Nietoperze w Szwajcarii nie są nosicielami niebezpiecznych wirusów

Nietoperze uchodzą za najbardziej prawdopodobne źródło koronawirusa Sars-CoV-2, jednak dokładne pochodzenie nadal nie zostało ostatecznie wyjaśnione.

W próbkach kału i tkanek nietoperzy żyjących w Szwajcarii wirolodzy z Uniwersytetu Zuryskiego poszukiwali wirusów. Odkryli 16 rodzin wirusów, które mogą infekować kręgowce, w tym koronawirusy. Nie zakładają jednak, że stanowią one zagrożenie dla ludzi.

Rzeczywiście, u nietoperzy wykryto już tysiące różnych wirusów, z których niektóre mogą infekować ludzi bezpośrednio lub za pośrednictwem żywiciela pośredniego. Do tych wirusów odzwierzęcych należą nie tylko różne koronawirusy, lecz także wirus wścieklizny, Marburg, Ebola, Nipah i Hendra.

Zespół pod kierownictwem Cornela Fraefela i Jackuba Kubakiego z Instytutu Wirusologii Uniwersytetu Zuryskiego, wspólnie z Kliniką Zwierząt Egzotycznych, Domowych i Dzikich przy Szpitalu Weterynaryjnym w Zurychu oraz Fundacją Ochrony Nietoperzy, prowadził poszukiwania wirusów, dla których nietoperze w Szwajcarii stanowią rezerwuar.

Za pomocą analiz genomowych naukowcy zbadali próbki kału i tkanek 7291 nietoperzy oraz 18 rodzimych gatunków nietoperzy, w których udało im się wykryć 39 różnych rodzin wirusów. Wyniki opisali w czasopiśmie naukowym «Plos One». Szczególnie bogaty w wirusy okazał się nocek duży, u którego stwierdzono 33 rodziny wirusów.

W zbiorze znalazło się 16 rodzin wirusów, które mogą infekować kręgowce, w tym koronawirusy, adenowirusy, hepewirusy, rotawirusy i parwowirusy. Naukowcy odkryli na przykład w kolonii mroczków posrebrzanych beta-koronawirusa przypominającego czynnik wywołujący Mers, który wcześniej stwierdzono już w innych krajach europejskich.

Choroba układu oddechowego Middle East Respiratory Syndrome (w skrócie Mers) wystąpiła po raz pierwszy w 2012 roku w Arabii Saudyjskiej, gdzie wirus prawdopodobnie przeniósł się z nietoperzy na wielbłądy, a następnie na ludzi. Śmiertelność wśród zakażonych wynosi około 35 procent.

Odkryty w szwajcarskich nietoperzach wirus podobny do MERS jednak nie infekuje ludzi. Ponadto do tej pory nie jest znany żaden koronawirus, który przeskoczyłby z nietoperza na człowieka bez pośrednictwa żywiciela pomocniczego, powiedział Fraefel w rozmowie. «W naszych oczach nie istnieje żadne ryzyko.»

Nie jest wprawdzie wykluczone, że wirus znajdzie drogę do żywiciela pomocniczego, zmutuje się tam, stanie się bardziej zjadliwy i wreszcie przeskoczy na człowieka jako patogen. Jednak kontakt między nietoperzami, innymi dzikimi zwierzętami i zwierzętami domowymi jest w Szwajcarii znacznie mniejszy niż na przykład w Azji, powiedział Fraefel.

W ramach badania kontynuacyjnego wirusolodzy chcą zbadać, jak mutacje w genomie wirusa podobnego do MERS kumulują się w naturalnych warunkach w kolonii nietoperzy późnych (mroczek późny).

Ponadto będą dalej badać próbki kału i tkanek, aby uzyskać jeszcze pełniejszy obraz wirusowego wiromu nietoperzy w Szwajcarii. Badacze oczekiwali bowiem, że natrafią również na przykład na wirusy opryszczki lub wścieklizny. W przypadku ostatnich, na podstawie wcześniejszego badania, przyjmuje się, że występują one u miejscowych nietoperzy.