Voyageurs National Park: wolvenpopulatie daalt sinds 2023 met 44 procent doordat er te weinig prooi is

In het gebied rond het Voyageurs National Park in het noorden van Minnesota leven zo weinig wolven als nooit eerder sinds het onderzoek twaalf jaar geleden begon. De populatie is voor de derde keer op rij gedaald, sinds 2023 in totaal met 44 procent. Een afschotquotum bestaat er niet. De oorzaak is het voedselaanbod.

Wat de onderzoekers hebben gemeten

Het Voyageurs Wolf Project volgt de wolven in het zogeheten Greater Voyageurs Ecosystem, een gebied van circa 2.400 km² in en rond het nationale park aan de grens met Canada. De onderzoekers werken met gps-halsbanden en honderden wildcamera's, in de winter van 2024/25 waren dat er 378.

Gemeten wordt de wolvendichtheid. Die daalde in de winter van 2023/24 met 15 procent, in 2024/25 met 19 procent en vorig jaar met nog eens 18 procent. Samen levert dat de daling van 44 procent op ten opzichte van de winter van 2022/23. In de winter van 2024/25 telden de onderzoekers 99 wolven, waarvan 22 solitaire dieren.

Minder herten, grotere territoria, minder welpen

De aanleiding waren de strenge winters van 2021/22 en 2022/23. Daarna keldert de populatie witstaartherten in het gebied met meer dan de helft. De wolven reageerden op twee manieren. De roedels hadden grotere territoria nodig om voldoende voedsel te vinden: binnen twee jaar groeiden de territoria met ruim 50 procent tot gemiddeld bijna 150 km². Daardoor is er in hetzelfde gebied plaats voor minder roedels. Bovendien overleefden nauwelijks welpen. Van de in het voorjaar van 2024 geboren jongen haalde volgens het projectrapport slechts ongeveer één op de vijf de winter, in het hele gebied groeiden maar 19 welpen op.

Projectleider Tom Gable noemt de hertenpopulaties en het totale aanbod aan prooidieren de belangrijkste factor voor het aantal wolven dat een landschap kan dragen. De onderzoekers maken zich geen zorgen: ze spreken van het natuurlijke op en neer van een wolvenpopulatie die zich aanpast aan de prooi. Herstellen de herten zich, dan zullen de wolven volgen.

Wat de bevinding zegt en wat niet

De cijfers gelden voor dit ene gebied en zeggen niets over de landelijke populatie van Minnesota. Of het patroon zich elders voordoet, laat Gable in het midden. Duidelijk is: de achteruitgang vond plaats zonder recreatieve jacht en zonder afschotquota. De wolf is in Minnesota sinds februari 2022 weer federaal beschermd en mag alleen worden gedood ter verdediging van mensenlevens. Dat kan veranderen: president Trump heeft in september per decreet geëist dat de wolf van de lijst van beschermde soorten wordt geschrapt. Minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum moet uiterlijk 3 december beslissen.

Wat dit betekent voor Zwitserland

In de Zwitserse politiek geldt als vaststaand dat wolven «gereguleerd» moeten worden, omdat de populatie anders ongeremd zou groeien. Met de herziene jachtwet zijn sinds februari 2025 preventieve afschoten toegestaan. Minnesota laat zien dat een wolvenpopulatie ook zonder afschot niet ongeremd groeit. Twee mechanismen begrenzen haar, en beide werken ook in Zwitserland.

Het eerste is de prooi. In Graubünden is de dichtheid aan hoefdieren volgens een analyse van de Gruppe Wolf Schweiz meer dan drie keer zo hoog als in het Yellowstone National Park. De recreatieve jacht krijgt de hoefdieren niet onder controle: in 25 jaar jachtstatistiek is het aantal afgeschoten herten bijna verdubbeld, en toch groeit de populatie. Die kloof vult de wolf. Hij vindt hier volop voedsel, omdat de recreatieve jacht haar vermeende taak niet vervult. Door de hoefdierpopulaties te verkleinen, verkleint hij zijn eigen voedselbasis. Dalen de populaties, dan volgt de wolf, zoals nu in Minnesota. Voor het beschermingsbos is dat een winst.

Het tweede is het territorium. Wolvenroedels verdedigen hun territoria tegen vreemde wolven, en jonge wolven moeten wegtrekken en eerst een vrij gebied vinden. Een nieuwe analyse van 32 wolvenpopulaties in Noord-Amerika kwam in 2011 tot de conclusie dat dergelijke sociale mechanismen de dichtheid minstens even sterk begrenzen als het aanbod aan prooidieren. Andere onderzoekers, onder wie de wolvenbioloog L. David Mech, beschouwen de prooi als de doorslaggevende factor. Voor het debat over afschot is deze discussie van ondergeschikt belang: volgens beide verklaringen stelt het ecosysteem de grens, niet het afschotplan. Meer bewijsmateriaal verzamelt de studiepagina «Jacht in feitencheck».

In plaats daarvan wordt er geschoten. Schwyz doodde in de Chöpfenberg-roedel vier welpen in plaats van de via DNA aangetoonde veroorzakers van de roofpartijen, en het BAFU heeft de verwijdering van de hele roedel Jougne-Suchet goedgekeurd. Hoeveel wolven er in deze periode al zijn gedood, toont de voortdurend bijgewerkte wolventeller. Wat dergelijke ingrepen in de roedels aanrichten, staat gedocumenteerd in het dossier 'Recreatieve jagers reguleren, niet roofdieren'.

Commentaar: De natuur heeft geen afschotplan nodig

Een wolvenpopulatie die met 44 procent krimpt omdat haar prooi schaars wordt, is geen noodsituatie, maar ecologie zoals die in het leerboek staat. In Zwitserland daarentegen wordt elke wolf behandeld als een probleem dat alleen met munitie op te lossen is, terwijl de recreatieve jacht al tientallen jaren faalt bij het hoefwild. Wie serieus wil reguleren, zou het roofdier zijn werk moeten laten doen in plaats van het af te schieten. Hoe dat in Minnesota al eerder heeft gewerkt, laat onze bijdrage over het wolvenbeheer in Minnesota.