Zürich wil jachtwetgeving wijzigen: wildschaderegeling 'niet opgegaan'

Het kanton Zürich wil zijn jachtwetgeving opnieuw aanpassen, slechts drie jaar na de algehele herziening. Dat kondigt de visserij- en jachtdienst (FJV) aan in het 'FJV Bulletin' nr. 9 van november 2026. De raadpleging over de gedeeltelijke herziening moet half november 2026 beginnen.

Wat de jachtdienst wil veranderen

Aanleiding zijn volgens de FJV de wijzigingen in de federale jachtwetgeving die de Bondsraad per 1 februari 2025 'op korte termijn' in werking heeft gesteld. Met name de wildschaderegeling voor bever en wolf is fundamenteel herzien; de kantons moeten nieuwe soorten schade financieel vergoeden. Daarbij komen wijzigingen in de plichten en rechten van het jachttoezicht en van de jachtgerechtigden. De Zürichse jachtwetgeving moet daarom 'gecorrigeerd' worden. Wat de Bond destijds heeft gewijzigd, legt de overzichtspagina 'Wat is de jachtwet in Zwitserland?».

Tegelijkertijd wil het kanton de uitvoering 'stroomlijnen'. Genoemd wordt de erkenning van buitenkantonnale jachtbekwaamheidsbewijzen. Die is nu gekoppeld aan de woonplaats van de aanvrager, wat volgens de FJV heeft geleid tot 'onwenselijke situaties' bij het verkrijgen van jachtrechten. Welke gevallen worden bedoeld, vermeldt de dienst niet.

Wildschade: 'Niet opgegaan'

Het meest explosieve deel betreft de wildschade aan landbouwgewassen. Sinds de algehele herziening van de kantonale jachtwetgeving in 2023 zijn zowel de bijdragen aan preventiemaatregelen als de som van de geschatte wildschade «constant gestegen», schrijft de FJV. Ook de werkdruk voor de landbouw is «onverminderd» toegenomen. Het plan om de schadesom zo veel mogelijk te verlagen en daarvoor bijdragen te verstrekken voor schadepreventie en het onderhoud van dergelijke maatregelen, is «niet opgegaan». De bepalingen over het voorkomen en vergoeden van wildschade moeten nu worden afgestemd op de regels van de buurkantons Aargau en Thurgau. Concrete cijfers of details over het nieuwe model noemt het bulletin niet.

Ter duiding: bij de wilde zwijnen volgt Zürich een eigen aanpak. De dieren moeten zich meer in het bos en minder op de akkers ophouden. Daarvoor zet het kanton in op geurstoffen die naar menselijk zweet ruiken, op apparaten die waarschuwings- en pijngeluiden van wilde zwijnen afspelen en op nachtelijke afschotten op de akkers in plaats van in het bos, zoals persbureau SDA op 13 oktober 2026 meldde. Volgens datzelfde bericht doden recreatieve jagers in het kanton elk jaar 1.300 tot 1.500 wilde zwijnen, maar groeit de populatie toch met maximaal 300 dieren per jaar en bedraagt ze momenteel 2.500 tot 3.000. In de afgelopen twee jaar betaalde het kanton telkens 380.000 frank schadevergoeding aan de landbouw. Het nieuwe beheer van wilde zwijnen wordt tot medio 2028 getest. Wij hebben het concept in het artikel «Zürichs twijfelachtige omgang met wilde zwijnen» kritisch belicht. Hoge afschotaantallen alleen zijn geen bewijs van succesvolle schadebeperking. Meer voorbeelden documenteert het artikel «Ondanks meer afschot: wildzwijnschade blijft hoog».

Droogte vergroot het risico bij drijfjachten

In hetzelfde bulletin waarschuwt de FJV voor de gevolgen van de droge zomer voor de veiligheid. De aanhoudende droogte vergroot het risico op onvoorspelbare breuken van groene takken en boomkronen. Voor individuele personen is het risico weliswaar gering, maar bij drijfjachten ontstaat door het grotere aantal aanwezigen een “verhoogd collectief risico”. Gebieden met zichtbare droogteschade, afgestorven takken of instabiele bomen moeten “waar mogelijk” worden vermeden; de verantwoordelijkheid ligt bij de organisatoren. Een algeheel afzien van drijfjachten beveelt de FJV in deze mededeling niet aan. De belasting van wilde dieren door drijfjachten komt in de veiligheidsmededeling niet aan bod.

Commentaar: de herziening moet de systeemvraag stellen

Deze erkenning vraagt meer dan een technische aanpassing van de vergoedingsregels. Wanneer preventiebijdragen, geschatte schade en arbeidsinzet tegelijkertijd stijgen, moet het kanton openlijk maken waarom de bestaande regeling haar doel heeft gemist. Daarbij hoort ook de rol van de reviersjacht kritisch tegen het licht te worden gehouden: welk meetbaar effect heeft zij op schadepreventie, tegen welke kosten en met welke gevolgen voor de wilde dieren? Zürich heeft met verjaging op de akkers en gerichte afschotten een eigen weg gekozen. Of die houdbaar is, moet blijken uit controleerbare cijfers.

Een eerlijke balans omvat ook hoeveel wilde zwijnen, vossen en reeën er elk jaar sterven en wat drijfjachten betekenen voor de niet-menselijke dieren die daarbij uit hun schuilplaatsen worden gejaagd. Hoe dun de motiveringen van de overheid nu al zijn, blijkt uit de discussie van een Zürichse burger met de jachtadministratie over de balans van de vossenjacht. In plaats van steeds meer druk op wilde dieren zijn er preventie, professioneel wildbeheer en leefgebieden nodig waarin wilde dieren rust vinden.

Zo kunt u meedoen

Het ontwerp wordt volgens de FJV vanaf half november op het kantonale platform vernehmlassungen.zh.ch gepubliceerd. Wie daarnaast politiek iets in beweging wil brengen, vindt in de handleiding “Volksinitiatief tegen recreatieve jacht: zo gaat het in uw kanton” de benodigde stappen.

Bronnen

• Kanton Zürich, Fischerei- und Jagdverwaltung: FJV Bulletin Nr. 9, november 2026 (pdf)
• SDA via Südostschweiz, 13 oktober 2026: Kanton Zürich will Wildschweinen mit neuem Konzept zu Leibe rücken
• Kanton Zürich: consultatieplatform