USA: Słoń z zoo przed sądem

Najwyższy sąd stanu Nowy Jork wkrótce zdecyduje, czy słoń azjatycki ma takie same prawa jak człowiek i czy może zostać przeniesiony do sanktuarium dla zwierząt.

Nonhuman Rights Project reprezentuje Happy, która od czterech dekad żyje w zoo w Bronksie w Ameryce, i twierdzi, że zwierzę jest «poznawczo złożonym zwierzęciem nieludzkim», które powinno zostać uwolnione.

51-letnia słonica azjatycka mieszka w zoo od 1977 roku. Od około 2006 roku Happy jest trzymana w oddzielnym wybiegu o powierzchni 0,4 hektara, z dala od innych słoni.

Cztery lata temu grupa z siedzibą w Florydzie zaczęła zwracać się do nowojorskich sądów o przeniesienie Happy do jednego z dwóch sanktuariów dla słoni w Stanach Zjednoczonych, argumentując, że zwierzę jest przetrzymywane nielegalnie.

Cała historia ludzkości pokazuje, że jedynym sposobem na rzeczywistą ochronę podstawowych interesów ludzi jest uznanie ich praw. W przypadku zwierząt nieludzkich nie jest inaczej.

Nonhuman Rights Project oświadczył, że Happy ma prawo do «habeas corpus», czyli procedury prawnej, w której osoba niesprawiedliwie przetrzymywana lub ktoś działający w jej imieniu może zapytać o przyczynę jej zatrzymania.

Nowojorska ustawa o habeas corpus nie zawiera definicji pojęcia «osoba», a zdaniem grupy Happy powinna zostać za taką uznana.

Czy przyznanie praw człowieka słoniowi oznaczałoby, że ludzie nie mogliby już trzymać psów jako zwierząt domowych?

Przyznanie zwierzętom praw zbliżonych do praw człowieka mogłoby, według niektórych ustawodawców, okazać się niebezpieczną drogą. Sędziowie sądu apelacyjnego w Albany podczas przesłuchania wykazywali sceptycyzm.

Niektórzy pytali, dlaczego zasada habeas corpus powinna mieć zastosowanie, skoro grupa próbowała jedynie zamienić pobyt Happy w zoo na pobyt w sanktuarium.

Inni sędziowie wyrazili obawę, że rozszerzenie pewnych praw prawnych na słonie może rodzić inne pytania: «Czy to oznacza, że nie mogę mieć psa?» – zapytała zastępczyni sędziego Jenny Rivera.

Prawniczka Nonhuman Rights Project, Monica Miller, odpowiedziała, że nie ma tylu dowodów na zdolności poznawcze psów, co w przypadku słoni.

«Naukowcy są zgodni, że słonie są nie tylko autonomiczne, ale również poznawczo złożone i emocjonalnie inteligentne», powiedziała.

Według badania z 2006 roku Happy przeszła test na «rozpoznawanie siebie w lustrze», który jest uważany za wskaźnik samoświadomości. Organizacja ochrony zwierząt argumentuje, że jest to jedna z wielu zdolności poznawczych, które Happy dzieli z ludźmi.

Nonhuman Rights Project twierdzi, że Happy potrzebuje towarzystwa innych słoni.

«Pozbawienie wolności fizycznej polega na tym, że jest ona zamknięta i żyje samotnie na wybiegu o powierzchni 1 hektara», powiedziała Miller podczas przesłuchania.

Wieloletni towarzysz Happy, Grumpy, został zaatakowany na początku lat 2000. przez dwa inne słonie. Grumpy nigdy nie doszedł do siebie po odniesionych obrażeniach i został uśpiony. Kolejny towarzysz Happy, Sammie, zmarł później.

Inny słoń w zoo, Patty, żyje w sąsiednim wybiegu, oddzielonym od Happy ogrodzeniem.

Organizacja charytatywna sprzeciwia się twierdzeniu zoo, że samica słonia «nie potrafi dogadać się z innymi słoniami» i dlatego nie powinna zostać przewieziona do azylu. Twierdzą, że zachowanie Happy jest wynikiem jej długiej niewoli i może zmienić się z czasem w azylu.

Zoo Bronx, prowadzone przez Wildlife Conservation Society, oświadczyło, że Happy nie jest trzymana w izolacji; Happy nie marnieje; Happy nie jest trzymana w stajni przez pół roku. Weterynarze, opiekunowie zwierząt i kuratorzy Zoo Bronx uważają, że dla Happy najlepiej jest pozostać w znajomym otoczeniu.

Wcześniejsze próby nadania osobowości prawnej zwierzętom, w tym szympansom, zakończyły się niepowodzeniem.

Sąd apelacyjny nie wypowiedział się jeszcze, kiedy podejmie decyzję.