Dierenwelzijnswet beschermt het leven van dieren niet

De in 2016 opgerichte stichting had de belastingdienst aangeschreven om te worden vrijgesteld van de directe bondsbelasting en de kantonbelasting. Ze verwees in haar verzoek naar deze mogelijkheid wanneer het doel van de stichting uitsluitend in het algemeen belang ligt.

Na de belastingdienst heeft ook het kantonsgerecht van Fribourg het verzoek afgewezen, waarna de stichting zich tot het Federaal Gerechtshof wendde. Het Federaal Gerechtshof heeft het verzoek nu eveneens afgewezen. In de motivering stelt het Federaal Gerechtshof dat belastingvrijstelling op grond van het algemeen belang een activiteit van algemeen belang en belangeloosheid veronderstelt. Een doel in het algemeen belang vereist dat het door de gemeenschap als geheel ook als zodanig wordt erkend.

De rechters in Fribourg hadden al vastgesteld dat de opvang van paarden die ten dode zijn opgeschreven, niet aan deze definitie voldoet. Het Dierenbeschermingswet beschermt het leven van de dieren niet. Een belastingvrijstelling zou daarom verder gaan dan de geldende wet. Daar komt bij dat de stichting de belangen dient van een nauw afgebakende groep personen, namelijk de paardeneigenaren die gedwongen zijn afstand te doen van hun dieren. Het Federaal Gerechtshof volgde deze redenering. In de dierenwelzijnswet is niet verankerd dat de waardigheid en het welzijn van de dieren ook het recht op leven omvatten. De wetgever wilde niet het behoud van het leven bevorderen, maar beperkte zich tot het bestraffen van wrede of ongegronde doding.

De federale rechters erkennen in hun uitspraak dat het zeker aannemelijk is dat een meerderheid van de bevolking de opvatting niet deelt dat een dier een zaak is. De rechtspraak heeft hiermee rekening gehouden door te bevestigen dat een dier een levend en voelend wezen is dat waardering en respect verdient. Bovendien moet in aanmerking worden genomen dat de aankoop van een paard een persoonlijke keuze is en dat de gevolgen daarvan onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar vallen.

Wetboek van Strafrecht

Sinds de wijziging van het Burgerlijk Wetboek van 4 oktober 2002, die op 1 april 2003 in werking is getreden, zijn dieren geen zaken meer (art. 641a lid 1 ZGB). Toch zijn voor dieren in wezen nog steeds de bepalingen van het Wetboek van Strafrecht (StGB) van toepassing die op zaken van toepassing zijn. Dat zijn vooral de vermogensstrafrechtelijke bepalingen inzake wederrechtelijke toeëigening, diefstal en vernieling.

In tegenstelling tot de Duitse dierenwelzijnswet beschermt de Zwitserse wet het leven van het dier niet uitdrukkelijk. Dieren hebben geen bescherming van hun leven, slechts een aanspraak op welzijn gedurende hun leven. De dierenwelzijnswet (TierSchG) in Duitsland is als wet uitgevaardigd met het doel, «uit de verantwoordelijkheid van de mens voor het dier als medeschepsel diens leven en welzijn te beschermen» (§ 1 zin 1). Het uitgangspunt van de dierenwelzijnswet luidt: «Niemand mag een dier zonder redelijke grond pijn, lijden of schade toebrengen» (§ 1 zin 2).

Het doden van dieren is volgens de Zwitserse federale dierenwelzijnswet niet in principe ontoelaatbaar. De meeste dieren in menselijke handen worden vroeg of laat gedood; niet alleen voor de productie van voedsel en andere consumptiegoederen, maar bijvoorbeeld ook om oude en zieke dieren lijden, pijn en een aanzienlijke aantasting van hun welzijn te besparen of om zich van «overtollige» dieren in fokbedrijven te ontdoen. Niet zelden moet men spreken van een eigenlijke plicht om dieren te doden, juist wanneer huisdieren broos en ongeneeslijk ziek worden. Het doden van dieren voor voedselvoorziening wordt vrijwel wereldwijd als gerechtvaardigd beschouwd.