Klimaatcrisis doodt in Kenia 20 keer meer olifanten dan stropers

Delen van Kenia, Somalië en Ethiopië worden geconfronteerd met extreme droogte, die het bestaan van mens en wilde dieren bedreigt.

In Kenia is de droogte een nog grotere bedreiging geworden voor de reusachtige dieren dan de jacht, die al lange tijd een groot gevaar voor de soort vormt.

De Keniaanse minister van Wilde Dieren en Toerisme, Najib Balala, verklaarde deze week tegenover de BBC dat de klimaatverandering 20 keer zoveel olifanten doodt als stroperij.

«Dit is een rood alarm«, voegde de heer Balala toe.

De droogte is zo verwoestend dat volgens berichten van de zender vorig jaar bijna 180 olifanten in het land zijn omgekomen als gevolg van de droogte. Ter vergelijking: minder dan 10 werden gestroopt.

Door de droogte, die ook delen van Ethiopië en Somalië treft, zijn volgens de VN 15 miljoen mensen getroffen. Drie miljoen dieren zijn omgekomen, en veel gebieden worden bedreigd door ondervoeding.

Volgens een studie uit 2020 kunnen olifanten dagelijks tientallen liters water verbruiken – en nog meer wanneer het buiten warm wordt. De auteurs van deze studie schatten dat olifanten om de twee of drie dagen zouden moeten drinken om bij warm weer kritiek watertekort te voorkomen.

In delen van Kenia heerst al minstens sinds vorig jaar een aanhoudende droogte. Afzonderlijke beelden van de BBC van december 2021 toonden dode giraffen en omgekomen runderen, terwijl wilde dieren zoals wrattenzwijnen en duiven zich verzamelden rond drinkbakken voor vee.

De Afrikaanse savanne-olifant, die in heel Afrika ten zuiden van de Sahara leeft, staat op de Rode Lijst van de Internationale Unie voor het Behoud van de Natuur (IUCN), een wereldwijde analyse van bedreigde soorten, als «bedreigd» vermeld.

Tot de bedreigingen voor de soort, waarvan de populatie afneemt, behoren volgens de IUCN stroperij, verlies van leefgebied en gevolgen van de klimaatcrisis zoals droogte.

De stroperij, die grotendeels gericht is op het verkrijgen van ivoor uit olifantenslagtanden, heeft in delen van het continent een «onhoudbare omvang» aangenomen, voegt de groep eraan toe. En dat terwijl de handel in ivoor sinds 1989 internationaal grotendeels verboden is.

Het nieuwe rapport onderstreept het groeiende gevaar voor wilde dieren door de klimaatcrisis. Naast droogte heeft de opwarming van de planeet ook verwoestende gevolgen voor sommige arctische wilde dieren zoals ijsberen, die afhankelijk zijn van het ijs in het noorden van de planeet, evenals voor dieren zoals zeeschildpadden, wier nestplaatsen op het strand worden bedreigd door de stijgende zeespiegel en de opwarming.

Door de versnelling van de klimaatcrisis worden droogtes in veel delen van de wereld zowel droger als frequenter, aldus het Intergouvernementeel Panel inzake Klimaatverandering van de Verenigde Naties (IPCC), de toonaangevende autoriteit op het gebied van klimaatwetenschap.