Zwycięzcy i przegrani roku 2021

Dla rekinów i płaszczek rok 2021 nie był dobry.

Sęp kostoprzegryzcy i ryś iberyjski należą do zwycięzców w świecie zwierząt, jak pokazuje bilans roczny WWF za 2021 rok.

Według aktualnej Międzynarodowej Czerwonej Listy spośród 142’500 zarejestrowanych gatunków ponad 40’000 jest obecnie zakwalifikowanych do kategorii zagrożonych – więcej niż kiedykolwiek wcześniej. W obliczu nowych danych WWF ostrzega przed katastrofalnym zaostrzeniem się globalnego wymierania gatunków. W ciągu najbliższych dziesięcioleci może wyginąć nawet milion gatunków. Jednak, jak pokazuje roczny bilans WWF, także w 2021 roku byli zwycięzcy w świecie zwierząt. Tam, gdzie ludzie intensywnie działają na rzecz ochrony przyrody i gatunków, widoczne są pozytywne przykłady.

Przegrani 2021

Zwierzęta lasów śródziemnomorskich: W czasach kryzysu klimatycznego latem 2021 roku pożary lasów w regionie śródziemnomorskim osiągnęły nowy wymiar. W Grecji, Turcji i we Włoszech szalały ogromne pożary – większość z nich wywołana podpaleniem lub zaniedbaniem. Te prawdziwe burze ogniowe w coraz krótszym czasie niszczą ważne siedliska żbików i niedźwiedzi brunatnych, a na suchym południu także szakali, kóz dzikich i gatunków węży (np. gniewoszy plamistych, węży eskulapa, zaskrońców i węży wężowatych).
Rekiny i płaszczki: Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) jedna trzecia wszystkich rekinów i płaszczek jest zagrożona wyginięciem. To alarmujące. Głównym powodem spadku populacji jest przełowienie, ale za tę niepewną sytuację odpowiadają również Utrata siedlisk oraz kryzys klimatyczny. Rekiny i płaszczki odgrywają kluczową rolę w ekosystemie mórz. Zdrowie ważnych siedlisk jest od nich bezpośrednio zależne. Rekiny na przykład zjadają chore i osłabione ryby oraz regulują liczebność innych mięsożerców, dzięki czemu mogą przetrwać zwierzęta żywiące się glonami.
Papuga afrykańska (żako): Analiza ogłoszeń internetowych wykazała, że w kilku krajach afrykańskich rozwija się niepokojący rynek papug żako. Ten ptak, sklasyfikowany przez IUCN jako "zagrożony", jest popularnym zwierzęciem domowym ze względu na swoją inteligencję i zdolności językowe. Za pośrednictwem portali internetowych ptaki te są oferowane również poza kontynentem afrykańskim – często nielegalnie. Ręce precz: kupując takiego ptaka, konsumenci zwiększają popyt i wspierają nielegalny handel.
Wal biskajski (kit biskajski): Można by pomyśleć, że zwierzę o długości do 18 metrów i wadze 100 ton jest niezniszczalne. Nic bardziej mylnego: liczący 366 osobników wal biskajski, należący do waleni bezpłetwych, odnotował spadek o 8 procent w ciągu roku i osiągnął najniższy stan od 20 lat. Tylko około jednej czwartej z nich to samice zdolne do rozrodu. Największe zagrożenia dla tego gatunku wielorybów to kolizje ze statkami oraz zaplątanie się w linki rybackie lub inny sprzęt rybacki. Jeśli nie uda nam się wyeliminować tych dwóch zagrożeń, wal biskajski wyginie.
Tygrysy w Azji Południowo-Wschodniej: Podczas gdy w Indiach, Nepalu i Rosji populacje dzikich tygrysów rosną, w Wietnamie, Laosie i Kambodży spadają. Nielegalne polowania z użyciem sideł, napędzane przestępczym i wysoce dochodowym handlem dzikimi zwierzętami, dosłownie wymiatają lasy z życia. Szacuje się, że w tych krajach istnieje 12 milionów podstępnych drucianych sideł, które w decydującym stopniu przyczyniają się do tego, że tygrysy są tam dziś uznawane za wytępione.

Zwycięzcy 2021

Ryś iberyjski: Populacja rysia iberyjskiego, zamieszkującego Hiszpanię i Portugalię, w ciągu ostatnich 20 lat wzrosła ponad dziesięciokrotnie – z 94 rysi w 2002 roku do 1111 w 2020 roku. Łącznie jest 239 samic zdolnych do rozrodu (w porównaniu z 27 w 2002 roku), co znacznie zwiększa szanse na przetrwanie tego zagrożonego dużego kota. Mimo to ryś iberyjski nie jest jeszcze uratowany. Dla jego długoterminowego przetrwania populacja musi liczyć od około 3000 do 3500 zwierząt, w tym około 750 samic zdolnych do rozrodu.
Nosorożec pancerny w Nepalu: Od wielu lat WWF działa w Nepalu na rzecz ochrony nosorożców pancernych i ich siedlisk. Wysiłki na rzecz ochrony przynoszą efekty. Populacja nosorożców wzrosła o 16 procent w porównaniu z ostatnim szacunkiem z 2015 roku, z 645 do 752 zwierząt, a od pierwszego liczenia w 2005 roku niemal się podwoiła. W przeszłości populacje tych rogatych ciężkowagowców cierpiały przede wszystkim z powodu utraty siedlisk oraz kłusownictwa za ich rogi.
Orłosępy brodate: Rok 2021 był dla orłosępów brodatych absolutnym rokiem sukcesu. W całym obszarze alpejskim przybyło 50 młodych ptaków – 44 pisklęta wykluły się dziko, sześć osobników wypuszczono na wolność. Tym samym w Alpach lata już ponownie ponad 300 orłosępów brodatych. Międzynarodowy program reintrodukcji, który rozpoczął się ponad trzydzieści lat temu, jest więc na dobrej drodze. Wypuszczanie tych imponujących ptaków na wolność będzie kontynuowane, aby powiększyć wciąż bardzo mały pulę genową populacji alpejskiej.
Delfiny rzeczne: Pilotażowy projekt w Indonezji udowodnił, że pingery przymocowane do sieci rybackich mogą przyczynić się do ratowania delfinów rzecznych. Pingery to urządzenia akustyczne emitujące dźwięki, które mają ostrzegać delfiny rzeczne. Wyniki uzyskane po sześciu miesiącach z udziałem 40 rybaków pokazały, że delfiny unikają tych sieci skrzelowych. Późny sukces dla delfinów rzecznych: na całym świecie pozostało już tylko sześć gatunków delfinów rzecznych – wszystkie są silnie zagrożone lub wymierające.
Krokodyl syjamski: Na początku września 2021 roku zespół badawczy WWF oraz kambodżańskiego ministerstwa środowiska dokonał sensacyjnego odkrycia: podczas nocnej misji terenowej zespół odnalazł osiem młodych osobników zagrożonego wyginięciem krokodyla syjamskiego w rezerwacie przyrody Srepok na wschodzie Kambodży. Szczególne jest to, że jest to pierwsze potwierdzone naturalne rozmnażanie tych zagrożonych wyginięciem słodkowodnych krokodyli w Kambodży od ponad dziesięciu lat.