Skandal ekologiczny w Szwajcarskim Parku Narodowym

We wrześniu 2016 roku spółka Engadiner Kraftwerke AG (EKW) zleciła wyspecjalizowanej firmie zewnętrznej wykonanie prac antykorozyjnych na zaporze Punt dal Gall powyżej Zernez.

Podczas tych prac, wykonywanych przez firmę zewnętrzną, toksyczna farba antykorozyjna przedostała się przez nieszczelność w uszczelnieniu placu budowy do wnętrza zapory, a stamtąd dalej do potoku Spöl, leżącego w Parku Narodowym. Wysoce toksyczne chemikalia rozprzestrzeniły się wzdłuż 5,75-kilometrowego odcinka cieku. Wykryto je w wodzie, osadach dennych i rybach.

Najbardziej skażony PCB, liczący 60 metrów zbiornik wyciszający bezpośrednio pod zaporą został w 2017 roku gruntownie i skutecznie zremediowany.

Masowo skażony puchacz

Cztery lata później, 20 września 2020 roku, pracownik Szwajcarskiego Parku Narodowego (SNP) znalazł w dolinie Spöl martwą samicę puchacza. SNP przesłał zwłoki do Instytutu Weterynaryjnego Uniwersytetu w Bernie, gdzie wypreparowano tkankę tłuszczową. Szwajcarskie Federalne Laboratorium Badań Materiałów i Technologii (EMPA) przeanalizowało tkankę i stwierdziło ogromne skażenie PCB: ponad 550 miligramów i-PCB na kilogram tłuszczu ciała. Odpowiada to łącznej ilości PCB wynoszącej około jednego grama na kilogram tłuszczu ciała. Według dr. Ruedi Hallera, dyrektora Parku Narodowego, wartość ta jest wręcz horrendalnie wysoka. Odpowiada tysiąckrotności średniej wartości u ludzi. Takie stężenia są rakotwórcze dla ludzi i dzikich zwierząt, uszkadzają rozrodczość, gospodarkę hormonalną, rozwój kości oraz krew, a także prowadzą do przewlekłych i śmiertelnych zatruć.

Walka z decyzją

Kanton Gryzonia żąda w swojej decyzji, aby elektrownie zaplanowały, przeprowadziły i sfinansowały remediację. Engadiner Kraftwerke uważają, że to żądanie idzie za daleko. Powołują się przy tym na toczące się postępowanie karne przeciwko osobie odpowiedzialnej w firmie zajmującej się zabezpieczeniami antykorozyjnymi, która ponosi winę za zanieczyszczenie wód.

Potok w Parku Narodowym, skażony rakotwórczym materiałem budowlanym PCB, musi zostać jak najszybciej oczyszczony, w przeciwnym razie grozi skażenie całego łańcucha pokarmowego. «To dramat» powiedziała Heidi Hanselmann, przewodnicząca rady fundacji Parku Narodowego, na konferencji prasowej. Konieczne jest pilne działanie, ponieważ chodzi o najgorsze skażenie w regionie Alp.

Park Narodowy wyjaśnił ponadto, że zatrucie PCB w rzece Spöl w zaledwie 15 % wynika z wypadku z jesieni 2016 roku. Pozostałe 85 % skażenia zostało spowodowane od 1970 roku bieżącą eksploatacją elektrowni.

Teraz także organizacje ekologiczne Pro Natura Graubünden, WWF Graubünden i Aqua Viva ogłosiły, że wniosą odwołanie od decyzji o remediacji. Również one domagają się remediacji całego odcinka górnego biegu rzeki Spöl oraz sztolni ciśnieniowej. Organizacja Pro Natura napisała, że władze chcą oczyścić skażoną rzekę parku narodowego jedynie połowicznie.