21.10.2026, 02:10

Zoeken

Wilde dieren

Hoop voor de patrijs

Vroeger zeiden de boeren: «Eerste mei – eerste ei!» Precies met het begin van de lentemaand lagen er bij «familie Patrijs» tot wel 20 eieren in het nest. Ondanks het aanzienlijke aantal eieren was er de afgelopen dertig jaar nauwelijks nageslacht. De patrijzenstand is in veel gebieden vrijwel ingestort. «Slechts in enkele regio's kun je tegenwoordig nog

Redactie Wild beim Wild · 12 april 2018

Vroeger zeiden de boeren: «Eerste mei – eerste ei!» Precies met het begin van de lentemaand lagen er bij «familie Patrijs» tot wel 20 eieren in het nest. Ondanks het aanzienlijke aantal eieren was er de afgelopen dertig jaar nauwelijks nageslacht. De patrijzenstand is in veel gebieden vrijwel ingestort. «Slechts in enkele regio's kun je tegenwoordig nog patrijzen in het open akkerland waarnemen», zegt dr. Andreas Kinser van de Deutsche Wildtier Stiftung. De intensieve landbouw is de belangrijkste factor achter de dramatische achteruitgang van de patrijzen: ze vinden nauwelijks nog schuilplaatsen voor hun vijanden en voor een succesvolle kuikenopvoeding in de zomer ontbreken vooral de insecten.

Patrijskuiken
Patrijskuiken

Stoppelvelden als voedselbron ontbreken

In de winter eten patrijzen bijna uitsluitend bladeren – het meest geliefd zijn de verse toppen van koolzaad en wintergraan. Toch waarderen ze de luxe van energierijk voedsel zoals plantenzaden. Vroeger hielpen graankorrels hen de winter door, die na de oogst op de velden waren blijven liggen. Maar deze stoppelvelden worden inmiddels al in de herfst omgeploegd en staan niet meer als voedselbron ter beschikking. Onder leiding van de Universiteit van Göttingen wordt aan Nedersaksische patrijzen nog tot in mei regelmatig een emmer tarwe per broedpaar bijgevoerd. De maatregel maakt deel uit van een Europees patrijzenproject (North Sea Region-Interreg-project PARTRIDGE), waarmee in vier internationale regio's een deel van het open akkerland ten gunste van de patrijs moet worden opgewaardeerd.

Bloemenstroken vergroten de broedkansen

Het belangrijkste effect van het gerichte bijvoeren van de patrijzen is echter niet de verbeterde voedselsituatie: «We willen bereiken dat zo min mogelijk patrijzen na de winter wegtrekken en in plaats daarvan in ons projectgebied blijven», zegt bioloog dr. Eckhard Gottschalk van de afdeling Natuurbeschermingsbiologie van de Universiteit van Göttingen. «Daar hebben we voor de patrijzen structuurrijke bloemstroken aangelegd en hun kansen op een succesvol broedsel en een succesvolle kuikenopvoeding zijn aanzienlijk groter dan in het omliggende landschap», aldus Gottschalk. Deze vrijwillige inspanningen voor soortbescherming worden de landbouwers beloond met een financiële vergoeding uit projectmiddelen. «Om de patrijs ook buiten de projectgebieden te behouden, eisen wij meer publieke subsidies voor landbouwers die rekening houden met Wilde dieren zoals patrijzen», legt Kinser uit.

Project PARTRIDGE: 30 % meer biodiversiteit

Het internationale project PARTRIDGE moet aantonen dat het mogelijk is om de Biodiversiteit in het agrarische landschap met 30 % te verhogen. De maatstaf voor het succes van het project is de ontwikkeling van de patrijzenpopulatie. In de onderzochte landschappen wordt daarvoor telkens ongeveer zeven procent van de oppervlakte ten behoeve van de wilde dieren opgewaardeerd.

Naast de «Game and Wildlife Conservation Trust» als projectdrager van het overkoepelende project en de demonstratieregio's in Engeland en Schotland nemen instellingen uit België, Nederland en Duitsland deel aan het project. PARTRIDGE wordt gefinancierd via het EU-Interreg Noordzeeprogramma. Meer over Milieu en natuurbescherming.

Heb je een tip, een bron of een correctie bij dit artikel? Schrijf ons.

Meer over recreatieve jacht: In onze dossiers over recreatieve jacht bundelen we feitenchecks, analyses en achtergrondverhalen. Het wetenschappelijk bewijs staat in het overzicht Studies over de gevolgen van de recreatieve jacht.

Het standpunt van IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild wijst de recreatieve jacht af. Ons voorbeeld is kanton Genève, dat sinds 1974 zonder recreatieve jacht functioneert: zonder jachttijden, zonder jachthonden, zonder drijfjachten, zonder hoogzitten, zonder de dierenmishandeling en de criminaliteit die elders bij het jachtseizoen horen. Wat daar al meer dan vijftig jaar werkt, weerlegt elk positiepaper van JagdSchweiz. Een organisatie die haar beleid baseert op beweringen die zij in haar eigen documenten zelf weerlegt, is geen vakorganisatie, maar een fabriek voor desinformatie.

Wilde dieren hebben een stem nodig

Eén keer per week: onderzoeken, petities en achtergrondinformatie over de recreatieve jacht. Gratis en op elk moment weer op te zeggen.

Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.

Ondersteun ons werk

Met jouw donatie help je dieren te beschermen en hun stem te laten horen.

Nu doneren →