd wordt hier in wezen alleen wat onder CITES valt. Voor de vele soorten buiten het verdrag, en dat is de grote meerderheid van de reptielen en amfibieën, bestaat er geen openbare registratie op soortniveau die zou laten zien wat in welke aantallen het land binnenkomt.

De onderzoekers pleiten daarom voor een systematische, internationaal afgestemde registratie. Bestaande douane- en veterinaire controles zouden kunnen worden benut om handelsgegevens op soortniveau vast te leggen. “Als we het menen met het doel om het verlies van biodiversiteit te stoppen, hebben we een veel uitgebreidere, transparantere en wereldwijd gecoördineerde documentatie van de handel in wilde soorten nodig”, zegt Hughes.

Spreitenbach: het podium staat alweer klaar

Juist in dit gat vindt op zondag 8 november 2026 van 10 tot 15 uur de TerraExpo plaats in de Umwelt Arena Spreitenbach. De aankondiging van de beurs adverteert met meer dan 120 exposanten voor reptielen, aquaristiek en exotische planten, met particuliere hobbykwekers en commerciële aanbieders en met de belofte dat het om “kweekdieren” gaat. Controleren kan dat bij de kraam niemand. Zolang er geen registratie op soortniveau bestaat, heeft noch de koper, noch de gemeente, noch het kanton een basis om de herkomst van een gekko of een vogelspin te bewijzen. Wat de studie voor de wereldhandel vaststelt, geldt aan een verkooptafel in Spreitenbach des te meer.

Daar komt bij waar deze dieren daarna terechtkomen. De Zwitserse Dierenbescherming STS gaat landelijk uit van meer dan 60'000 gevallen van dierenmishandeling bij het houden van reptielen, en daarmee strafbare praktijken uit. Een dierenbeurs die terrariumhouden als gezinsuitje in scène zet, zorgt voor de aanvoer van deze houderijen. De Umwelt Arena, die zich op de markt zet als leerplek voor duurzaamheid, ziet zichzelf daarbij naar eigen zeggen “niet als morele instantie”. Hoe de gemeente Spreitenbach reageert op kritiek op haar beursformats, heeft de IG Wild beim Wild dit jaar meermaals gedocumenteerd.

Petitie: geen dierenbeurzen in de Umwelt Arena

IG Wild beim Wild roept de Stiftung Umwelt Arena Schweiz en de gemeente Spreitenbach in een petitie op om jachtbeurzen, visserijbeurzen en dierenbeurzen geen podium meer te bieden. De nieuwe studie levert daarvoor het argument dat tot nu toe ontbrak: niemand kan vandaag zeggen hoeveel dieren uit welke populaties op zulke beurzen van eigenaar wisselen. Wie onder deze omstandigheden handel mogelijk maakt, neemt op de koop toe dat de populaties waaruit de dieren afkomstig zijn, gehalveerd worden.

Onderteken de petitie «Geen jacht-, vis- en dierenbeurzen in de Umwelt Arena Spreitenbach». Nog effectiever dan een handtekening is een persoonlijke brief aan de politiek: op de pagina Dierenmishandelende vrijetijdsformats en terrarium-beurzen staat een voorbeeldtekst klaar voor initiatieven in de kantonparlementen, die u rechtstreeks kunt sturen aan uw kantonraadslid of Grossrat.