Spanje wil voedselverspilling bestraffen

Het wetsontwerp voorziet in hoge boetes voor supermarkten die etensresten weggooien, evenals de verplichting voor bars en restaurants om zakjes of bakjes aan te bieden, zodat klanten hun restjes mee naar huis kunnen nemen.

Het doel van het wetsontwerp, dat op 7 juni 2022 werd goedgekeurd door de socialistisch geleide regering van Spanje, is om het cijfer van 1.300 ton voedsel dat jaarlijks in het hele land wordt verspild, te verminderen, aldus Luis Planas, de Spaanse minister van Landbouw, Visserij en Voeding. Dit cijfer komt overeen met 31 kg per persoon.

De wet wordt nu ter goedkeuring aan het parlement voorgelegd, en de regering hoopt dat deze begin 2023 van kracht wordt. Alleen Frankrijk en Italië zouden vergelijkbare regelingen hebben.

Planas noemde de wet een «baanbrekend juridisch instrument», dat de regering in staat zou stellen om inefficiënties in de voedselketen aan te pakken en de daaruit voortvloeiende economische, ethische en ecologische kosten te beperken. «In een wereld waarin helaas nog steeds honger en ondervoeding bestaan, zijn dit zaken die op ieders geweten drukken», zei hij.

Het wetsontwerp voorziet ook in maatregelen die supermarkten en restaurants verplichten samen te werken met buurtorganisaties en voedselbanken om verspilling te beperken. Middelgrote en grote bedrijven die betrokken zijn bij de voedselketen, moeten plannen voor afvalpreventie indienen, waarbij voorrang wordt gegeven aan het doneren van voedsel vóór het verstrijken van de houdbaarheidsdatum.

In het geval van te rijp fruit stelt het wetsontwerp voor om het te verwerken tot producten zoals jam of sap. Anders kan het worden gebruikt als diervoeder of voor de productie van meststoffen en biobrandstof.

Restaurants moeten bovendien bakjes beschikbaar stellen waarin klanten het niet-genuttigde voedsel mee naar huis kunnen nemen – een praktijk die in Spanje niet gebruikelijk is.

Hoewel de regering erkent dat een groot deel van het voedselverlies thuis ontstaat, zet de wetgeving eerder in op voorlichtingscampagnes dan op boetes om het gedrag van huishoudens te veranderen.

Bedrijven die de wet overtreden, kunnen boetes krijgen tot 60’000 euro, en bij recidive zelfs tot 500’000 euro.

Volgens een recent VN-rapport wordt er wereldwijd elk jaar bijna 1 miljard ton voedsel verspild, terwijl miljarden mensen honger lijden of zich geen gezonde voeding kunnen veroorloven. Voedselverspilling is verantwoordelijk voor ongeveer 10% van de uitstoot die de klimaatcrisis veroorzaakt.