WWF domaga się planu prewencji przed pandemiami

„Prawdopodobnie do bardzo prawdopodobnie” koronawirus przeszedł z nietoperza na inne zwierzę, a od niego na człowieka – tak wynika z nowego raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 29.3.2021.

Z tej okazji organizacja ochrony przyrody WWF domaga się globalnego planu prewencji przed przyszłymi pandemiami.

Nielegalny handel dzikimi zwierzętami oraz niszczenie siedlisk należą do największych czynników ryzyka wystąpienia nowych pandemii. Dlatego polityka musi znacznie poprawić ekologiczne działania prewencyjne wobec pandemii. Nienaruszona przyroda jest najlepszym bastionem przeciwko nowym chorobom zakaźnym przenoszonym ze zwierząt na ludzi. Dlatego nielegalny, nieuregulowany handel dzikimi zwierzętami musi zostać natychmiast zatrzymany. Dodatkowo potrzebny jest globalny pakt na rzecz ochrony przyrody, wzorowany na paryskim porozumieniu klimatycznym, aby zatrzymać i odwrócić utratę cennych ekosystemów.

Georg Scattolin, ekspert WWF ds. ochrony gatunków

Według analizy WWF dotyczącej sytuacji w Azji Południowo-Wschodniej, spośród szacowanych 500 rynków, na których często handluje się dzikimi zwierzętami, połowa znajduje się w regionach o potencjalnie wysokim ryzyku zoonotycznym. Dlatego obowiązujące tam przepisy i kontrole muszą zostać drastycznie zaostrzone. „Ochrona zagrożonych gatunków dzikich zwierząt i profilaktyka zdrowotna idą w parze. Duże rynki o niskich standardach higienicznych, na których sprzedaje się mięso dzikich zwierząt, są szczególnie ryzykowne pod względem zoonoz” – ostrzega ekspert WWF Georg Scattolin. „Lepsza ochrona naszych ekosystemów leży w naszym własnym interesie. Problemem nie są bowiem dzikie zwierzęta, lecz nasz błędny sposób obchodzenia się z nimi”. Również masowe wylesianie w Azji Południowo-Wschodniej sprzyja przeskokom wirusów na ludzi. „Kiedy niszczone są siedliska i znikają naturalne bariery, gatunki, które wcześniej nie miały ze sobą kontaktu, zaczynają się stykać. Gdy powstają tam nowe obszary osadnictwa, dochodzi do nowej bliskości przestrzennej z ludźmi i ich zwierzętami gospodarskimi” – wyjaśnia Scattolin.

WWF Austria widzi przede wszystkim Unię Europejską jako podmiot odpowiedzialny za stanie się globalnym pionierem ekologicznej profilaktyki pandemicznej. „Europa jest jednym z największych importerów surowców rolnych w przeliczeniu na mieszkańca. Dlatego skuteczna ustawa o łańcuchach dostaw musi zakazać importu produktów niszczących przyrodę” – domaga się ekspert WWF Scattolin.

Tło dotyczące zoonoz i targów żywych zwierząt

Liczne negatywne przykłady z całego świata pokazują to ryzyko: hodowle świń i plantacje drzew owocowych w Malezji utorowały drogę przeniesieniu wirusa Nipah z rudawek na ludzi. Rozwój upraw ryżu i hodowli świń w Wietnamie przyspieszył rozprzestrzenianie się japońskiego zapalenia mózgu. Także inne choroby zakaźne są napędzane przez wylesianie: według brazylijskiego badania wycięcie czterech procent lasu wiązało się z niemal 50-procentowym wzrostem zachorowań na malarię wśród ludzi.

Na targach ze zwierzętami żywymi, które istnieją w wielu regionach Chin i Azji Południowo-Wschodniej, dzikie i hodowlane zwierzęta są sprzedawane i ubijane obok siebie. Restauracje serwujące dania z dzikich zwierząt, a także sprzedaż internetowa i uliczna, są również potencjalnymi tyglami dla nowych patogenów. Zwłaszcza na obszarach wiejskich Azji wiele społeczności wciąż jest zależnych od dzikich zwierząt w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, szczególnie w odległych regionach o wysokim wskaźniku niedożywienia dzieci. Coraz częściej jednak dzikie zwierzęta poluje się także z myślą o sprzedaży na targach miejskich. Ale nie tylko targi stanowią zagrożenie: wybuchy koronawirusa na europejskich fermach norek pokazują, że takie zakłady są tykającymi bombami wirusowymi. Szacuje się, że w Azji Południowo-Wschodniej istnieją setki ferm dzikich zwierząt.