Moeten olifanten dezelfde rechten hebben als mensen?

Een dierenwelzijnsorganisatie probeert nu de olifanten te bevrijden uit wat volgens haar in feite een gevangenis is voor deze zeer intelligente en sociale dieren, die in het wild kilometers per dag kunnen afleggen.

Het hoogste gerechtshof van Colorado zal op 24-10-2024 beslissen of de oudere Afrikaanse olifantenwijfjes wettelijk in staat zouden moeten zijn om hun gevangenschap aan te vechten via een reeds lang bestaande procedure die door gevangenen wordt gebruikt om hun detentie aan te vechten.

Habeas-corpusaanklacht voor olifanten

De dierenwelzijnsorganisatie NonHuman Rights Project stelt dat de dieren in de dierentuin «onrechtmatig zijn opgesloten» en eist hun vrijlating naar een niet nader genoemd olifantenreservaat.

«Zij lijden onmetelijk en onnodig. Zonder rechterlijk ingrijpen zijn ze gedoemd om dag na dag, jaar na jaar, en voor de rest van hun leven te lijden», zei de advocaat van de groep, Jake Davis, in een in mei bij het Hooggerechtshof van Colorado ingediend document.

Het belangrijkste juridische twistpunt is de vraag of de olifanten volgens de wet als personen worden beschouwd en daarom een habeas-corpuspetitie tegen hun gevangenschap kunnen indienen. Het NonHuman Rights Project stelt dat rechtspersoonlijkheid niet beperkt is tot mensen. Het debat over dierenrechten wint wereldwijd aan juridische relevantie.

Precedent uit New York

De aanklacht lijkt op een niet-succesvolle aanklacht die de groep in 2022 indiende tegen de gevangenschap van een olifant genaamd Happy in de Bronx Zoo. Het hof van beroep van New York oordeelde dat Happy, hoewel hij intelligent is en medeleven verdient, niet kan worden beschouwd als een illegaal opgesloten persoon die de mogelijkheid heeft om een verzoek tot vrijlating in te dienen.

Het vonnis uit New York stelt dat het toekennen van dergelijke rechten aan een olifant “enorme destabiliserende gevolgen voor de moderne samenleving” zou hebben en de manier waarop mensen met dieren omgaan zou veranderen.

De Cheyenne Mountain Zoo zegt dat een verhuizing van de olifanten en een mogelijke onderbrenging bij nieuwe dieren op hun leeftijd wreed zou zijn en mogelijk onnodige stress zou veroorzaken. De olifanten zijn niet gewend om in grotere kuddes te leven en hebben, volgens de ervaringen van de dierentuin, noch de vaardigheden noch de wens om zich daarbij aan te sluiten.

In een verklaring voorafgaand aan de hoorzitting van 24-10-2024 beweerde de dierentuin dat het NonHuman Rights Project niet begaan is met de olifanten, maar slechts probeert een juridisch precedent te creëren dat het mogelijk zou maken de gevangenschap van elk dier ter discussie te stellen. De huisvesting van wilde dieren in dierentuinen blijft een centraal thema binnen het dierenwelzijn.

Verdere artikelen

• Dierentuinen berokkenen dieren meer schade dan u zich wellicht bewust bent
• Gerechtigheid voor dierentuindieren
• Is het tijd om dierentuinen te verbieden?
• Finland: dierentuin wil reuzenpanda's vanwege onderhoudskosten terugsturen naar China
• Het houden van olifanten in dierentuinen moet eindelijk stoppen!
• Doden van overtollige dieren – dierentuinen falen bij soortenbescherming