Wetenschap waarschuwt, politiek schiet

Al in 2016 liet de Kantonale Walliser Jagersvereniging (KWJV) een uitgebreide studie naar de gemzenpopulaties uitvoeren.

De wildbiologen dr. Christine Miller en dr. Luca Corlatti concluderen daarin dat er in de Walliser populaties een duidelijk overschot aan geiten ten opzichte van bokken bestaat. Dit onevenwicht kan zich negatief uitwerken op de voortplanting, de sociale structuur en de gezondheid van de dieren uitwerken.

De landbouwkundige vuistregel dat één stier dertig koeien kan dekken, gaat in de natuur van de gemzen niet op. Toch is precies volgens deze logica het huidige Walliser jachtmodel voor gemzen opgezet.

De studie beveelt daarom expliciet aan om het afschot van vrouwelijke dieren te verhogen en bokken de tijd te geven om in de sociaal belangrijke leeftijdsklasse boven de elf jaar te kunnen groeien. Alleen zo kunnen stabiele populaties worden gewaarborgd, schrijft pomona.ch op 14-9-2025.

Nieuw jachtplan gaat de tegenovergestelde richting op

Ondanks deze waarschuwingen verdubbelt het nieuwe jachtmodel het quotum voor volwassen bokken. Volgens de Dienst voor Jacht en Onzin Wallis zou de bescherming van vrouwelijke gemzen weliswaar “worden vergroot”, maar tegelijkertijd blijven belangrijke leeftijdsklassen bij de geiten onbeschermd: 3,5 jaar oude dieren mogen nog steeds worden geschoten – net een jaar voordat ze voor het eerst jongen krijgen.

Deskundigen waarschuwen dat het ontbreken van oudere bokken leidt tot meer bronstgevechten, verstoorde rangordes en stressgerelateerde verzwakking van de dieren. Dit kan een hogere wintersterfte bij bokken en geiten tot gevolg hebben, evenals slechtere overlevingskansen voor de jongen.

Een verschoven geslachtsverhouding heeft verstrekkende gevolgen: latere bronsttijd, meer nabronsten, verhoogde parasietendruk, later geboren en dus zwakkere kitsen – een vicieuze cirkel die de populatie destabiliseert.

Politiek onder druk

Het patroon is niet nieuw: al bij de wolvenjacht volgde de Walliser politiek de druk van bepaalde belangengroepen en negeerde ze wetenschappelijke waarschuwingen voor een destabilisering van de populaties. Critici zien hierin een algemeen probleem – kortetermijnbelangen zouden voorrang krijgen boven duurzaam wildbeleid.

Het conflict rond de gemzenjacht in Wallis toont exemplarisch hoe wetenschappelijke inzichten en politieke besluiten uit elkaar kunnen groeien. Of de populaties op lange termijn stabiel blijven, hangt er nu van af of de verantwoordelijken bereid zijn aanbevelingen uit het onderzoek serieus te nemen – of dat ze jachtbeleid blijven voeren tegen het advies van hun eigen deskundigen in.