De wasberen van Kassel: sympathie en bezorgdheid voor een diersoort

Veel inwoners van Kassel zijn gehecht geraakt aan het dier, maar de EU beschouwt het als een invasieve soort en ecologen verschillen van mening over wat er verder mee moet gebeuren.

In Kassel heeft iedereen wel een verhaal over wasberen . Sommigen vechten tegen een familie die zich op hun dak heeft gevestigd en weigert te vertrekken. Anderen vertellen hoe een picknick in het park veranderde in een hinderlaag toen bendes van de zwart-witte dieren, in Duitsland bekend als wasberen, het eten plunderden. Bijna iedereen lijkt wel een buur te hebben die ze voert, tot grote ergernis van de hele straat.

"Wij zijn de wasbeerstad. Ze zijn overal," zegt Lars, een inwoner van Kassel, terwijl hij in het schemerlicht zijn volkstuintje in het Karlsaue-park verzorgt.

“Als het wat donkerder wordt, komen ze tevoorschijn. Ik zit hier 's avonds in mijn tuin en dan komen de wasberen. Als je tas hier ligt, stelen ze je banaan of zoiets,” zegt hij. “Ze hebben geen natuurlijke vijanden, dus ze zijn de baas. Ze kunnen doen wat ze willen. We houden van ze, maar we haten ze ook.”

Niemand weet het exacte aantal, maar er leven duizenden wasberen in deze stad in centraal Duitsland, een hotspot voor de naar schatting 1,5 miljoen wasberen die in het hele land voorkomen.

Dit allesetende zoogdier, afkomstig uit Noord-Amerika, werd in de jaren 30 naar nazi-Duitsland gebracht voor de bonthandel. Ontsnappingen en opzettelijke introducties droegen echter bij aan de vestiging van een grote wilde populatie in de jaren die volgden. Tegenwoordig worden ze steeds vaker waargenomen in heel Europa, waaronder Frankrijk, Denemarken, Polen, Italië, Zwitserland en Oostenrijk.

Het is duidelijk dat de wasbeer zich snel verspreidt in West-Europa, zegt Daniel Willcox, een van de voorzitters van de werkgroep kleine roofdieren van de Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN). Het zal erg moeilijk zijn om de populatie onder controle te krijgen, maar dat betekent niet dat we het niet moeten proberen.

Veel inwoners van Kassel hebben zich inmiddels neergelegd bij de aanwezigheid van wasberen: verschillende sportteams hebben zich naar de dieren vernoemd, vuilnisbakken worden afgesloten om opportunistische roofdieren buiten te houden en mensen kijken regelmatig onder hun auto . Sinds 2016 wordt de wasbeer echter in de EU als invasieve soort beschouwd, omdat hij een bedreiging vormt voor de inheemse fauna.

Wasberen hebben zich in delen van Europa zo wijdverspreid dat ze nu stevig in de ecosystemen zijn gevestigd. Hun verspreiding over Europa zal naar verwachting versnellen, en ecologen verschillen van mening over wat er vervolgens moet gebeuren.

Sommigen stellen strengere EU-brede programma's voor om hun verspreiding in te dammen, vergelijkbaar met die in Australië en Nieuw-Zeeland, waar grote sommen geld zijn geïnvesteerd in het uitroeien van niet-inheemse soorten. Anderen waarschuwen echter dat de impact van wasberen op de biodiversiteit in Europa nader onderzoek vereist en dat wasberen niet de enige bedreiging vormen voor de soorten waarop ze zogenaamd jagen.

“We hebben betere gegevens nodig om een goed beeld te krijgen van de impact van de wasbeer op zijn prooipopulaties. Met mogelijk 1,6 miljoen exemplaren in Duitsland hebben ze een aanzienlijke invloed. Maar we hebben ook de nerts, die eveneens een zeer effectieve predator is van grondbroedende vogels. En hoe zit het met katten? Het is zeer waarschijnlijk dat katten een grotere afname van vogelpopulaties veroorzaken, in ieder geval in semi-stedelijke gebieden”, zegt hij.

Ondanks de populariteit van het dier onder veel Duitsers, werden er vorig jaar alleen al 200.000 wasberen gedood. Jachtverenigingen melden dat ze in steeds grotere aantallen en in steeds grotere gebieden worden aangetroffen. Om de populatie te beheersen, is minstens één slager begonnen met het produceren van worstjes en gehaktballen van wasberenvlees.

Naarmate de zon ondergaat in Kassel, neemt de stroom fietsers die er in de vroege zomer rondrijden af. Zwaluwen en gierzwaluwen smullen van vliegende insecten in het schemerlicht. Wasberen komen uit de bomen tevoorschijn, klaar om tijdens de korte uurtjes duisternis door de stad te zwerven. De inwoners van Kassel zullen de dieren blijven verwelkomen.

• Houd wasberen op een diervriendelijke manier op afstand.
• Wasberen hebben ook recht op leven.
• Omgaan met invasieve soorten – een kritische analyse vanuit een biologisch en juridisch perspectief
• Neozoa
• Basel wil wasberen doden.
• Wasberen vormen geen gevaar.
• Open brief aan Katrin Schneeberger van het Federaal Bureau voor Milieu (BAFU)
• Het schrappen van de wasbeer van de lijst met zogenaamde invasieve diersoorten.
• Feiten in plaats van sterke verhalen over wasberen
• Het Bureau voor Jacht en Onzin in het kanton Aargau wil een wasbeer doodschieten.