Greenwashing van de recreatieve jacht: Italiaans magazine baseert zich op WBW-analyse

Het Italiaanse cultuurmagazine Il Tascabile publiceerde op 2 november 2026 een essay van de natuuronderzoeker en wetenschapsjournalist Roberto Inchingolo, dat de bergsportblog GognaBlog op 7 november heeft overgenomen. Titel: «Il greenwashing della caccia», het greenwashing van de jacht. Inchingolo onderzoekt hoe de Italiaanse jachtverenigingen zich al jaren een groen vocabulaire aanmeten en toetst of de wetenschap het beweerde nut voor de natuur onderbouwt. Als tegenvoorbeelden voor de algemene doemscenario's van de recreatieve jagers noemt hij tien beschermde gebieden zonder recreatieve jacht in Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en Italië, die de IG Wild beim Wild heeft geanalyseerd.

Van jager tot «Bioregolatore»

Aanleiding is de hervorming van de Italiaanse jachtwet 157/1992, die de Senaat als wetsvoorstel 1552 heeft aangenomen en waarover de Kamer van Afgevaardigden op 27 november zal stemmen. Inchingolo is minder geïnteresseerd in de lijst van versoepelingen dan in een zin in het doelartikel: de jacht «draagt bij aan de bescherming van de biodiversiteit en het ecosysteem». Daarmee wordt de recreatieve jager tot «Bioregolatore» verklaard, een bioregulator. De term komt uit een register dat recreatieve jagers na een hygiënecursus toelaat tot het afschieten van everzwijnen in gebieden met Afrikaanse varkenspest. In de wet wordt daar een herinterpretatie van de recreatieve jacht als geheel van gemaakt: het schieten voor het plezier wordt begripsmatig gelijkgesteld aan het overheidsbeheer van wilde dieren.

Deze taal is geen inval van de wetgever, maar wordt al jaren voorbereid. Inchingolo citeert de voorzitter van Federcaccia, Massimo Buconi, die de recreatieve jagers in 2024 «echte hoeders van de biodiversiteit» noemde, de Fondazione UNA, die in 2017 eiste dat het beeld van de prooijager werd vervangen door dat van de bewaker van het natuurlijke evenwicht, en de Associazione Italiana per la Wilderness, die een «ambientalismo venatorio» propageert en zich daarbij beroept op Aldo Leopold. De gouverneur van Trentino, Maurizio Fugatti, prees de recreatieve jagers dit jaar als hoeders van de bergen, tijdens een evenement met meer dan 1’000 tentoongestelde trofeeën van reeën, herten, gemzen en moeflons.

Achter het groene sausje zitten volgens Inchingolo harde belangen. Federcaccia zelf legde de Senaat in 2023 een Nomisma-rapport voor dat de jachtsector in Italië becijfert op een omzet van circa 8,5 miljard euro per jaar en meer dan 88’000 werknemers, vooral wapens, munitie, accessoires en jachthonden. Wie dergelijke cijfers presenteert, aldus Inchingolo, is een lobby en geen neutrale natuurbeschermer.

Meer dan 1’000 studies, geen vrijbrief voor de recreatieve jacht

De kern van het essay is de vraag of de recreatieve jacht de biodiversiteit aantoonbaar ten goede komt. Inchingolo komt tot de conclusie dat de onderzoeksresultaten vooral één ding laten zien: lacunes. Er ontbreken grootschalige langetermijnstudies die bejaagde en onbejaagde gebieden met elkaar vergelijken, en de bestaande databases zijn nauwelijks vergelijkbaar. Hij verwijst naar drie overzichtsstudies: een analyse van 26 studies met tegenstrijdige resultaten, een review van het James Hutton Institute over vogeljacht met een vergelijkbare bevinding en een uitgebreide overzichtsstudie, Di Minin et al. (2021) in het vakblad One Earth. Deze beoordeelt meer dan 1’000 peer-reviewed studies uit de jaren 1953 tot 2020 en stelt vast dat het bewijs ontbreekt om te beantwoorden waar en hoe de recreatieve jacht bijdraagt aan een rechtvaardige en duurzame natuurbescherming.

De studie staat nu ook op onze pagina Jacht in de feitencheck vastgelegd. Belangrijk is de precieze lezing: het overzichtsonderzoek toont noch een algemene schade, noch een algemeen nut van de recreatieve jacht aan. Het noemt ook positieve bevindingen, bijvoorbeeld het beheer van leefgebied voor klein wild in agrarische landschappen. Daaruit valt echter geen nut voor de biodiversiteit af te leiden dat onafhankelijk is van diersoort, leefgebied en beheer. De generieke toeschrijving in het doelartikel van het Italiaanse wetsvoorstel gaat verder dan deze genuanceerde stand van het onderzoek.

Wat gebeurt er zonder recreatieve jagers?

De tegenproef levert Inchingolo met de WBW-analyse. Omdat Costa Rica de recreatieve jacht volledig heeft afgeschaft en ecologisch niet met Italië vergelijkbaar is, moet men volgens hem naar Europese beschermde gebieden kijken. Hij bundelt de tien gebieden met samen zo'n 2.600 vierkante kilometer, waar alleen ingrepen door de overheid zijn toegestaan, en noemt de bevindingen uitdrukkelijk fragmentarisch: In het Zwitserse Nationaal Park, sinds 1914 vrij van jacht, houden de edelhert- en gemzenpopulaties zichzelf via strenge winters en dichtheidsafhankelijke factoren in evenwicht; in het Nationalpark Kalkalpen verjongt het bos zich beter dan in vergelijkbare bejaagde gebieden; in het Beierse Woud hebben lynx en wolf hun rol weer ingenomen; in het Hainich valt de bijna volledige jachtrust samen met een van de hoogste wilde kattendichtheden van Europa. Zijn conclusie: de afwezigheid van de recreatieve jacht leidt niet noodzakelijkerwijs tot een ongecontroleerde toename van de populatie.

Ook stijgende afschotcijfers zijn op zichzelf geen bewijs voor een effectieve populatiebeperking. Inchingolo noemt het everzwijn als voorbeeld. Volgens ISPRA steeg het afschot in Italië tussen 2015 en 2021 met 45 procent, bij gemiddeld zo'n 300.000 afgeschoten dieren per jaar, en toch zijn er nu meer everzwijnen dan ooit. De populatiegenetici Massimo Scandura en Renato Semenzato leggen hem een mogelijk mechanisme uit: jachtdruk kan de sociale structuur en het voortplantingsgedrag van everzwijnen veranderen, bijvoorbeeld wanneer dominante beren ontbreken en de zeugen eerder en met meerdere jongere mannetjes paren, en zo een hogere reproductie bevorderen. Inchingolo maakt daar echter geen regel voor alle gebieden van: in het Spaanse natuurreservaat Cabañeros leidde een jachtverbod zonder wolven tot een toename van de populatie met schade aan vegetatie en bodem; de populatiedynamiek is complex, een eenheidsoplossing bestaat niet. Wild beim Wild heeft het effect van jachtdruk voor wilde zwijnen en Vossen herhaaldelijk gedocumenteerd.

Goedkoper dan wetenschap

Waarom dan toch meer recreatieve jacht, ondanks de afwijzende stemming onder de bevolking? Inchingolo verwijst naar de Ipsos-Doxa-enquête voor de Fondazione Capellino, waaruit blijkt dat slechts 3 procent van de Italianen meer recreatieve jacht wil, 91 procent de huidige wet wil behouden en 75 procent de recreatieve jacht sterk wil beperken of afschaffen. Zijn antwoord is economisch: wetenschappelijk beheer van wilde dieren met opgeleide vakmensen, uniforme databanken en jarenlange monitoring kost miljoenen. Italië geeft gemiddeld 0,1 procent van zijn bruto binnenlands product uit aan landschaps- en biodiversiteitsbescherming, en de gespecialiseerde autoriteit ISPRA moest dit jaar opnieuw een bezuiniging van 14 miljoen euro slikken, waardoor meer dan 100 tijdelijke banen in gevaar komen. Dan is het goedkoper om het veld over te laten aan wie toch al een geweer heeft, en het geheel groen te verven.

Een correctie is nodig: Inchingolo schrijft dat de wolf volgens de nieuwe wet "niet meer beschermd" is. Dat is onnauwkeurig, zoals ook een lezer in de reacties opmerkt. Het wetsvoorstel schrapt de wolf van de lijst van bijzonder beschermde soorten, maar hij blijft beschermd en wordt niet bejaagbaar. Wild beim Wild heeft de wetsbepalingen in het artikel over de stemming van 27 november in detail opgesomd.

Dat een Italiaans cultuurmagazine de analyse van een Zwitserse dierenwelzijnsorganisatie overneemt, toont aan: het debat hoeft niet te blijven steken bij hypothetische doemscenario's. Europese beschermde gebieden leveren concrete voorbeelden dat het ontbreken van recreatieve jacht niet noodzakelijkerwijs leidt tot een ongecontroleerde toename van de populaties. Meer artikelen over de hervorming vindt u in de rubriek Jachtwet.