Zwitserse lynxen worden naar Duitsland verhuisd

In Rijnland-Palts lopen de voorbereidingen voor de herintroductie van de Zwitserse lynxen.

Redactie Wild beim Wild · 10 januari 2016

Wildecologen hebben samen met hun partners in Zwitserland en Slowakije uitgewerkt hoe alles moet verlopen. Vanaf daar moeten de dieren komen, maar niet vóór april.

Inhoudelijk is alles geregeld, aldus projectleider Sylvia Idelberger van de Stiftung Natur und Umwelt Rheinland-Pfalz. Met de partners in Zwitserland en Slowakije, die ter plaatse verantwoordelijk zijn voor het vangen van de dieren, is overeenstemming bereikt over een gezamenlijke aanpak van de herintroductie. De eerste «penseeloren» worden echter niet vóór april verwacht.

In een overeenkomst wordt bijvoorbeeld geregeld vanaf wanneer het vangen begint en welke dieren geschikt zijn. Ook de transportvoorwaarden, de benodigde vergunningen en diergeneeskundige onderzoeken, evenals de verdeling van verantwoordelijkheden komen in het document aan bod. Bij het opstellen van de overeenkomst is gebruikgemaakt van de jarenlange ervaring van de organisatie KORA, die in Zwitserland verantwoordelijk is voor het onderzoek naar en de monitoring van lynxen.

Tegen het voorjaar van 2018 moet de laatste van de maximaal tien Zwitserse lynxen uit de Jura naar Duitsland zijn gebracht.

Oorspronkelijk zouden meerdere Zwitserse lynxen afgelopen winter eerst een zenderhalsband om hebben gekregen om het vangen te vergemakkelijken. Wegens personeelstekort was dat echter niet mogelijk, aldus bondsraadslid Leuthard.

Het vangen zelf moet in maart beginnen en hooguit tot eind april duren. «Dat hangt ermee samen dat de dieren zich dan in de paartijd bevinden en de vrouwtjes hun jongen van het vorige jaar verlaten», zei bioloog Idelberger. Na het vangen gaan de penseeloren eerst vier weken in quarantaine voordat ze naar Duitsland worden gebracht. «De eerste Zwitserse lynxen zijn dus niet vóór april te verwachten», legde Idelberger uit.

De wildecologen willen aanvankelijk minstens één paar tegelijk uitzetten, zodat de dieren potentiële partners kunnen vinden. Idelberger wees erop dat er tot nu toe zes zogeheten lynxpeetouders zijn gevonden, die het vangen, de quarantaine en het transport per dier met 10.000 euro steunen. Daarmee zijn de peetschappen voor de start van het project vergeven. In totaal moeten de komende jaren 20 lynxen uit Zwitserland en Slowakije in het Pfälzerwald worden uitgezet. De dieren zelf kosten niets.

Het project heeft een totaalbudget van 2,75 miljoen euro. Van de kosten draagt de EU de helft, het milieuministerie in Mainz ongeveer 400.000 euro. Onder meer het WWF en de Deutsche Wildtierstiftung zijn eveneens betrokken. Het project wordt begeleid door tal van acties om het publiek te informeren en de verschillende belangengroepen erbij te betrekken. Daarnaast komt er een onderzoek naar de vraag hoe groot het toeristische potentieel is dat uit de herintroductie voortvloeit.

Het Pfälzerwald is een van de grootste aaneengesloten bosgebieden van Duitsland. Samen met de Noordelijke Vogezen in Frankrijk vormt het een biosfeerreservaat. Er is daar geen lynxpopulatie. Wel zijn er enkele individuele dieren aangetoond, voor het laatst in 2009. De uitzetting moet wetenschappelijk worden begeleid.

Der Luchs

Lynxproject in Oostenrijk «op de tocht»

In de zaak van een in de Kalkalpen illegaal afgeschoten mannetjeslynx heeft het Oberlandesgericht Linz de verantwoordelijke recreatieve jaagster (64) woensdag weliswaar onherroepelijk veroordeeld tot een geldboete, maar de schadevergoedingseis van het Nationalpark Kalkalpen ter hoogte van 12.100 euro niet erkend en de natuurbeschermers naar de burgerlijke rechter verwezen.

Het nationaal park houdt echter vast aan betaling en wil de recreatieve jaagster een bedrag van 12.500 euro in rekening brengen, zegt de directeur van het nationaal park, Erich Mayrhofer. «Door dergelijke illegale ingrepen is er grote schade ontstaan voor de natuur en voor ons als nationaal park, vooral omdat het geen op zichzelf staande gevallen zijn», aldus Mayrhofer. Hij verwacht «verdere onderzoeken en rechtszaken». Als de veroordeelde recreatieve jaagster niet bereid is te betalen, zal het park een rechtszaak aanspannen.

De directeur van het nationaal park herinnert eraan dat sinds 2009 in totaal zes mannetjeslynxen spoorloos zijn verdwenen. De lynxpopulatie rond het nationaal park bestond vroeger uit 15 gedocumenteerde dieren. Nu is er van geen enkel mannetje meer een teken van leven.

«Het is onze wettelijke taak om de lynxpopulatie op te bouwen en in stand te houden.» Zonder de mannetjes staat het herintroductieproject echter «op de tocht», zegt Mayrhofer. «Daarom willen we nog vóór de komende paartijd in maart en april dit jaar een mannetjeslynx in Zwitserland vangen en in het gebied van het nationaal park weer uitzetten. Dat is een omvangrijk project dat tot 15.000 euro kost», aldus Mayrhofer. De in het voorjaar afgeschoten mannetjeslynx «B7» was een nakomeling van uitgezette lynxen. De rechtbank oordeelde woensdag dat er voor de Nationalpark GmbH geen vermogensschade ontstaat wanneer een dier in het wild om het leven komt. Met betrekking tot twee andere mogelijk gedode mannetjeslynxen blijft het openbaar ministerie van Steyr onderzoek doen.

«Er zijn bij ons nog meer procedures aanhangig», zegt hoofd van de autoriteit Guido Mairunteregg. Tot nu toe is alle aanwijzingen daarover nagegaan, maar het onderzoek heeft nog geen resultaten opgeleverd waarmee de procedure kan worden afgerond. «We weten tot nu toe niet wie verantwoordelijk is.»

Lynxen in Oostenrijk

De Euraziatische lynx is een van de grootste landroofdieren van Europa. Lynxen jagen in de schemering of 's nachts en voeden zich met kleine zoogdieren en vogels.

Door het verlies van de natuurlijke leefomgeving en door bejaging bestaat de populatie in Oostenrijk nog maar uit 20 tot 25 dieren.

In Opper-Oostenrijk mag de lynx feitelijk niet worden bejaagd, omdat de dieren het hele jaar door beschermd zijn.

In een straal van 100 tot 150 kilometer rond het Nationalpark Kalkalpen leefden tot nu toe 15 dieren. Sinds 2009 zouden echter zes mannelijke lynxen spoorloos zijn verdwenen.

Gerelateerde dossiers en bijdragen:

Meer over recreatieve jacht: In onze dossiers over recreatieve jacht bundelen we feitenchecks, analyses en achtergrondverhalen. Het wetenschappelijk bewijs staat in het overzicht Studies over de gevolgen van de recreatieve jacht.

Het standpunt van IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild wijst de recreatieve jacht af. Ons voorbeeld is kanton Genève, dat sinds 1974 zonder recreatieve jacht functioneert: zonder jachttijden, zonder jachthonden, zonder drijfjachten, zonder hoogzitten, zonder de dierenmishandeling en de criminaliteit die elders bij het jachtseizoen horen. Wat daar al meer dan vijftig jaar werkt, weerlegt elk positiepaper van JagdSchweiz. Een organisatie die haar beleid baseert op beweringen die zij in haar eigen documenten zelf weerlegt, is geen vakorganisatie, maar een fabriek voor desinformatie.

Wilde dieren hebben een stem nodig

Eén keer per week: onderzoeken, petities en achtergrondinformatie over de recreatieve jacht. Gratis en op elk moment weer op te zeggen.

Redactie Wild beim Wild

Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.