Wilde wolvinnen voeden vreemde welpen op: zo strijden de VS voor de Mexicaanse wolf

In Arizona en New Mexico dragen biologen elk voorjaar wolvenwelpen uit fokstations naar de holen van in het wild levende wolvenfamilies. De wolvinnen voeden de vreemde jongen samen met hun eigen nest op. Sinds 2016 zijn op die manier 148 pleegwelpen in het wild terechtgekomen. De populatie van de Mexicaanse wolf is gegroeid tot minstens 319 dieren. In Zwitserland ligt de wolvenpopulatie in een vergelijkbare orde van grootte, maar hier worden juist jonge wolven afgeschoten.

Zo werkt de verzorging in het wolvenhol

De methode heet cross-fostering. De welpen komen uit het binationale fokprogramma SAFE en zijn hooguit 14 dagen oud. De biologen brengen ze naar het hol van een wilde wolvin wier jongen ongeveer even oud zijn. Daar mengen ze de nieuwkomers tussen het nest, zodat zij de geur ervan aannemen, en trekken zich terug. De wolvin zoogt en verzorgt daarna alle welpen op dezelfde manier.

De geboortedata in gevangenschap en in het wild moeten daarvoor op elkaar aansluiten. In 2025 lukte dat in Arizona slechts bij één hol, omdat de wilde wolvinnen eerder hadden geworpen dan de dieren in de fokstations (Arizona Game and Fish Department). Volgens de autoriteiten overleefden pleegwelpen in 2021 het eerste levensjaar ongeveer even vaak als in het wild geboren welpen, namelijk ongeveer de helft.

148 pleegwelpen sinds 2016

De cijfers van de U.S. Fish and Wildlife Service laten zien hoezeer het programma is gegroeid. In 2016 waren het zes welpen, in het recordjaar 2024 al 27. In 2025 kwamen 17 welpen in wilde holen terecht: zes in een hol in Arizona en elf in drie holen in New Mexico. In juni 2026 volgden nog vijf welpen, waarmee het totaal op 148 kwam.

Tot 2025 kwamen 143 welpen in bijna 50 wilde holen terecht. Volgens de wildbeheerdienst van Arizona hebben in juli 2026 in totaal 23 pleegwolven twee jaar in het wild overleefd. Daarmee is het doel van het herstelplan, 22 van zulke wolven tot 2030, al overtroffen. Minstens 13 pleegwolven hebben bovendien zelf 31 nesten voortgebracht (stand juni 2025). Zo dragen ze hun genen over naar ver verspreide roedels.

Waarom elke welp telt

De Mexicaanse wolf is de kleinste en zeldzaamste ondersoort van de grijze wolf in Noord-Amerika. In het wild was hij uitgeroeid toen de VS en Mexico in 1977 met zeven dieren een fokprogramma opzetten. Alle Mexicaanse wolven die tegenwoordig in het wild leven, stammen af van deze zeven stamdieren. In 1998 werden in Arizona de eerste wolven uit verblijven vrijgelaten.

De smalle genetische basis is volgens de wildbeheerdienst van Arizona de grootste hindernis voor het herstel van de soort. Ongeveer 350 Mexicaanse wolven leven in meer dan 60 voorzieningen in de VS en Mexico. Hun genen via pleegwelpen naar het wild brengen, geldt bij de autoriteiten als een doeltreffende manier om de genetische diversiteit te vergroten.

De populatie groeit al tien jaar onafgebroken. Eind 2025 telde het interbestuurlijke veldteam minstens 319 wolven in Arizona en New Mexico, na 286 het jaar ervoor. Voor een verlaging van de beschermingsstatus eisen de autoriteiten een gemiddelde van 320 wolven over vier jaar.

Wat critici aanvoeren

Het programma is niet onomstreden. Al in 2021 vond het Center for Biological Diversity dat ingespeelde families uit verblijven, die samen worden vrijgelaten, beter in staat zijn te overleven dan afzonderlijke pleegwelpen. Vooral bekritiseert de organisatie dat de dienst te weinig doet tegen illegale afschot. Zolang wolven worden gestroopt, baat zelfs de beste genetische opfrissing weinig (KJZZ).

En Zwitserland?

Zwitserland telde in 2025 volgens KORA 43 roedels; in totaal werden 350 wolven aangetoond en kwamen er minstens 155 welpen ter wereld. Dat aantal ligt in dezelfde orde van grootte als in Arizona en New Mexico, ook al meten een jaarlijkse registratie en een minimumtelling aan het einde van het jaar niet hetzelfde. De achtergronden staan in ons dossier «Wolf in Zwitserland».

Sinds 1 september 2026 zijn in Zwitserland minstens 43 wolven gedood in het kader van de preventieve regulering, daarbovenop komt een reactief afschot van één dier in Wallis. Dat blijkt uit onze teller van wolvenafschot, stand 27 oktober 2026. Het BAFU heeft tot 4 oktober 39 toestemmingen verleend voor ingrepen in 37 roedels. De preventieve regulering richt zich uitdrukkelijk op de jonge dieren. In het kanton Schwyz doodden de wildbeheerders in de Chöpfenberg-roedel vier welpen in plaats van de aangetoonde veroorzakers van de vee-aanvallen. In Wallis schoten wildbeheerders in augustus 2025 een wolvin dood als vermeende 'solitaire wolf'. Zij had in mei jongen gekregen; drie dagen na het afschot filmde een wildcamera in het naburige Binntal vier welpen. Of de wolvin hun moeder was, is niet opgehelderd. En de Bondsoverheid keurt afschot goed, nog voordat er überhaupt welpen zijn aangetoond.

Commentaar: twee programma's, twee houdingen tegenover wolvenwelpen

Het Amerikaanse herstelprogramma maakt gebruik van de zorgzaamheid van wilde wolvenfamilies om genetische diversiteit in de populatie te brengen. In Zwitserland keuren de autoriteiten daarentegen het afschot van een deel van de nakomelingen goed. In de Chöpfenberg-roedel waren het vier welpen van dit jaar, niet de aangetoonde veroorzakers van de vee-aanvallen. De verschillende genetische uitgangssituatie hoort bij de duiding: de twee populaties laten zich niet met elkaar gelijkstellen. Dat neemt echter niets weg van de scherpte van de vraag: welke waarde geven wij aan het leven van jonge wolven?

Een wilde wolvin die vreemde welpen accepteert, laat zien hoe sterk de onderlinge band in een roedel is. Precies die band verwoest de Zwitserse regulering jaar na jaar.