Milieuschandaal in het Zwitserse Nationaal Park

In september 2016 liet de Engadiner Kraftwerke AG (EKW) corrosiebeschermingswerkzaamheden aan de stuwmuur Punt dal Gall boven Zernez uitvoeren door een gespecialiseerd extern bedrijf.

Bij deze door het externe bedrijf uitgevoerde werkzaamheden kwam giftige roestwerende verf via een lek in de afdichting van de bouwplaats in het binnenste van de stuwmuur terecht en vandaar verder in de Spölbeek, die in het Nationaal Park ligt. De zeer giftige chemicaliën verspreidden zich langs het 5,75 kilometer lange waterlopentraject. Ze konden worden aangetoond in het water, in het sediment en in vissen.

Het sterkst met PCB vervuilde, 60 meter lange kolkbekken direct onder de stuwmuur werd in 2017 grondig en succesvol gesaneerd.

Massaal vervuilde oehoe

Vier jaar later, op 20 september 2020, heeft een medewerker van het Zwitserse Nationaal Park (SNP) in het Spöltal een dood vrouwelijk oehoe gevonden. Het SNP stuurde het kadaver naar het Veterinair-Medisch Instituut van de Universiteit van Bern, waar het vetweefsel werd vrijgeprepareerd. De Eidgenössische Materialprüfungs- und Forschungsanstalt (EMPA) analyseerde het weefsel en mmat een enorme PCB-belasting van meer dan 550 milligram i-PCB per kilogram lichaamsvet. Dat komt overeen met een totale hoeveelheid PCB van ongeveer één gram per kilogram lichaamsvet. Volgens dr. Ruedi Haller, directeur van het Nationaal Park, is deze waarde buitensporig hoog. Dit is duizend keer de gemiddelde waarde bij mensen. Dergelijke concentraties zijn voor mens en wilde dieren kankerverwekkend, schaden de voortplanting, de hormoonhuishouding, de botvorming en het bloed, en leiden tot chronische en dodelijke vergiftigingen.

Strijd tegen beschikking

Het kanton Graubünden eist in een beschikking dat de krachtcentrales de sanering plannen, uitvoeren en financieren. De Engadiner Kraftwerke vinden deze eis te ver gaan. Daarbij verwijzen zij naar een lopende strafzaak tegen de verantwoordelijke van het corrosiebeschermingsbedrijf, dat volgens hen verantwoordelijk is voor de watervervuiling.

De met de kankerverwekkende bouwstof PCB verontreinigde beek in het Nationaal Park moet zo snel mogelijk worden gereinigd, anders dreigt de verontreiniging van de complete voedselketen. «Het is dramatisch», zei Heidi Hanselmann, voorzitter van de stichtingsraad van het Nationaal Park, op een persconferentie. Er is dringend ingrijpen nodig, het gaat om de ergste verontreiniging in de Alpen.

Het Nationaal Park verklaarde bovendien dat de PCB-vergiftiging in de Spöl slechts voor 15 % terug te voeren is op het ongeluk in het najaar van 2016. De overige 85 % van de verontreiniging is sinds 1970 veroorzaakt door de lopende bedrijfsvoering van de krachtcentrales.

Nu maakten ook de milieuorganisaties Pro Natura Graubünden, WWF Graubünden en Aqua Viva bekend dat zij beroep aantekenen tegen de saneringsbeschikking. Ook zij eisen de sanering van het gehele stromingstraject van de bovenste Spöl en van de drukgalerij. De autoriteiten zouden de verontreinigde rivier in het Nationaal Park maar half serieus willen saneren, schreef Pro Natura.