Mikroplastik na szwajcarskich obszarach chronionych

To jedno z pierwszych w ogóle badań nad występowaniem mikroplastiku w glebach: naukowcy z Uniwersytetu w Bernie zbadali gleby łęgowe na szwajcarskich obszarach chronionych pod kątem mikroplastiku i go znaleźli.

Szacują, że w górnych pięciu centymetrach terenów łęgowych znajduje się około 53 ton mikroplastiku. Nawet wiele gleb w odległych obszarach górskich jest skażonych mikrotworzywami sztucznymi.

Obrazy oceanów i jezior śródlądowych zanieczyszczonych mikroplastikiem nie są niczym nowym. Prawie nieznany jest natomiast fakt, że również gleby są skażone mikrotworzywami sztucznymi. Problem polegał na tym, że do tej pory brakowało metod pozwalających mierzyć i określać ilościowo najmniejsze cząstki plastiku w glebie. Badacze z Instytutu Geograficznego Uniwersytetu w Bernie opracowali zatem nową metodę i po raz pierwszy zbadali 29 gleb łęgowych w całej Szwajcarii, od Genewy po Gryzonię.

Dotyczy prawie wszystkich obszarów chronionych

„Choć stanowiska znajdują się w obszarach chronionych, mikroplastik wykryto w 90 procentach gleb”, mówi Moritz Bigalke, jeden ze współautorów badania z Instytutu Geograficznego Uniwersytetu w Bernie. Cząstki mikroplastiku udało się wykryć nawet w wielu odległych rejonach górskich – to wskazówka, że mikroplastik jest przenoszony drogą powietrzną. Badacze szacują ilość mikroplastiku w górnych 5 cm szwajcarskich gleb aluwialnych na 53 tony. Wyniki te zostały niedawno opublikowane w czasopiśmie „Environmental Science and Technology”.

Największe stężenia mikroplastiku występują tam, gdzie w glebie znaleziono większe odpady z tworzyw sztucznych. Mikroplastik powstaje tu prawdopodobnie w wyniku rozdrabniania większych elementów plastikowych. Mikroplastik znajduje się jednak także w wielu glebach pozbawionych większych kawałków plastiku. Ten mikroplastik jest niezwykle drobny (poniżej 0,5 mm średnicy), różni się składem od większych odpadów plastikowych i występuje nawet w niektórych odległych rejonach górskich. Ponadto badacze wykazali związek między liczbą ludności w zlewni rzeki a stężeniem mikroplastiku w glebie: im więcej osób mieszka na danym obszarze, tym silniej zanieczyszczone są gleby.

„Te ustalenia są alarmujące”, wyjaśnia współautor Michael Scheurer. Ponieważ: „Nowe badania wskazują, że mikroplastik w glebie może na przykład zabijać dżdżownice”. Skoro dżdżownice pełnią w glebie ważne funkcje, może to także pogorszyć żyzność gleby.

Skutki dla łańcucha pokarmowego są nieznane

Jakie są dokładne skutki dla roślin i żyzności gleby oraz w jaki sposób mikroplastik przedostaje się przez rośliny uprawne do ludzkiego łańcucha pokarmowego, nie zostało jednak zbadane. Z prognoz wynika, że sama ilość mikroplastiku, który wraz z osadami ściekowymi trafia co roku do gleby, jest większa niż ilość, która ląduje w oceanach świata. Zapotrzebowanie na badania w tej wciąż młodej dziedzinie jest zatem ogromne. Moritz Bigalke mówi: «Potrzebne są na przykład badania nad tym, jak mikroplastik wpływa na produkcję żywności i czy może przedostać się do łańcucha pokarmowego.» Więcej na temat środowisko i ochronę przyrody.