Lynx Juro zwemt vanuit het Zwarte Woud naar Zwitserland

In de vroege ochtenduren van een dag in maart zwom lynx Juro door de Rijn bij Laufenburg en betrad hij Zwitserse bodem.

Wat voor de tweejarige mannelijke lynx vermoedelijk routine was, is voor het wildonderzoek een belangrijk moment: voor het eerst kon het lynxmonitoring van het Forstliche Versuchs- und Forschungsanstalt Baden-Württemberg via GPS-gegevens volgen hoe een lynx vanuit het zuidelijke Zwarte Woud naar Zwitserland trekt.

Na het oversteken van de Rijn trok Juro tot in de uitlopers van het Juragebergte. Sindsdien zwerft hij door de kantons Baselland, Aargau en Solothurn, maar keert hij ook telkens weer terug naar de buurt van de Rijn.

De waarschijnlijke reden voor de tocht is van biologische aard: op zoek naar een partner heeft lynx Juro tijdens de bronsttijd het zuidelijke Zwarte Woud verlaten. In maart stak hij de Rijn over bij Laufenburg, zeer waarschijnlijk om zijn geluk te beproeven in het land waaruit het tweejarige dier ooit afkomstig zou kunnen zijn.

Een corridor onder druk

De tocht werpt licht op een structureel probleem. Het Hoogrijndal tussen het Zwarte Woud en het Zwitserse Jura is een barrière die trekkende wilde dieren beperkt. Er zijn nog maar weinig onbebouwde stukken van de Rijn die een oversteek naar en uit Zwitserland mogelijk maken. En ook die worden steeds smaller door bouwprojecten.

Op zijn weg naar Zwitserland stak Juro bij Binzen tweemaal de A98 over en in Bad Säckingen de B34. De gegevens laten zien welke wildcorridors worden gebruikt en in welke andere gebieden corridors of ecoducten nodig zijn.

Voor KORA-deskundige Kristina Vogt is de genetische uitwisseling tussen de populaties cruciaal: de lynxpopulaties in het Zwarte Woud maken deel uit van de Bovenrijnse lynxmetapopulatie. Een uitwisseling tussen de Zwitserse en de Baden-Württembergse lynxpopulaties is volgens haar onmisbaar om een stabiele lynxpopulatie in het drielandenpunt te vestigen.

Komt Juro terug?

Of de luchskater in Zwitserland een territorium en een vrouwtje vindt of terugkeert naar het zuidelijke Zwarte Woud, is volgens de FVA onzeker. Aangezien het waarschijnlijk om een paartijdtrek gaat, is een terugkeer denkbaar. Pas wanneer hij zes maanden lang niet meer kan worden aangetoond, geldt hij niet langer als gevestigd.

In Baden-Württemberg worden ondertussen actief vrouwelijke lynxen uitgezet om de populatie te versterken. Maximaal tien zo mogelijk vrouwelijke lynxen moeten in het Zwarte Woud worden uitgezet. Het project wordt sinds 2023 door de FVA uitgevoerd in nauwe samenwerking met de Landesjagdverband Baden-Württemberg, het WWF en de Zoologischer Garten Karlsruhe.

Juro levert intussen waardevolle gegevens, ook al weet hij dat zelf niet. Wat de predatoren in Zwitserland voor hun overleving nodig hebben, is geen medelijden, maar ruimte: doorlaatbare landschappen, onbebouwde Rijnoevers, functionerende corridors. Juro laat zien dat deze wegen er nog zijn. En hoe smal ze geworden zijn.