Recreatieve jagers op privéterrein: Ticinese Grootraadsleden eisen duidelijkheid

In januari berichtte wildbeimwild.com over een conflict rond een privébos in het Luganese, waar ezels grazen. De eigenaren vertelden aan Ticinonline dat recreatieve jagers het terrein ondanks verbodsborden betreden en dat de borden herhaaldelijk zijn afgerukt. Volgens hun verklaring hadden ze zich gewend tot de wildbeheerders en de politie en te horen gekregen dat toegang zonder omheining niet te voorkomen is. Het Bureau voor Jacht en Visserij verklaarde destijds dat het geen vergelijkbare problemen of meldingen kende (naar het bericht van januari).

Negen maanden later houdt de principiële kwestie het Ticinese parlement bezig. De Grootraadsleden Tamara Merlo en Maura Mossi Nembrini (Più Donne) dienden op 19 oktober 2026 een interrogazione in bij de Staatsraad, zoals Ticinonline meldt. De eigenares uit het Luganese had na het januaribericht tegenover wildbeimwild.com aangekondigd de kwestie via politieke contacten in de Grote Raad aan de orde te stellen.

Wat de interrogazione wil weten

De twee Grootraadsleden maken onderscheid tussen drie zaken die in de praktijk vaak door elkaar worden gehaald: het eenvoudigweg oversteken van een privéterrein, het betreden ervan met het oog op recreatieve jacht en het gebruik van wapens op het terrein of in de nabijheid ervan. Dat de jachtakte automatisch toegang tot elk privéterrein in welke vorm dan ook zou inhouden, is volgens hen allerminst vanzelfsprekend.

Concreet vragen zij de Staatsraad:

• onder welke omstandigheden recreatieve jagers poorten mogen openen of hekken mogen overwinnen om op een terrein te jagen;
• welke grenzen gelden, zodat landbouw en veehouderij niet worden verstoord;
• of de regels verschillen naargelang het terrein, dus voor bos, weide, cultuurland en omheiningen met paarden, ezels, runderen, schapen of geiten.

De reden is de veiligheid van de dieren. Mensen, honden of schoten in de buurt van omheiningen kunnen paniek veroorzaken, ook zonder dat een dier geraakt wordt. Angstige dieren vluchten, botsen tegen hekken, raken gewond of brengen mensen in gevaar.

Art. 699 ZGB: de kantons hebben de ruimte

Art. 699 lid 2 van het Zwitserse Burgerlijk Wetboek staat de kantons toe nadere voorschriften uit te vaardigen over het betreden van andermans grond voor de uitoefening van recreatieve jacht en visserij. De Interrogazione eist duidelijkheid over welke grenzen in Ticino gelden, met name bij poorten, hekken en terreinen met dierhouderij.

Het jachtrecht van Ticino verplicht recreatieve jagers om vóór elk schot elk gevaar voor mensen en andermans eigendom uit te sluiten. De Grootraadsleden willen weten wat deze veiligheidseis concreet betekent bij omheinde weiden en dierenverblijven.

Wat nog ontbreekt: de ethische jachtvrijstelling

De Interrogazione is een belangrijke eerste stap, maar blijft steken bij hekken en veiligheid. De kernvraag stelt zij niet: moet een eigenaar de recreatieve jacht op zijn grond überhaupt dulden als hij die om gewetensredenen afwijst?

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in de zaken «Chassagnou tegen Frankrijk» (1999) en «Herrmann tegen Duitsland» (2012) grondeigenaren beschermd die de recreatieve jacht om ethische redenen afwijzen. De uitspraken zijn gebaseerd op de bescherming van eigendom in het eerste aanvullend protocol bij het EVRM, dat Zwitserland niet heeft geratificeerd. Daarmee is de kwestie niet afgedaan. Open blijft welke bescherming de gewetensvrijheid biedt aan grondeigenaren die de jacht afwijzen (Jacht en mensenrechten).

In het kanton Bern stelde Grootraadslid Susanne Clauss de vraag in 2026 met de interpellatie «Jagen op privégrond». De regering wees een jachtvrijstelling af en baseerde zich daarbij op het niet-geratificeerde eigendomsprotocol. De gewetensvrijheid liet zij buiten beschouwing (Hoe kanton Bern de gewetensvrijheid aan de jacht voorbijregeert). Hoe een initiatief voor een jachtvrijstelling eruit kan zien, laat de modeltekst van IG Wild beim Wild zien (Jachtrust op privébos).

Commentaar: het antwoord van de Staatsraad wordt de lakmoesproef

Het Amt für Jagd und Fischerei (Bureau voor Jacht en Visserij) verklaarde in januari dat het geen soortgelijke problemen of meldingen kende. Nu moet de regering schriftelijk uitleggen wat recreatieve jagers op andermans grond wel en niet mogen. Met onwetendheid zal zij niet kunnen antwoorden.

Een afgerukt bord is geen bagatel. Het laat zien hoe vanzelfsprekend sommige recreatieve jagers andermans land als hun eigen jachtgebied beschouwen. Wie ezels en paarden houdt en geen recreatieve jacht wil, zou daarvoor niet eerst een hek hoeven te bouwen en een bouwvergunningsprocedure hoeven te doorlopen. De Interrogazione opent de deur, de volgende stap moet de ethische jachtvrijstelling zijn.