De wolf bijt nooit – en toch geldt hij als beest

Tienduizenden hondenbeten per jaar gelden als een alledaags risico, terwijl een wolf zonder ook maar één gedocumenteerde beet staatsaffaires veroorzaakt.

Redactie Wild beim Wild — 14 augustus 2026

860 hondenbeten alleen al in Zürich, nul wolvenbeten de grote dubbele moraal

Alleen al in het kanton Zürich registreerde de veterinaire dienst vorig jaar 860 gevallen waarin honden mensen beten.

In dezelfde periode, en eigenlijk sinds de wolf in 1995 naar Zwitserland is teruggekeerd, is er volgens de Gruppe Wolf Schweiz en de Stiftung KORA landelijk geen enkel gedocumenteerd geval waarin een wolf een mens zou hebben gebeten of zelfs maar verwond. Toch is het de wolf die in ingezonden brieven, interpellaties en speciale uitzendingen als gevaar voor lijf en leden wordt besproken. De hond krijgt een preventieposter met een stripfiguur.

De cijfers die niemand viert

De veterinaire dienst van het kanton Zürich meldde voor het afgelopen jaar 860 gevallen waarin honden mensen beten. Bijzonder vaak getroffen: kinderen. De reactie van het kanton is een preventiecampagne met de figuren Cleo, Tim en Lupo, die zelfs kleuters de «veilige omgang» met honden moet bijbrengen.

Petitie

Geen lynxafschot in Wallis

De lynx zit genetisch aan zijn limiet, en toch zou hij daar als eerste kanton van Zwitserland voor afschot worden vrijgegeven.

Onderteken nu →

Landelijk ziet het beeld er niet anders uit. Een Suva-studie schat het aantal hondenbeetverwondingen dat een bezoek aan de arts noodzakelijk maakt op ongeveer 9500 per jaar, een oudere schatting gaat zelfs uit van zo'n 13’000 medisch behandelde gevallen. Een enquête van SRF onder alle kantons kwam uit op meer dan 7000 gemelde incidenten per jaar, met een stijgende tendens sinds de kantons de verplichte hondencursus hebben afgeschaft. Afhankelijk van de onderzoeksmethode en het dark number ligt de realistische orde van grootte daarmee duidelijk in het vijfcijferige gebied. Kinderen zijn volgens meerdere kantonale analyses onevenredig zwaar getroffen; in sommige kantons was in elk derde tot zesde geval een kind onder de 16 jaar het slachtoffer.

Ook professionals betalen een prijs die vrijwel niemand kent. Per jaar worden er volgens de Suva gemiddeld zo'n 100 postbodes door een hond gebeten, statistisch dus ongeveer twee keer per week. Tijdelijk, bijvoorbeeld in 2018, lag het aandeel van de postbranche in alle gemelde hondenbeten op ongeveer een vijfde. Veel van deze incidenten gebeuren daar waar honden als wacht- of erfhond aan de ketting worden gehouden en hun territorium verdedigen tegen de dagelijks terugkerende «indringer».

Deze cijfers leveren geen speciale uitzendingen op. Er zijn geen kantonale voorstellen die een aanlijnplicht voor alle honden eisen, geen roep om populatiebeheer, geen boulevardcampagnes. Men bespreekt preventiebrochures, dat was het.

Zoogkoeien: het stille gevaar op het wandelpad

Wie 's zomers in de Alpen wandelt, komt vaker een kudde zoogkoeien tegen dan een wolf, en die ontmoeting is niet onschuldig. In Graubünden komt het volgens de kantonale dienst gemiddeld twee- tot driemaal per jaar tot aanvallen door zoogkoeien, met lichte tot zware verwondingen. In 2010 stierven op de weiden van Sankt Gallen twee mensen bij dergelijke aanvallen, in 2015 werd een 77-jarige vrouw bij Laax door een kudde zoogkoeien doodgetrapt. Ook daarna bleef het niet bij enkele gevallen: incidenten met soms zware verwondingen worden vrijwel elk wandelseizoen gemeld, laatst bijvoorbeeld bij Flumserberg.

Deze sterfgevallen en verwondingen wekten ontsteltenis, maar geen roep om «regulering» van de runderpopulatie, geen eis om zoogkoeien preventief uit de bergen te halen. Men besprak afrasteringen, waarschuwingsborden en bewustmaking, dus precies die kuddebeschermingslogica die bij de wolf regelmatig als «niet toereikend» wordt afgedaan.

De wolf: nul beten, nul doden, maximale opschudding

En de wolf? Sinds zijn terugkeer in Zwitserland halverwege de jaren negentig is er geen enkele aanval op een mens gedocumenteerd, geen beet, geen verwonding, laat staan een sterfgeval. Dat bevestigen zowel de Gruppe Wolf Schweiz als het kanton Zürich in zijn eigen handelingsrichtlijn Wolf. Een Europese studie over de periode 2002 tot 2020 vond amper twaalf aanvallen met veertien slachtoffers, twee daarvan dodelijk, beide in Noord-Amerika. In Zwitserland: nul.

Toch is de loutere waarneming van een wolf of een gedode boerderijdier voldoende om kantonale interpellaties, speciale afschotvergunningen en aanhoudende mediaandacht uit te lokken. Waadt liet in februari 2026 de doeltreffendheid van zijn eigen wolvenafschot wetenschappelijk toetsen door de stichting KORA, nadat ondanks tien gedode dieren en aanzienlijke personele inspanning het aantal gedode boerderijdieren met 160 gevallen in 2025 nauwelijks was gedaald. Het kanton zelf motiveerde de opdracht met de noodzaak om «de doeltreffendheid van de getroffen maatregelen voortdurend te toetsen».

Dit beleid wordt van twee kanten aangedreven. Enerzijds door delen van de hobbyjacht, die in de wolf een concurrent om «hun» wild zien. Een bijzonder uitgesproken voorbeeld is de Tessijnse Kantonsraad Fabio Regazzi (Die Mitte), ex-jachtvoorzitter in Tessin en vicevoorzitter van JagdSchweiz. Zijn parlementaire initiatief voor een politiek vastgestelde bovengrens voor wolven vond inmiddels zelfs de steun van de Bondsraad, zoals wildbeimwild.com uitvoerig documenteert. Regazzi's lijn is al jarenlang constant: het probleem ligt niet in ontbrekende kuddebescherming of onbeschermde weidebedrijven, maar in de wolf zelf, zoals een analyse van zijn politieke loopbaan laat zien.

Anderzijds zijn het de veehouders zelf, die op veel plaatsen stemming maken tegen de wolf, vaak met de gerechtvaardigde ergernis over afzonderlijke gevallen, maar gekoppeld aan een eis om algemeen afschot in plaats van consequente kuddebescherming. Deze twee belangengroepen, hobbyjacht en een deel van het alpenlandbouwbedrijf, versterken elkaar wederzijds: de een levert het politieke voertuig, de ander de emotionele betrokkenheid, die in de media bijzonder goed werkt.

Waarom deze scheefstand geen toeval is

Het verschil ligt niet in de gevaarlijkheid van de dieren, maar in wie er baat heeft bij de angst. Honden en zoogkoeien behoren aan niemand toe die men politiek zou kunnen aanvallen; ze zijn deel van het dagelijks leven dat men accepteert en waarvan men de risico's met preventie in plaats van met afschotlijsten tegemoet treedt. De wolf daarentegen is een symbool geworden waaraan twee belangengroepen zich vastbijten: delen van de hobbyjacht, die in de wolf een concurrent zien, en delen van het alpenlandbouwbedrijf, die liever afschot dan consequente kuddebescherming eisen. Zoals het dossier over de jachtmythen laat zien, wordt het dreigingsscenario systematisch ingezet om politieke meerderheden voor afschot te winnen, ongeacht wat de cijfers werkelijk aantonen. Ook de rol van de media is daarbij niet neutraal: prooidieren die door de wolf worden gedood krijgen routinematig prominente berichtgeving, terwijl de eigenlijke ongevallenstatistiek bij honden, zoogkoeien of in de hobbyjacht zelf nauwelijks aandacht krijgt, zoals beschreven in het dossier over media en jachtthema's.

Ter contextualisering loont ook een blik op de hobbyjacht zelf: jachtongevallen, veroorzaakt door hobbyjagers, kostten tussen 2000 en 2019 minstens 75 mensen het leven, gedocumenteerd in de factcheck van de brochure van JagdSchweiz. Ook daarover wordt zelden gesproken met het volume waarmee elke afzonderlijke wolfswaarneming wordt becommentarieerd.

Conclusie

Zou men gevaar werkelijk aan de hand van cijfers afmeten, dan zouden honden en zoogkoeien het politieke debat moeten domineren, niet de wolf. In plaats daarvan geldt: een dier zonder ook maar één gedocumenteerde beet in drie decennia wordt tot staatsaangelegenheid uitgeroepen, aangedreven door hobbyjagers als Fabio Regazzi en een deel van de alpenlandbouw, terwijl tienduizenden hondenbeten per jaar als alledaags risico worden geaccepteerd. Dat is geen kwestie van statistiek. Dat is een kwestie van wiens belangen met de angst worden gediend.