Genève zonder hobbyjacht: waarom het afschot van herten geen bewijs tegen het jachtverbod is

Factcheck. Een Franse jachtpublicatie interpreteert het nieuwe Geneefse reguleringsafschot als bewijs dat een jachtverbod niet werkt. De cijfers van het kanton zeggen het tegenovergestelde.

Op 10 juni 2026 besloot de Geneefse Staatsraad het reguleringsafschot van herten in de bossen van Versoix en Collex-Bossy van 1 november 2026 tot 31 januari 2027 voort te zetten. Een extra seizoen 2027/2028 wordt afhankelijk van de resultaten overwogen. Daarnaast wordt ook het afschot van wilde zwijnen van 1 juli 2026 tot 30 juni 2028 verlengd.

Het tijdschrift «Le Chasseur Français» pikte het besluit op 20 juni 2026 op en trok daaruit een vergaande conclusie: de zaak zou «eens te meer de noodzaak aantonen om de wilde dieren te beheren». Met andere woorden: zelfs het jachtvrije kanton Genève zou niet zonder vuurwapens uitkomen, dus is de hobbyjacht nodig. Deze lezing houdt bij nader onderzoek geen stand.

Bewering 1: «Het jachtverbod werkt niet»

Precies het tegenovergestelde bewijzen de cijfers van het kanton zelf. In de winter van 2025/2026 daalde de hertenpopulatie in de betrokken bossen van 132 naar 90 dieren. De gerichte ingreep van een klein aantal gespecialiseerde beroepskrachten heeft dus gewerkt. Dat de druk op gewassen en bos nog steeds als hoog wordt ingeschat, verandert daar niets aan: een sturingsinstrument dat meetbaar effect heeft, is geen bewijs van een mislukking, maar van zijn doeltreffendheid.

Het doorslaggevende punt: Genève reguleert sinds 1974 zonder ook maar één hobbyjager. Wildbeheer en hobbyjacht zijn nu eenmaal niet hetzelfde. Wie beide gelijkstelt, vervaagt precies de grens waar het om gaat. Hetzelfde patroon zien we in talloze andere jachtvrije gebieden in Europa, zoals ons overzicht van tien jachtvrije beschermde gebieden tien jachtvrije beschermde gebieden laat zien.

Bewering 2: «Er zijn hobbyjagers nodig om de natuur te reguleren»

In Genève grijpt niemand naar het vrijetijdswapen. De afschoten worden uitsluitend uitgevoerd door de «gardes de l’environnement», de kantonale wildhoeders. Dat zijn opgeleide, door de staat aangestelde vakmensen met een duidelijke opdracht, een gecontroleerde werkwijze en verantwoordingsplicht tegenover de overheid.

Dat is een fundamenteel ander model dan de militiejacht, waarbij privépersonen in hun vrije tijd en voor eigen rekening wilde dieren doden. Het Geneefse geval bewijst dus niet dat er hobbyjagers nodig zijn. Het bewijst het tegendeel: een democratische samenleving kan haar wildstanden beheren zonder het doden van dieren als vrijetijdsbesteding toe te staan. Juist dit Geneefse wildhoedersmodel komt inmiddels ook in Centraal-Zwitserland in beeld, bijvoorbeeld in het kanton Zug, dat de vossenjacht na een onderzoek niet langer proactief bevordert.

Bewering 3: «De hoge hertenaantallen ontstaan in het jachtvrije kanton»

Hier negeert de jachtvriendelijke voorstelling de geografische context. Genève is een kleine enclave van ongeveer 280 vierkante kilometer, vrijwel volledig omgeven door Frankrijk en door het kanton Vaud, waar intensief wordt gejaagd.

Tijdens het jachtseizoen trekken wilde dieren zich systematisch terug in de rustigere, jachtvrije zones. Genève wordt daarmee een toevluchtsoord voor dieren die elders bejaagd worden. Een aanzienlijk deel van de druk op de stand is dus niet zelf veroorzaakt, maar een rechtstreeks gevolg van de hobbyjacht aan de andere kant van de kantonsgrens. Het argument kan dus worden omgekeerd: niet het jachtverbod veroorzaakt het probleem, maar de hobbyjacht eromheen verplaatst het naar Genève.

Het genegeerde alternatief: voorkomen in plaats van kogel

De IG Wild beim Wild pleit al jaren ervoor om de hertenstand te beheren met de immunocontraceptieve werkzame stof GonaCon, in plaats van de dieren dood te schieten. Het middel blokkeert de voortplanting omkeerbaar en is volgens artikel 16 van de Geneefse wet op de wilde dieren in beginsel als preventieve maatregel toegestaan.

Het kanton wijst de methode af met het argument dat men niet genoeg hindes kan vangen om ze te vaccineren. De Zwitserse rechtbanken zijn dit tot nu toe gevolgd. Daarmee is het geschil echter niet beëindigd, maar het toont aan dat er serieus besproken, geweldloze beheersaanpakken bestaan. In het jachtvriendelijke verhaal komen ze simpelweg niet voor.

Vooral echter verzwijgt dit verhaal wat de Geneefse bevolking zelf wil. In een online-enquête van 1 maart tot 30 april 2024, waaraan uitsluitend inwoners van het kanton konden deelnemen, sprak 67,39 procent zich uit voor geboortebeperking via vaccinatie. Slechts 30,8 procent was voorstander van afschot, 1,63 procent had geen mening. De bevolking wenst dus met een duidelijke meerderheid een geweldloze regulering. Wie het Geneefse geval aanvoert als bewijs voor de noodzaak van afschot, keert zich daarmee ook tegen de uitgesproken wil van de daar wonende mensen.

Niemand wil terug naar de hobbyjacht

Veelzeggend is wat in Genève juist niet ter discussie staat: de terugkeer van de hobbyjacht. Meer dan vijftig jaar na de volksraadpleging van 1974 eist niemand serieus om het jachtverbod op te heffen en weer particuliere vrijetijdsjagers in het veld toe te laten. Het hele geschil draait om de vraag hoe er wordt gereguleerd, door beroepswildhoeders met het wapen of door anticonceptie, niet of de hobbyjacht moet terugkeren. Precies deze vanzelfsprekendheid is de eigenlijke balans van het Geneefse model: een kanton heeft zich gewend aan een leven zonder vrijetijdsjacht en wil het niet meer anders.

Het Geneefse besluit deugt niet als kroongetuige voor de hobbyjacht. Het toont aan dat een kanton al meer dan vijftig jaar zonder vrijetijdsjacht functioneert, zijn wildpopulaties door enkele vakmensen meetbaar stuurt en dat zijn hoge wildpopulatie wezenlijk mede wordt veroorzaakt door de bejaging in de naburige regio's. Een meerderheid van de Geneefse bevolking wenst bovendien geboortebeperking in plaats van de kogel, en de terugkeer van de hobbyjacht eist niemand. Het eigen communiqué van de Staatsraad stelt uitdrukkelijk vast dat deze aanpak samenhangt met het feit dat het kanton jachtvrij is. Wie daarvan een pleidooi voor de hobbyjacht maakt, leest de feiten tegen hun eigen draad in.

Hoe deze discussie zich momenteel over meerdere kantons uitstrekt, documenteert onze campagne «Stop met de vossenjacht».