Genewa: Żbik wraca do kantonu bez polowań

Chroniony w Szwajcarii gatunek jest dalekim krewnym kotów domowych, mówi Gottlieb Dandliker z genewskiego Departamentu Środowiska.

Ostatnie potwierdzone obserwacje żbików w kantonie Genewa pochodzą z 1887 roku. Wytępiono je wówczas głównie z powodu futra.

Równie nieszkodliwy, co dyskretny, ten mały żbik zniknął z terytorium Genewy. Po długiej nieobecności w tym roku sfotografowano kilka różnych osobników w kanton Genewa.

W tym stuleciu potwierdzono nawet rozmnażanie się tego wspaniałego zwierzęcia w kantonie Genewa. „Codziennie pracujemy nad tym, by mieszkańcom Genewy zapewnić dostępną i zróżnicowaną przyrodę. Powrót żbika to jedno z tych małych zwycięstw, które świadczą o skuteczności naszych działań: powoli, ale pewnie, dzięki żywej kampanii, fauna staje się coraz bogatsza”, skomentował Luc Barthassat, radca stanu odpowiedzialny za departament środowiska, transportu i rolnictwa.

Ponad 40 lat temu w kantonie Genewa zniesiono łowiectwo rekreacyjne. Od tego czasu ochrona przyrody i bioróżnorodność stale się poprawiają.

Wygląd

• Samce (koty): 53 do 68 cm, 3 do 8 kg
• Samice (kotki): 47 do 65 cm, 2,4 do 5 kg
• Wierzch ciała żółtoszary do szarego, z 4 do 6 czarnymi, z przodu zwykle przerywanymi podłużnymi pasami na głowie i karku oraz przerywanymi poprzecznymi prążkami na grzbiecie i bokach
• Strona brzuszna często jaśniejsza, żółtawa
• Puszysty ogon z 3 do 4 czarnymi pierścieniami i czarną końcówką
• Z kotem domowym spokrewniony tylko dalekim pokrewieństwem, choć długo uważano go za jego gatunek macierzysty
• Duże ryzyko pomylenia z kotami domowymi o dzikim umaszczeniu
• Znacznie większy i silniejszy niż kot domowy
• Odróżnia się także gęstszym owłosieniem, większymi wąsami i dzikszym spojrzeniem

środowiska życia

• Typowy mieszkaniec lasu
• Żbik preferuje niezbyt wysoko położone południowe stoki z gęstym podszytem i skałkami, które zapewniają mu kryjówki, oraz rozległe otwarte tereny jako miejsca żerowania.

Występowanie i miejsce w systematyce zoologicznej

• Zamieszkuje całą Europę Środkową z wyjątkiem Alp
• Należy do rodziny kotowatych (Felidae) i rzędu drapieżnych (Carnivora).

Pokarm

• Zdobycz: przede wszystkim drobne gryzonie, ale w sprzyjających okolicznościach także ptaki, ssaki wielkości zająca, owady i płazy
• Padlinę tylko w czasie ciężkiej biedy pokarmowej

Zmysły i odgłosy

• Bardzo silnie rozwinięte zmysły, jednak węch ma tylko umiarkowany
• Miauczenie, mruczenie, warczenie (odgłos grożenia), ochrypłe wrzaski (odgłos godowy), syczenie

Rozmnażanie

• Okres godowy w lutym/marcu
• W nocy słychać wówczas miłosne zawodzenie, zwłaszcza kocura
• Parzenie przebiega podobnie jak u kotów domowych
• Ciąża trwa od 63 do 69 dni
• W kwietniu/maju rodzi około 2 do 6 młodych, które są ślepe przez 9 do 11 dni
• Młode przychodzą na świat w stosach chrustu, norach, szczelinach skalnych i podobnych kryjówkach
• Gdy tylko pojawia się zagrożenie, kotka przenosi młode do innej kryjówki
• Kocur prawdopodobnie nie zajmuje się młodymi
• Karmione mlekiem przez 4 miesiące, od około 6. tygodnia także dodatkowym pokarmem mięsnym
• W wieku 2 miesięcy młode koty towarzyszą matce na polowaniu
• Od jesieni młode są samodzielne i szukają własnego rewiru
• Dojrzałość płciową osiągają w wieku 10 miesięcy

Tryb życia i długość życia

• Aktywny głównie o zmierzchu i w nocy
• Terytorialny samotnik
• Areał kotki może liczyć do 3500 ha, kocura do 5500 ha
• Chwyta zdobycz, skradając się bezszelestnie przez zarośla i znieruchomiając przy najmniejszym dźwięku, by potem kilkoma potężnymi skokami powalić ofiarę
• Maksymalny wiek na wolności to 12 do 14 lat, w niewoli do 21 lat

Zagrożenia dla żbika

• Naturalnymi wrogami są ryś i wilk, a młodych żbików także puchacz, orzeł przedni, jastrząb, lis i kuna.
• myśliwi rekreacyjni
• Wysokie straty powodują także wypadki drogowe

Populacja

• Dawniej spotykany niemal wszędzie w Europie Środkowej, lecz niemal wytępiony przez intensywne polowania